vima365

Μάλλον από αυτό πάσχουμε συλλογικά…. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Μιθριδατισμός Μάλλον από αυτό πάσχουμε συλλογικά. Για όσους το έχουν ξεχάσει: μιθριδατισμός λέγεται η πρακτική απόκτησης ανοσίας απέναντι σε ένα δηλητήριο, μέσω της […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Υπέροχες λέξεις που χάθηκαν, στα αρχαία και στα ποντιακά – Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου  * Υπέροχες λέξεις που χάθηκαν, το συγκείμαι στα αρχαία και στα ποντιακά συγκείμαι = ταιριάζω, ανήκω, αρχαία σύγκειμαι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα δάνεια της ντροπής στον αγώνα του 1821      Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Τα πλοία που αγοράσαμε με τα δανεικά χρήματα, ήρθαν στην επαναστατημένη Ελλάδα μετά από 3 χρόνια. Στον χορό […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Κλασικό ανέκδοτο    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου ο κλέφτες και τα λάχανα Είνας κλέφτες εσέβεν απέσ΄ σ΄ έναν κεπίν να κλέφτ΄ λάχανα. Έχπασεν κάμποσα και εσέγκεν ατα απέσ΄ σο σακίν. Σ΄ ατό […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Από τα καπνοχώραφα του Κλείτου στις φάμπρικες της Γερμανίας    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και τον εμφύλιο, αρχές δεκαετίας του 50, στο χωριό επικρατούσε μεγάλη φτώχεια. Η […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το κουβάλεμαν  Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Είνας μίαν ΄α κότσευεν και εκούιξεν τη χαμάλτς να ευτάνε συμφωνίαν. Ση συμφωνίαν απάν΄ εσκάλωσαν να ταβίζ΄νε. Γιατί ψαλαφάς ατόσα πολλά ευλο΄ημένε; Ενούντσεν, επενούντσεν ο χαμάλτς […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η γενιά της μάνας μου Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου η γενιά της μάνας μου ήταν μια αδικημένη γενιά. Γεννήθηκαν μετά την ανταλλαγή μέσα στη φτώχεια και τις ταλαιπωρίες της ζωής. Πέρασαν πόλεμο, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος ………… Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Η νύφη στον Πόντο Ήταν υποχρεωμένη να πλένει τα πόδια του πεθερού και να δείχνει σεβασμό στους πάντες. Προσφωνούσε τον άντρα της «άντρα», «χέριφ’», «νέπε» […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το ομηρικό λιλαίομαι ………..    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Για την ετυμολογία της λέξης λελεύω έχουν γραφεί κατά καιρούς πάρα πολλά και συχνά αντιφατικά. Η πιο αδύναμη εκδοχή, κατά τη γνώμη μου, είναι η […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

«Αϊλλοί που τρώει κορ΄ ραβδέαν και κοτσού λάχταν» Της Παναγιωτα Ιωακειμίδου = αλλοίμονο σ’ εκείνον που τον χτυπάει τυφλός και τον κλωτσάει κουτσός. Το νόημα είναι διπλό και δηλητηριωδώς εύστοχο: κακοπαθαίνεις όχι […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καμινώνω σημαίνει πυρακτώνομαι…    Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Καμινώνω – η φλόγα που έρχεται από την αρχαιότητα Καμινώνω σημαίνει πυρακτώνομαι, καίγομαι, φλέγομαι. Η χρήση της λέξης στον Πόντο είναι μια εκπληκτική συνέχεια […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο «τρελός» Πόντιος………   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Μιθριδάτης ΣΤ΄ Ευπάτωρ: ο Πόντιος που κοίταξε τη Ρώμη στα μάτια, ο «τρελός» Πόντιος Ο Πόντος είχε κάποτε έναν βασιλιά που αρνήθηκε να φοβηθεί […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ζαντόμελο ή το παλαλόν μέλ΄     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου  Το «μαινόμεμον μέλι» ή Ζαντόμελο ή παλαλόν μέλ, είναι το μέλι που μας περιγράφει ο Ξενοφώντας στην «Κύρου Ανάβαση». Ο Ξενοφώντας […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Γεμενία: Παπούτσια που ταξίδεψαν από την Υεμένη ως τον Πόντο –   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου  Τα γεμενία έχουν μια ζωή που μυρίζει δέρμα, καπνό εργαστηρίου και τεχνίτη που ξενυχτά σκυμμένος πάνω από τη […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Φούστορο…η αρχαία ελληνική φυστή Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Φούστορο…η αρχαία ελληνική φυστή και η γαλλική omelette = ομελέτα Φούστορον < φύστρον < φούστορον ,με ανάπτυξη φωνήεντος Η πεθερά μ’ έν΄ κακέσσα, πάντα […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα …. Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Λάλος, λάλα και παλαλός, παλαλέσσα: δύο λέξεις που μοιάζουν συγγενείς, αλλά έχουν διαφορετικές ρίζες Στην αρχαία ελληνική, η λέξη λάλος σήμαινε τον […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο αετός στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τρείσοι αϊτοί τρεισοί αϊτοί, τρεισοί καϊτεανωμένοι Εγκαν φαγείν, έγκαν ποτίν, κάθουν και τρων και πίν’νε Ο εις έπιεν πολλά κρασίν και μέθυσεν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ατά κοιλίαν ΄κί γομών’νε     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Όταν έσκυβα πάνω από πράγματα που η μάνα μου τα θεωρούσε άχρηστα, πάντα έπεφτε η ίδια κουβέντα, κοφτή σαν μαχαίρι και ζεστή σαν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Πιρρίφτε – το φτυάρι του φούρνου   Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Στην ποντιακή παράδοση, το πιρρίφτε (ή πιρρίφτι, πιρρίφταν, ανάλογα με την περιοχή) είναι το ξύλινο φτυάρι με μακριά λαβή, με το οποίο οι γυναίκες […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σ̌ιταντάνα ’χόρευεν – τραγούδι της Χαλδίας   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Ένα από τα πιο όμορφα και ζωηρά ερωτικά τραγούδια του Πόντου.Η σ̌ιταντάνα, η «διαολίτσα» του χωριού, χορεύει με χάρη κι αρχοντιά· […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ