Λέξεις και εκφράσεις ……………
Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου
Λέξεις και εκφράσεις για τις φυσικές ανάγκες
Οι φυσικές ανάγκες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής και η γλώσσα πάντα προσπαθούσε να τις αποδώσει με ποικίλους τρόπους: από επίσημους και λογοτεχνικούς ευφημισμούς, μέχρι καθημερινές, λαϊκές ή αργκό εκφράσεις. Οι λέξεις που χρησιμοποιούσαν οι παλαιοί Έλληνες, οι πρόσφυγες και οι Πόντιοι δείχνουν τον πλούτο και την ευρηματικότητα της γλώσσας στην προσπάθεια να μιλήσουν για κάτι προσωπικό, συχνά ντροπιαστικό, χωρίς να είναι χυδαίο.
Α. Αρχαϊκές / επίσημες λέξεις
Αναγκαίον
· Σημασία: αφοδευτήριο
· Προέλευση: από την αρχαία λέξη ανάγκη
· Σχόλιο: Ευφημιστική, λογοτεχνική λέξη για το αποχωρητήριο.
Χρεία
· Σημασία: αποχωρητήριο
· Προέλευση: αρχαία λέξη χρεία = ανάγκη
· Σχόλιο: Χρησιμοποιείται με ευγένεια και λογοτεχνικό ύφος.
Β. Λαϊκές / χωριάτικες λέξεις και εκφράσεις
Ο ποδαρώνας / η ποδαρώνα
· Σημασία: αποχωρητήριο
· Σχόλιο: Ευφημιστικό, αναφέρεται στα πόδια και τη στάση για την ανάγκη.
Λύνω το ζωνάρ΄
· Σημασία: λύνω το ζωνάρι για να κάνω την ανάγκη μου, χαρακτηριστική έκφραση της καθημερινής ζωής, ιδιαίτερα στις παλαιές κοινωνίες.
Γ. Τουρκικές λέξεις (λόγω προσφυγικής επαφής)
Χαλέ Σημασία: αφοδευτήριο
Προέλευση: τουρκική λέξη, από αραβικά
Λέξη απλή, καθημερινή, χρησιμοποιούταν ευρέως σε οικίες και χωριά.
Κενέφ
Σημασία: τουαλέτα (αργκό)
Σχόλιο: Τουρκική λέξη αργκό, αντίστοιχη με τη δική μας «Καλλιόπη».
Η ποικιλία των λέξεων και εκφράσεων δείχνει πώς η γλώσσα προσαρμόζεται στις κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες: ευγενική και λογοτεχνική στα επίσημα κείμενα, απλή και σαρκαστική στην καθημερινή ζωή, και αργκό ή διαλεκτική στις οικείες σχέσεις.
Από το υπό έκδοση βιβλίο μου : Λαογραφικά και ετυμολογικά της ποντιακής διαλέκτου
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish