vima365

Η εξορία των γυναικόπαιδων – Γράφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου ( από το βιβλίο μου Ματωμένος Νόστος, εκδόσεις Κυριακίδη). Ήταν 4 Οκτωβρίου του 1919, όταν ξαφνικά εμφανίζονται στο χωριό 40 ιππείς και δίνουν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ζαντόμελο ή το παλαλόν μέλ΄     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου  Το «μαινόμεμον μέλι» ή Ζαντόμελο ή παλαλόν μέλ, είναι το μέλι που μας περιγράφει ο Ξενοφώντας στην «Κύρου Ανάβαση». Ο Ξενοφώντας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Γεμενία: Παπούτσια που ταξίδεψαν από την Υεμένη ως τον Πόντο –   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου  Τα γεμενία έχουν μια ζωή που μυρίζει δέρμα, καπνό εργαστηρίου και τεχνίτη που ξενυχτά σκυμμένος πάνω από τη […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Οι Ποσειδωνιάται του Καβάφη και η Ποντιακή Διάλεκτος      Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Μια γλώσσα δεν πεθαίνει όταν πάψουν να τη γράφουν· πεθαίνει όταν πάψουν να τη μιλούν. Στην Ευρώπη μιλιούνται […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σημασία του ρήματος πολιτεύω και πολιτεύκουμαι στην ποντιακή διάλεκτο Της Παναγιωτας Ιωακειμίδου «Ατώρα επολίτεψαν τα μαύρα τα κουκούλας, τη πεκιαρίων το κρίμα ση κοριτσί΄ τα γούλας.» = Τώρα είναι της μόδας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Κλασικό ανέκδοτο    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου ο κλέφτες και τα λάχανα Είνας κλέφτες εσέβεν απέσ΄ σ΄ έναν κεπίν να κλέφτ΄ λάχανα. Έχπασεν κάμποσα και εσέγκεν ατα απέσ΄ σο σακίν. Σ΄ ατό […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα …. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα: δύο λέξεις που μοιάζουν συγγενείς, αλλά έχουν διαφορετικές ρίζες Στην αρχαία ελληνική, η λέξη λάλος σήμαινε τον […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η «γερά» των Ποντίων δεν ήταν μόνο ποντιακή λέξη  Κείμενο Γιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή διάλεκτο η λέξη γερά (ή οι παραλλαγές γιαράς, γεράς, γιάρα σημαίνει πληγή, τραύμα και προέρχεται από την τουρκική λέξη yara. Σήμερα πολλοί τη θεωρούν αποκλειστικά […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου των Ποντίων στη μάνα Ελλάδα Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου (  Το κειμενο ειναι απόσπασμα από το βιβλίο μου Ματωμένος Νόστος, εκδόσεις Κυριακίδη 2018)) Η Μακρόνησος είναι γνωστή σαν ένας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Οι Ποσειδωνιάται του Κ. Καβάφη και Ποντιακή Διάλεκτος Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Μια γλώσσα πεθαίνει, όταν πια δεν υπάρχουν ομιλητές της. Στην Ευρώπη μιλιούνται, κατά τους γλωσσολόγους, 200 γλώσσες και 2000 διάλεκτοι. […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα: γλώσσα ή διάλεκτος;      Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Πολλοί Πόντιοι —από αγάπη, όχι από γνώση— θεωρούν πως αν πούμε ότι η ποντιακή είναι διάλεκτος και όχι γλώσσα, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα ονόματα των ζώων στους Πόντιους Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Οι πόντιοι ήταν κατά βάση γεωργοί και κτηνοτρόφοι, λόγω κλίματος και γεωγραφικής θέσης. Τα μεγάλα ζώα, όπως αγελάδες και βόδια ήταν απαραίτητα […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου των Ποντίων στη μάνα Ελλάδα    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Η Μακρόνησος είναι γνωστή σαν ένας τόπος εξορίας και «σωφρονισμού» των αντιφρονούντων, κυρίως κομμουνιστών. Είναι όμως ελάχιστα γνωστό ότι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος ……..    Απο την Γιώτα Ιωακειμίδου Το δίκλωπον το πουλίν ασ΄ σα δύο ποδάρε πϊάσκεται = το πονηρό πουλί πιάνεται απ΄ τα δυο του πόδια, παροιμία για τους πονηρούς , κάτι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς       Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου «Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς»= από πίσω μοιάζει πως μπορεί να γίνει και παπάς Κάποτε είνας επήρεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο αετός στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τρείσοι αϊτοί τρεισοί αϊτοί, τρεισοί καϊτεανωμένοι Εγκαν φαγείν, έγκαν ποτίν, κάθουν και τρων και πίν’νε Ο εις έπιεν πολλά κρασίν και μέθυσεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ηρακλείδης ο Ποντικός, ένας μεγάλος Πόντιος φιλόσοφος   Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμίδου  Η Ηράκλεια η Ποντική ήταν κτισμένη στις εκβολές του ποταμού Λύκου. Ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ κατά τον Στράβωνα από […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ατά κοιλίαν ΄κί γομών’νε     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Όταν έσκυβα πάνω από πράγματα που η μάνα μου τα θεωρούσε άχρηστα, πάντα έπεφτε η ίδια κουβέντα, κοφτή σαν μαχαίρι και ζεστή σαν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Πιρρίφτε – το φτυάρι του φούρνου   Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή παράδοση, το πιρρίφτε (ή πιρρίφτι, πιρρίφταν, ανάλογα με την περιοχή) είναι το ξύλινο φτυάρι με μακριά λαβή, με το οποίο οι γυναίκες […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το μαγικό ταξίδι των λέξεων ……. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Το μαγικό ταξίδι των λέξεων… από τον Όμηρο στην ποντιακή λαλιά αποθήκω / αποθέκω / ΄ποθήκω Η ποντιακή λέξη αποθήκω (Κερασούντα), αποθέκω (Χαλδία), ΄ποθήκω (Κερασούντα, Όφη, Τραπεζούντα, Χαλδία) διατηρεί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ