vima365

Υπέροχες λέξεις που χάθηκαν, στα αρχαία και στα ποντιακά – Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου  * Υπέροχες λέξεις που χάθηκαν, το συγκείμαι στα αρχαία και στα ποντιακά συγκείμαι = ταιριάζω, ανήκω, αρχαία σύγκειμαι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το κουβάλεμαν  Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Είνας μίαν ΄α κότσευεν και εκούιξεν τη χαμάλτς να ευτάνε συμφωνίαν. Ση συμφωνίαν απάν΄ εσκάλωσαν να ταβίζ΄νε. Γιατί ψαλαφάς ατόσα πολλά ευλο΄ημένε; Ενούντσεν, επενούντσεν ο χαμάλτς […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η γενιά της μάνας μου Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου η γενιά της μάνας μου ήταν μια αδικημένη γενιά. Γεννήθηκαν μετά την ανταλλαγή μέσα στη φτώχεια και τις ταλαιπωρίες της ζωής. Πέρασαν πόλεμο, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος ………… Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Η νύφη στον Πόντο Ήταν υποχρεωμένη να πλένει τα πόδια του πεθερού και να δείχνει σεβασμό στους πάντες. Προσφωνούσε τον άντρα της «άντρα», «χέριφ’», «νέπε» […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το ομηρικό λιλαίομαι ………..    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Για την ετυμολογία της λέξης λελεύω έχουν γραφεί κατά καιρούς πάρα πολλά και συχνά αντιφατικά. Η πιο αδύναμη εκδοχή, κατά τη γνώμη μου, είναι η […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Αναστάσιος Παπαδόπουλος (Κοτζά Αναστάς) – O τελευταίος Ακρίτας του Πόντου Η ζωή και η δράση του Αναστάσιου Παπαδόπουλου είναι ένα κομμάτι από το πάζλ των γεγονότων που διαδραματίστηκαν την περίοδο 1915-1922 στον […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο «τρελός» Πόντιος………   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Μιθριδάτης ΣΤ΄ Ευπάτωρ: ο Πόντιος που κοίταξε τη Ρώμη στα μάτια, ο «τρελός» Πόντιος Ο Πόντος είχε κάποτε έναν βασιλιά που αρνήθηκε να φοβηθεί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ηράκλειο: Βρήκε φυλαγμένο σακουλάκι με χώμα από την Προύσα στο εικονοστάσι της μητέρας του Μελαχρινή Τριανταφυλλοπούλου Η συγκινητική ιστορία κάνει τον γύρο του Διαδικτύου: Ο Μιχάλης Κόκκινος βρήκε στο εικονοστάσι της νεκρής […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ζαντόμελο ή το παλαλόν μέλ΄     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου  Το «μαινόμεμον μέλι» ή Ζαντόμελο ή παλαλόν μέλ, είναι το μέλι που μας περιγράφει ο Ξενοφώντας στην «Κύρου Ανάβαση». Ο Ξενοφώντας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Γεμενία: Παπούτσια που ταξίδεψαν από την Υεμένη ως τον Πόντο –   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου  Τα γεμενία έχουν μια ζωή που μυρίζει δέρμα, καπνό εργαστηρίου και τεχνίτη που ξενυχτά σκυμμένος πάνω από τη […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Φούστορο…η αρχαία ελληνική φυστή Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Φούστορο…η αρχαία ελληνική φυστή και η γαλλική omelette = ομελέτα Φούστορον < φύστρον < φούστορον ,με ανάπτυξη φωνήεντος Η πεθερά μ’ έν΄ κακέσσα, πάντα […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα …. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα: δύο λέξεις που μοιάζουν συγγενείς, αλλά έχουν διαφορετικές ρίζες Στην αρχαία ελληνική, η λέξη λάλος σήμαινε τον […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο αετός στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τρείσοι αϊτοί τρεισοί αϊτοί, τρεισοί καϊτεανωμένοι Εγκαν φαγείν, έγκαν ποτίν, κάθουν και τρων και πίν’νε Ο εις έπιεν πολλά κρασίν και μέθυσεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ατά κοιλίαν ΄κί γομών’νε     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Όταν έσκυβα πάνω από πράγματα που η μάνα μου τα θεωρούσε άχρηστα, πάντα έπεφτε η ίδια κουβέντα, κοφτή σαν μαχαίρι και ζεστή σαν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Πιρρίφτε – το φτυάρι του φούρνου   Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή παράδοση, το πιρρίφτε (ή πιρρίφτι, πιρρίφταν, ανάλογα με την περιοχή) είναι το ξύλινο φτυάρι με μακριά λαβή, με το οποίο οι γυναίκες […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

P o n t o s T v ! Αύριο, 12.11.2025 και 12:00 – 14:00 μεσημεριού / Νάουσα, Γιαννακοχώρι Απο τον Ηλια Τσεχο P o n t o s T v ! […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σ̌ιταντάνα ’χόρευεν – τραγούδι της Χαλδίας   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Ένα από τα πιο όμορφα και ζωηρά ερωτικά τραγούδια του Πόντου.Η σ̌ιταντάνα, η «διαολίτσα» του χωριού, χορεύει με χάρη κι αρχοντιά· […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Χαλδία του Πόντου, η είσοδος των Σελτζούκων στον Πόντο Γραφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η Χαλδία ήταν ένα από τα μεγάλα θέματα της Αυτοκρατορίας. Τα θέματα ήταν αρχικά κατάλογοι της κεντρικής υπηρεσίας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μαλάχ’ – από το αρχαίο μαλακτός   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το ποντιακό μαλάχ’ ήταν από τα πιο απλά και ταπεινά φαγητά των παλιών νοικοκυριών, μα συνάμα γεμάτο μνήμη. Έπαιρναν λίγο αλεύρι, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΣΟΚΡΟΧΩΜΑΤΑ — ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΟΥ ΠΕΘΕΡΟΥ ….    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Στα χωριά του Πόντου, το γάμο δεν τον έπαιρνες απλά, τον κέρδιζες. Ο γαμπρός, όταν πήγαινε να πάρει τη νύφη, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ