vima365

Οι εποχές ήταν όλες όμορφες στο χωριό μου, ακόμα και ο βαρύς χειμώνας. Γλυκές νύχτες του Γενάρη, κατάλευκες από το χιόνι και το χειμωνιάτικο φεγγάρι, να τις απολαμβάνω στο σπίτι της γιαγιάς μου, παλιό τουρκόσπιτο φτιαγμένο από πέτρα και λάσπη, ζεστό τον χειμώνα, δροσερό το καλοκαίρι. Μαλώναμε συχνά με τον αδελφό μου ποιος θα πάει να κοιμηθεί με την γιαγιά, συχνά πήγαινα εγώ.

Ο αδελφός μου υποχωρούσε στα κλάματα μου και στην επιμονή μου.

Μια τεράστια πάντα στον τοίχο του κρεβατιού με βοσκούς και προβατάκια και κορίτσια με κανάτια στους ώμους, με ταξίδευαν και κάτω δεξιά με κόκκινα γράμματα διάβαζα «και αυτό θα περάσει». Η μεγάλη γκρι γάτα της γιαγιάς μου, βαρυστομαχιασμένη από το λάχανο τουρσί που έτρωγε βραδιάτικα ξάπλωνε νωχελικά στα πόδια μου και με χουρχούριζε και ένα τεράστιο τούβλο έκαιγε πάνω στην σόμπα και ετοιμαζόταν να πάρει θέση στα παγωμένα πόδια.

Το παράθυρο έβλεπε στον ουρανό, νύχτες λευκές, νύχτες αγαπημένες στο σπίτι της γιαγιάς.

Μου άρεσαν πολύ και τα παρακάθια στο σπίτι της γιαγιάς μου. Οι άνθρωποι πάντα είχαν την ανάγκη της επικοινωνίας, απλά αυτό αλλάζει μορφή και προσαρμόζεται στις συνθήκες κάθε εποχής. Παλιά ήταν τα παρακάθια, ή για τους άλλους, τα νυχτέρια. Σήμερα ίσως είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μέσα του Νοέμβρη έμπαινε για τα καλά ο χειμώνας, ήταν ο μήνας που άρχιζαν τα παρακάθια στο σπίτι της γιαγιάς. Η γιαγιά έμενε μόνη της και εγώ η μικρότερη εγγονή της ήμουνα η αγαπημένη της παρέα, μαζί με τη γάτα της βέβαια.

Κάθε βράδυ η ίδια παρέα και εγώ από κοντά να ακούω τις ιστορίες για την «πατρίδα» πάντα.

Μιλούσαν για γεγονότα τόσο μακρινά, αλλά τα ζούσαν σαν να είχαν γίνει χτες. Οι ιστορίες της γιαγιάς μου έγιναν βίωμά μου, ακόμα με συγκινεί ο τρόπος που έχασε τα παιδιά της από τον πρώτο της γάμο.

Η πατρίδα, καημός μεγάλος!

Η έννοια της λέξης πατρίδα για μένα ήταν κάτι το εντελώς διαφορετικό.

Ήταν ταυτισμένη με την χαρισάμενη εποχή που έζησαν οι πρόγονοι μου στη γη του Πόντου. Ήταν τα βάσανα και η εξορία στη Συρία. Όταν άκουγα τη λέξη πατρίδα από τα χείλη της, ένιωθα ξαφνικά να με διαπερνά ένα ζεστό κύμα, να γυρίζω και εγώ εκεί σε αυτήν την πατρίδα. Λες και το αίμα μας τραβάει εκεί.

Ας μη γεννηθήκαμε εκεί, ας μην τη γνωρίσαμε ποτέ. Τελικά πατρίδα είναι η συλλογική μνήμη της ράτσας σου; ‘‘Πατρίδα είναι η γλώσσα που μιλάς στα όνειρα σου’’. Πώς εξηγείται αυτή η λαχτάρα;

Ήταν τόσο βιωματικές οι περιγραφές της ζωής στην πατρίδα, που ώρες-ώρες είχα την αίσθηση ότι γεννήθηκα και έζησα εκεί.

Η παρέα στο παρακάθι της γιαγιάς μου ήταν τα ίδια πρόσωπα πάντα. Η θεία μου η Πολυξένη, η ποπαδία, η Σαντουρίνα, η Σαμιλίνα και κάποιες φορές είχαν και αντρική συντροφιά,ο καλός τους γείτονας και πρώην δάσκαλος στην Τουρκία, ο Λετίντς. Ξαπλωμένη στο κρεβάτι της γιαγιάς παρέα με τον γκρι γάτο της, άκουγα σχεδόν κάθε βράδυ τις ίδιες ιστορίες. Λες και ο χρόνος είχε κολλήσει δεκαετίες πίσω. Την ημέρα ζούσαν μια κανονική ζωή στο χωριό μας και τις νύχτες ξαναζούσαν τη ζωή που έχασαν.

Στα παρακάθια αυτά λες και ξανάπιαναν το νήμα μιας άλλης εποχής, σε έναν άλλο κόσμο. Σπάνια συζητούσαν για την καθημερινότητά τους, τη ζωή τους στο νέο χωριό.

Έτσι κύλησαν τα χρόνια στο χωριό. Το βιοτικό επίπεδο καλυτέρευσε αρκετά, η νέα γενιά σπούδαζε, οι γιαγιάδες συνέχιζαν να αναπολούν τα παλιά στα χειμωνιάτικα παρακάθια.

Ο αείμνηστος λαογράφος Σολωμονίδης γράφει σε κάποιο βιβλίο του «θα περάσουν χειμώνες, θα περάσουν καλοκαίρια και της μνημοσύνης το δάκρυ, θα σταλάζει θερμό και αστείρευτο πάνω στους τάφους των χαμένων πατρίδων και μείς θα μαζευόμαστε συχνά και σαν Εστιάδες παρθένες, θα ανασκαλίζουμε την ιερά φωτιά των περασμένων για να μη σβήσει ποτέ και να μεταδοθεί στις ερχόμενες γενεές».

Πράγματι πόσο δίκιο είχε αυτός ο σοφός δάσκαλος. Σαν άλλες Εστιάδες οι γιαγιάδες μας στάλαξαν μέσα στην ψυχή μου το δάκρυ της μνημοσύνης και ανασκαλίζουμε και εμείς με τη σειρά μας την ιερή φωτιά, να μην σβήσει ποτέ, να θυμόμαστε..!

Γραφει η Παναγιωτα Ιωακειμιδου