Γλωσσικός πυρήνας …………
Απο την Παναγιωτα Ιωακειμίδου
Στην ποντιακή διάλεκτο ο σκύλος δεν εμφανίζεται μόνο ως το γνωστό τετράποδο του σπιτιού, αλλά και ως γλωσσικός πυρήνας που γεννά πλήθος λέξεων, χαρακτηρισμών και μεταφορών.
Η λέξη «σκύλος» χρησιμοποιείται κυριολεκτικά, αλλά και μεταφορικά για άνθρωπο κακής διαγωγής.
Από αυτήν παράγονται τύποι όπως σκυλί, σκυλλόπον = σκυλάκι, σκυλάλευρον = κατώτερης ποιότητας αλεύρι, σκυλλεύω, σκυλλάζω, σκυλλαντέας, σκυλλαντισμός, σκυλλαγμονή και σκύλλαγμα, που δηλώνουν έντονες, συχνά αρνητικές καταστάσεις και συμπεριφορές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η χρήση της ρίζας για τον χαρακτηρισμό προσώπων: σκυλλόπιστος = έξυπνη αλλά όχι ηθική γυναίκα, σκυλλομούτζα, μεταφορικά, ο πολύπειρος, σκυλλοπαίδ’ και σκυλλοκούταβον = έξυπνο αλλά άτακτο παιδί.
Παράλληλα, εμφανίζεται και η λέξη «τσούνα» για τη σκύλα, επίσης με μεταφορικές αποχρώσεις. Από αυτήν παράγονται τύποι όπως τσουνίτσα, τσουνάκα, τσουνολόγος και τσουνόπαιδον, που δηλώνουν εξυπνάδα, πονηριά ή υβριστική διάθεση.
Το γλωσσικό αυτό σύμπαν δείχνει πόσο παραγωγική είναι η ποντιακή διάλεκτος.
Η λέξη «σκύλος» λειτουργεί ως κέντρο σημασιών: από την ευφυΐα και την πονηριά μέχρι τη βρωμιά, την αναίδεια και την κοινωνική απαξίωση.
Η γλώσσα εδώ δεν περιγράφει απλώς, κρίνει, σατιρίζει και σχολιάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά με εντυπωσιακή πλαστικότητα.
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish