vima365

H αρχαία λέξη βουκόλος …..     Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου η αρχαία λέξη βουκόλος στα ποντιακά δημοτικά τραγούδια βουκόλος = βοσκός, αρχ. βουκόλος, ο = βοσκός, λ. ομ, βουκολέω = βόσκω. […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η σ̌ιταντάνα ’χόρευεν – τραγούδι της Χαλδίας   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Ένα από τα πιο όμορφα και ζωηρά ερωτικά τραγούδια του Πόντου.Η σ̌ιταντάνα, η «διαολίτσα» του χωριού, χορεύει με χάρη κι αρχοντιά· […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καραμπουρνάκι Θεσσαλονίκης, το λοιμοκαθαρτήριο Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Καραμπουρνάκι Θεσσαλονίκης, το λοιμοκαθαρτήριο απόσπασμα από το βιβλίο μου «Ματωμένος Νόστος» εκδόσεις Κυριακίδη 2018 Κατευθύνονται στο λοιμοκαθαρτήριο. Τους δίνουν πράσινο σαπούνι και τους στριμώχνουν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ο πάρδον και η κάτα …     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου ο πάρδον και η κάτα = γάτος και γάτα, σημασιολογική εξέλιξη Στα μεσαιωνικά ελληνικά η λέξη πάρδος δεν σημαίνει «γάτος», […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Στην Ποντιακή λαλιά ………… Γρύμψος     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Γρύμψος — η γαμψή σκιά του γρύπα στο ανθρώπινο πρόσωπο Στην Ποντιακή λαλιά σώζεται ένας θησαυρός λέξεων με αρχαιοελληνική γενεαλογία. Γρύμψος λέγεται εκείνος […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ποντιακή Διάλεκτος : Κοτσορύμ …     Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Κοτσορύμ: το ρυάκι που ’μεινε κουτσό Στον Πόντο, το κοτσορύμ είναι το μικρό ρυάκι, ο ξεροπόταμος.Η λέξη φτιάχτηκε από δύο παλιές ρίζες:  κοτσό = […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ελισάβετ Υψηλάντη, η μάνα των Υψηλάντηδων από τον Πόντο Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Η οικογένεια Υψηλάντη καταγόταν από τα Ύψαλα, κωμόπολη της Τραπεζούντας, από όπου πήραν και το όνομα Υψηλάντηδες. Όταν ο […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Συγκρίνοντας ένα ποντιακό δίστιχο ..με ένα δημοτικό τραγούδι και ένα ποίημα του Μαλακάση Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τη κεμεντζές-ι- μ΄ το τοξάρ΄, πάει κι έρ΄ται κι έρωτά σε, ση Καλανταρί΄ τα νύχτας, […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η εξορία των γυναικόπαιδων – Γράφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου ( από το βιβλίο μου Ματωμένος Νόστος, εκδόσεις Κυριακίδη). Ήταν 4 Οκτωβρίου του 1919, όταν ξαφνικά εμφανίζονται στο χωριό 40 ιππείς και δίνουν […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Βυζαντινές και Πόντιες πριγκίπισσες θύματα της Διπλωματίας Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου Το Βυζάντιο διέγραψε μια χιλιόχρονη πορεία αντιμετωπίζοντας σ΄ όλη τη διάρκειά του ποικιλώνυμους εχθρούς. Τους αντιμετώπιζε με πολλούς και διάφορους τρόπους […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ακροπύγια   Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Στα νέα ελληνικά δεν υπάρχει λέξη που να αποδίδει τα ρούχα τα γυναικεία που καλύπτουν τους γοφούς. Η πλαστικότητα της ποντιακής έχει αυτή τη λέξη, η […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Καυκί, καύκος και καύκα: η ιστορία μιας λέξης Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμίδου Η λέξη καύκος ή καύχος σήμαινε τον κρυφό εραστή, το θηλυκό καύκα ή καύχα και το υποκοριστικό καυχίτζα σήμαιναν την […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η αλεπού των μύθων και των παροιμιών, η παρουσία της στα Ποντιακά Απο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου Το χαριτωμένο αυτό ζώο, η αλώπηξ των αρχαίων, ο αλεπόν των Ποντίων και η Κυρά-Μάρω του […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Το καλαντόνερο και το αμίλητο νερό   Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου   Το νερό ήταν και είναι πηγή ζωής για τον άνθρωπο .Από την αρχαιότητα οι πηγές εθεωρούντο ιερές και υπήρχαν πολλές […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Για να θυμόμαστε…..Γιάννης Ρίτσος – `Υμνος και Θρήνος για την Κύπρο  Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Το ποίημα αυτό ανήκει στην ποιητική συλλογή του Γιάννη Ρίτσου με τον τίτλο «`Υμνος και θρήνος για […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Λαζοί, ένα Κολχικό φύλο Γράφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου Οι Λαζοί ανήκουν στις φυλές του Καυκάσου(Ίβηρες,Μεγγρέλοι,Κιρκάσιοι κ.ά.).Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και τον Διόδωρο Σικελιώτη ήταν επαλείμματα της Αιγυπτιακής στρατιάς του Σεσώστριου,ο οποίος είχε […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Η εξορία των γυναικόπαιδων  Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμίδου ( από το βιβλίο μου Ματωμένος Νόστος, εκδόσεις Κυριακίδη). Ήταν 4 Οκτωβρίου του 1919, όταν ξαφνικά εμφανίζονται στο χωριό 40 ιππείς και δίνουν τη […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Ελληνίδες Σουλτάνες και η πανέμορφη Πόντια Γκιουλ –παχάρ  Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμιδου Αρκετές ελληνίδες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην αυλή των Σουλτάνων. Κύριο χαρακτηριστικό τους ήταν η ομορφιά τους ,αλλά και η βοήθεια […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Τα δάνεια της ντροπής στον αγώνα του 1821 – Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου Τα πλοία που αγοράσαμε με τα δανεικά χρήματα, ήρθαν στην επαναστατημένη Ελλάδα μετά από 3 χρόνια. Στον χορό του […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Γιολάντα η Μομφερρατική (αυτοκράτειρα Ειρήνη η Παλαιολογίνα), η Ειρήνη της Δράμας Γραφει η Παναγιώτα Ιωακειμίδου Τον Δεκέμβριο του 1282 ανεβαίνει στον Βυζαντινό θρόνο ο Ανδρόνικος Β΄ ο Παλαιολόγος. Η γυναίκα του Άννα […]

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ