vima365

Οι Ποσειδωνιάται του Καβάφη και η Ποντιακή Διάλεκτος      Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Μια γλώσσα δεν πεθαίνει όταν πάψουν να τη γράφουν· πεθαίνει όταν πάψουν να τη μιλούν. Στην Ευρώπη μιλιούνται […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σημασία του ρήματος πολιτεύω και πολιτεύκουμαι στην ποντιακή διάλεκτο Της Παναγιωτας Ιωακειμίδου «Ατώρα επολίτεψαν τα μαύρα τα κουκούλας, τη πεκιαρίων το κρίμα ση κοριτσί΄ τα γούλας.» = Τώρα είναι της μόδας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα …. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα: δύο λέξεις που μοιάζουν συγγενείς, αλλά έχουν διαφορετικές ρίζες Στην αρχαία ελληνική, η λέξη λάλος σήμαινε τον […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ηράκλειο: Βρήκε φυλαγμένο σακουλάκι με χώμα από την Προύσα στο εικονοστάσι της μητέρας του Μελαχρινή Τριανταφυλλοπούλου Η συγκινητική ιστορία κάνει τον γύρο του Διαδικτύου: Ο Μιχάλης Κόκκινος βρήκε στο εικονοστάσι της νεκρής […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου των Ποντίων στη μάνα Ελλάδα Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου (  Το κειμενο ειναι απόσπασμα από το βιβλίο μου Ματωμένος Νόστος, εκδόσεις Κυριακίδη 2018)) Η Μακρόνησος είναι γνωστή σαν ένας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Οι Ποσειδωνιάται του Κ. Καβάφη και Ποντιακή Διάλεκτος Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Μια γλώσσα πεθαίνει, όταν πια δεν υπάρχουν ομιλητές της. Στην Ευρώπη μιλιούνται, κατά τους γλωσσολόγους, 200 γλώσσες και 2000 διάλεκτοι. […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα ονόματα των ζώων στους Πόντιους Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Οι πόντιοι ήταν κατά βάση γεωργοί και κτηνοτρόφοι, λόγω κλίματος και γεωγραφικής θέσης. Τα μεγάλα ζώα, όπως αγελάδες και βόδια ήταν απαραίτητα […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μακρόνησος, τόπος μαρτυρίου των Ποντίων στη μάνα Ελλάδα    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Η Μακρόνησος είναι γνωστή σαν ένας τόπος εξορίας και «σωφρονισμού» των αντιφρονούντων, κυρίως κομμουνιστών. Είναι όμως ελάχιστα γνωστό ότι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος ……..    Απο την Γιώτα Ιωακειμίδου Το δίκλωπον το πουλίν ασ΄ σα δύο ποδάρε πϊάσκεται = το πονηρό πουλί πιάνεται απ΄ τα δυο του πόδια, παροιμία για τους πονηρούς , κάτι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς       Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου «Αποπίσ΄ κέσ΄ ομέζ΄ να ΄ίνεται και ποπάς»= από πίσω μοιάζει πως μπορεί να γίνει και παπάς Κάποτε είνας επήρεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο αετός στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τρείσοι αϊτοί τρεισοί αϊτοί, τρεισοί καϊτεανωμένοι Εγκαν φαγείν, έγκαν ποτίν, κάθουν και τρων και πίν’νε Ο εις έπιεν πολλά κρασίν και μέθυσεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ατά κοιλίαν ΄κί γομών’νε     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Όταν έσκυβα πάνω από πράγματα που η μάνα μου τα θεωρούσε άχρηστα, πάντα έπεφτε η ίδια κουβέντα, κοφτή σαν μαχαίρι και ζεστή σαν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Πιρρίφτε – το φτυάρι του φούρνου   Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή παράδοση, το πιρρίφτε (ή πιρρίφτι, πιρρίφταν, ανάλογα με την περιοχή) είναι το ξύλινο φτυάρι με μακριά λαβή, με το οποίο οι γυναίκες […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το μαγικό ταξίδι των λέξεων ……. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Το μαγικό ταξίδι των λέξεων… από τον Όμηρο στην ποντιακή λαλιά αποθήκω / αποθέκω / ΄ποθήκω Η ποντιακή λέξη αποθήκω (Κερασούντα), αποθέκω (Χαλδία), ΄ποθήκω (Κερασούντα, Όφη, Τραπεζούντα, Χαλδία) διατηρεί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η Χαλδία του Πόντου, η είσοδος των Σελτζούκων στον Πόντο Γραφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η Χαλδία ήταν ένα από τα μεγάλα θέματα της Αυτοκρατορίας. Τα θέματα ήταν αρχικά κατάλογοι της κεντρικής υπηρεσίας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα μέτρα και σταθμά στον Πόντο Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η ικανότητα του ανθρώπου να μετρά και να συγκρίνει είναι συνυφασμένη με τον πολιτισμό. Οι μονάδες μέτρησης για πολλούς αιώνες ήταν πολλοί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Απεργώνω – μια λέξη της Κερασούντας με αρχαίες ρίζες Στο ιδίωμα της Κερασούντας συναντούμε το ρήμα απεργώνω, που σημαίνει καθυστερώ κάποιον, τον εμποδίζω από την εργασία του, τον κάνω να αργήσει σε αυτό που κάνει. Πρόκειται […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λέξεις και εκφράσεις ……………   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λέξεις και εκφράσεις για τις φυσικές ανάγκες Οι φυσικές ανάγκες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής και η γλώσσα πάντα προσπαθούσε να τις […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο Σευτλαίος της Βατραχομυομαχίας και … ο Πόντιος Σεύτελος Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η λέξη Σευτλαίος είναι το όνομα ενός από τους βατράχους της Βατραχομυομαχίας που αποδίδεται στον Όμηρο. Σευτλαίος είναι ο […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Μαλάχ’ – από το αρχαίο μαλακτός   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το ποντιακό μαλάχ’ ήταν από τα πιο απλά και ταπεινά φαγητά των παλιών νοικοκυριών, μα συνάμα γεμάτο μνήμη. Έπαιρναν λίγο αλεύρι, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ