vima365

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου των Ποντίων στη μάνα Ελλάδα    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Η Μακρόνησος είναι γνωστή σαν ένας τόπος εξορίας και «σωφρονισμού» των αντιφρονούντων, κυρίως κομμουνιστών. Είναι όμως ελάχιστα γνωστό ότι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος ……..    Απο την Γιώτα Ιωακειμίδου Το δίκλωπον το πουλίν ασ΄ σα δύο ποδάρε πϊάσκεται = το πονηρό πουλί πιάνεται απ΄ τα δυο του πόδια, παροιμία για τους πονηρούς , κάτι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς       Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου «Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς»= από πίσω μοιάζει πως μπορεί να γίνει και παπάς Κάποτε είνας επήρεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο αετός στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τρείσοι αϊτοί τρεισοί αϊτοί, τρεισοί καϊτεανωμένοι Εγκαν φαγείν, έγκαν ποτίν, κάθουν και τρων και πίν’νε Ο εις έπιεν πολλά κρασίν και μέθυσεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ατά κοιλίαν ΄κί γομών’νε     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Όταν έσκυβα πάνω από πράγματα που η μάνα μου τα θεωρούσε άχρηστα, πάντα έπεφτε η ίδια κουβέντα, κοφτή σαν μαχαίρι και ζεστή σαν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Πιρρίφτε – το φτυάρι του φούρνου   Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή παράδοση, το πιρρίφτε (ή πιρρίφτι, πιρρίφταν, ανάλογα με την περιοχή) είναι το ξύλινο φτυάρι με μακριά λαβή, με το οποίο οι γυναίκες […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το μαγικό ταξίδι των λέξεων ……. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Το μαγικό ταξίδι των λέξεων… από τον Όμηρο στην ποντιακή λαλιά αποθήκω / αποθέκω / ΄ποθήκω Η ποντιακή λέξη αποθήκω (Κερασούντα), αποθέκω (Χαλδία), ΄ποθήκω (Κερασούντα, Όφη, Τραπεζούντα, Χαλδία) διατηρεί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Χαλδία του Πόντου, η είσοδος των Σελτζούκων στον Πόντο Γραφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η Χαλδία ήταν ένα από τα μεγάλα θέματα της Αυτοκρατορίας. Τα θέματα ήταν αρχικά κατάλογοι της κεντρικής υπηρεσίας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα μέτρα και σταθμά στον Πόντο Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η ικανότητα του ανθρώπου να μετρά και να συγκρίνει είναι συνυφασμένη με τον πολιτισμό. Οι μονάδες μέτρησης για πολλούς αιώνες ήταν πολλοί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Απεργώνω – μια λέξη της Κερασούντας με αρχαίες ρίζες Στο ιδίωμα της Κερασούντας συναντούμε το ρήμα απεργώνω, που σημαίνει καθυστερώ κάποιον, τον εμποδίζω από την εργασία του, τον κάνω να αργήσει σε αυτό που κάνει. Πρόκειται […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λέξεις και εκφράσεις ……………   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λέξεις και εκφράσεις για τις φυσικές ανάγκες Οι φυσικές ανάγκες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής και η γλώσσα πάντα προσπαθούσε να τις […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Σευτλαίος της Βατραχομυομαχίας και … ο Πόντιος Σεύτελος Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η λέξη Σευτλαίος είναι το όνομα ενός από τους βατράχους της Βατραχομυομαχίας που αποδίδεται στον Όμηρο. Σευτλαίος είναι ο […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μαλάχ’ – από το αρχαίο μαλακτός   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το ποντιακό μαλάχ’ ήταν από τα πιο απλά και ταπεινά φαγητά των παλιών νοικοκυριών, μα συνάμα γεμάτο μνήμη. Έπαιρναν λίγο αλεύρι, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Σεβντάς στα Ποντιακα    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Σεβντάς είναι το πάθος του έρωτα, σεβνταλής ο καψούρης του έρωτα .Το ρήμα σεβταλανεύκουμαι σημαίνει ερωτεύομαι παράφορα, χωρίς καμία λογική. Υπάρχει ακόμα και […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Σορσότα και τα Μυθικά Πουλιά    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η Σορσότα και τα Μυθικά Πουλιά (από το υπό έκδοση βιβλίο μου «Ετυμολογικά και Λαογραφικά της Ποντιακής Διαλέκτου» Στις αφηγήσεις των […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η αρχαία λέξη βουκόλος στα ποντιακά … Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου η αρχαία λέξη βουκόλος στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια βουκόλος = βοσκός, αρχ. βουκόλος, ο = βοσκός, λ. ομ, βουκολέω = βόσκω. […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Αμαζόνα του ποντιακού αντάρτικου – Η Πελαγία Χατζηελευθερίου και οι γυναίκες της Γενοκτονίας Με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας, η ιστορία μιας από τις πιο άγνωστες μορφές του ποντιακού αντάρτικου: της […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Γενοκτονία των Ποντιακού Ελληνισμού από τους Τούρκους αναγνωρίστηκε επισήμως το 1994 με νόμο από τη Βουλή και έκτοτε η 19η Μαΐου τιμάται ως Ημέρα Μνήμης. Η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο ήλιος σε όρκους των αρχαίων Ελλήνων και των Ποντίων Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Ο Ήλιος στην αρχαία Ελλάδα επικυρώνει τους όρκους και είναι ο Θεός της εκδίκησης. Ο Προμηθέας του Αισχύλου […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΣΟΚΡΟΧΩΜΑΤΑ — ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΟΥ ΠΕΘΕΡΟΥ ….    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Στα χωριά του Πόντου, το γάμο δεν τον έπαιρνες απλά, τον κέρδιζες. Ο γαμπρός, όταν πήγαινε να πάρει τη νύφη, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ