vima365

Απεργώνω – μια λέξη της Κερασούντας με αρχαίες ρίζες Στο ιδίωμα της Κερασούντας συναντούμε το ρήμα απεργώνω, που σημαίνει καθυστερώ κάποιον, τον εμποδίζω από την εργασία του, τον κάνω να αργήσει σε αυτό που κάνει. Πρόκειται […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λέξεις και εκφράσεις ……………   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λέξεις και εκφράσεις για τις φυσικές ανάγκες Οι φυσικές ανάγκες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής και η γλώσσα πάντα προσπαθούσε να τις […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Σευτλαίος της Βατραχομυομαχίας και … ο Πόντιος Σεύτελος Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η λέξη Σευτλαίος είναι το όνομα ενός από τους βατράχους της Βατραχομυομαχίας που αποδίδεται στον Όμηρο. Σευτλαίος είναι ο […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μαλάχ’ – από το αρχαίο μαλακτός   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το ποντιακό μαλάχ’ ήταν από τα πιο απλά και ταπεινά φαγητά των παλιών νοικοκυριών, μα συνάμα γεμάτο μνήμη. Έπαιρναν λίγο αλεύρι, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Σεβντάς στα Ποντιακα    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Σεβντάς είναι το πάθος του έρωτα, σεβνταλής ο καψούρης του έρωτα .Το ρήμα σεβταλανεύκουμαι σημαίνει ερωτεύομαι παράφορα, χωρίς καμία λογική. Υπάρχει ακόμα και […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Σορσότα και τα Μυθικά Πουλιά    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η Σορσότα και τα Μυθικά Πουλιά (από το υπό έκδοση βιβλίο μου «Ετυμολογικά και Λαογραφικά της Ποντιακής Διαλέκτου» Στις αφηγήσεις των […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η αρχαία λέξη βουκόλος στα ποντιακά … Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου η αρχαία λέξη βουκόλος στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια βουκόλος = βοσκός, αρχ. βουκόλος, ο = βοσκός, λ. ομ, βουκολέω = βόσκω. […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Γενοκτονία των Ποντιακού Ελληνισμού από τους Τούρκους αναγνωρίστηκε επισήμως το 1994 με νόμο από τη Βουλή και έκτοτε η 19η Μαΐου τιμάται ως Ημέρα Μνήμης. Η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο ήλιος σε όρκους των αρχαίων Ελλήνων και των Ποντίων Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Ο Ήλιος στην αρχαία Ελλάδα επικυρώνει τους όρκους και είναι ο Θεός της εκδίκησης. Ο Προμηθέας του Αισχύλου […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

ΣΟΚΡΟΧΩΜΑΤΑ — ΤΑ ΕΜΠΟΔΙΑ ΤΟΥ ΠΕΘΕΡΟΥ ….    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Στα χωριά του Πόντου, το γάμο δεν τον έπαιρνες απλά, τον κέρδιζες. Ο γαμπρός, όταν πήγαινε να πάρει τη νύφη, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λεύκουρος, Λευκούρα     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λεύκουρος, Λευκούρα = αγελάδα με λευκή ουρά Ο Πόντος φυλάει αρχαϊκά σύνθετα σαν σπόρους στο κελάρι της γλώσσας, μια λέξη που καταγράφει ο Ησύχιος, χάθηκε […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σ̌ιταντάνα ’χόρευεν – τραγούδι της Χαλδίας   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Ένα από τα πιο όμορφα και ζωηρά ερωτικά τραγούδια του Πόντου.Η σ̌ιταντάνα, η «διαολίτσα» του χωριού, χορεύει με χάρη κι αρχοντιά· […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καραμπουρνάκι Θεσσαλονίκης, το λοιμοκαθαρτήριο Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Καραμπουρνάκι Θεσσαλονίκης, το λοιμοκαθαρτήριο απόσπασμα από το βιβλίο μου «Ματωμένος Νόστος» εκδόσεις Κυριακίδη 2018 Κατευθύνονται στο λοιμοκαθαρτήριο. Τους δίνουν πράσινο σαπούνι και τους στριμώχνουν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο πάρδον και η κάτα …     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου ο πάρδον και η κάτα = γάτος και γάτα, σημασιολογική εξέλιξη Στα μεσαιωνικά ελληνικά η λέξη πάρδος δεν σημαίνει «γάτος», […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Στην Ποντιακή λαλιά ………… Γρύμψος     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Γρύμψος — η γαμψή σκιά του γρύπα στο ανθρώπινο πρόσωπο Στην Ποντιακή λαλιά σώζεται ένας θησαυρός λέξεων με αρχαιοελληνική γενεαλογία. Γρύμψος λέγεται εκείνος […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος : Κοτσορύμ …     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Κοτσορύμ: το ρυάκι που ’μεινε κουτσό Στον Πόντο, το κοτσορύμ είναι το μικρό ρυάκι, ο ξεροπόταμος.Η λέξη φτιάχτηκε από δύο παλιές ρίζες:  κοτσό = […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ελισάβετ Υψηλάντη, η μάνα των Υψηλάντηδων από τον Πόντο Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η οικογένεια Υψηλάντη καταγόταν από τα Ύψαλα, κωμόπολη της Τραπεζούντας, από όπου πήραν και το όνομα Υψηλάντηδες. Όταν ο […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Συγκρίνοντας ένα ποντιακό δίστιχο ..με ένα δημοτικό τραγούδι και ένα ποίημα του Μαλακάση Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τη κεμεντζές-ι- μ΄ το τοξάρ΄, πάει κι έρ΄ται κι έρωτά σε, ση Καλανταρί΄ τα νύχτας, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καυκί, καύκος και καύκα: η ιστορία μιας λέξης Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η λέξη καύκος ή καύχος σήμαινε τον κρυφό εραστή, το θηλυκό καύκα ή καύχα και το υποκοριστικό καυχίτζα σήμαιναν την […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η αλεπού των μύθων και των παροιμιών, η παρουσία της στα Ποντιακά Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το χαριτωμένο αυτό ζώο, η αλώπηξ των αρχαίων, ο αλεπόν των Ποντίων και η Κυρά-Μάρω του […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ