Συγκρίνοντας ένα ποντιακό δίστιχο ..με ένα δημοτικό τραγούδι και ένα ποίημα του Μαλακάση
Απο την Παναγιώτα Ιωακειμίδου
Τη κεμεντζές-ι- μ΄ το τοξάρ΄, πάει κι έρ΄ται κι έρωτά σε, ση Καλανταρί΄ τα νύχτας, μανάχον πώς κοιμάσαι;
Η σκληρή όμως ποντιοπούλα εύχεται τον θάνατό του, επειδή την ξέχασε
έρθαν αρνί-ι-μ΄ τα κάλαντα, έρθεν ο καλαντάρτς μενώ σε κι αν ΄κί ερχεσαι, να έρ΄ται το χαπάρτς (χαπάρ΄=εδώ σημαίνει είδηση θανάτου )
Ο Γενάρης είναι η καρδιά του χειμώνα, σε παλιότερες εποχές που δεν υπήρχε η δυνατότητα της επικοινωνίας, όπως σήμερα, η λαϊκή μούσα διασκέδαζε τα κρύα βράδια τους ανθρώπους….οι μέρες μικρές, οι νύχτες μεγάλες, μαζεύονταν τα βράδια και διασκέδαζαν με ιστορίες και παραμύθια….σ ένα δημοτικό τραγούδι τη νταρντάνα βλάχα, ορέγεται ο νέος αλλά δεν μπορεί να ξεφύγει από το αδιέξοδό του και θέλει να την αρνηθεί αλλά υποχωρεί μπροστά στον ερωτικό του πόνο.
«Θέλουν ν’ ανθίσουν τα κλαριά / κι ο πάγος δεν τ’ αφήνει / θέλω κι εγώ βλάχα μ’ να σ’ αρνηθώ κι ο πόνος σου με πνίγει», λένε οι πρώτοι στίχοι, επειδή είναι χειμώνας και όλοι είναι κλεισμένοι, οι άνθρωποι στα σπίτια τους και τα κοπάδια στα μαντριά τους και δε συναντιέται με την καλή του στα ανοιξιάτικα βοσκοτόπια.
Της εκμυστηρεύεται τον πόθο του, να βρεθούνε κοντά, να πλαγιάσει μαζί της και της τραγουδεί:
«Το χέρι σου το παχουλό το κοντυλογραμμένο / να τό ‘βαζα, βλάχα μ’ προσκέφαλο τρεις μέρες και τρεις νύχτες / και νάν’ οι μέρες του Μαγιού κι οι νύχτες του Γενάρη…».
Να μην ξημέρωνε ποτές ή να μη νύχτωνε, αντίστοιχα. Οι μεγαλύτερες ή οι πιο μεγάλες σε διάρκεια νύχτες και μέρες του χρόνου.
Αλλά τις νύχτες του Γενάρη εξυμνεί και ο λυρικός Μαλακάσης στο νοσταλγικό ποίημά του «Αγάπη», εκθειάζοντας τα χειμωνιάτικα μερόνυχτα, όταν γράφει:
«…και μάθε το. Τις μελιχρές λαμπράδες του Δεκέμβρη / και τις φεγγαροσκέπαστες του Γεναριού ομορφιές / μήτε στις τρέλες τ’ Απριλιού κανένας θα τις εύρει / μήτε και στις μονότονες του Μάη καλοκαιριές/.
Ο πόντιος έχει και αυτός τον ίδιο καημό και τραγουδάει στην καλή του:
Τη κεμεντζές-ι- μ΄ το τοξάρ,πάει κι έρται κι έρωτά σε,
ση Καλανταρί τα νύχτας, μανάχον πως κοιμάσαι;
Αλλά και η πόντια νέα αναρωτιόταν:
έρθαν αρνί-ι-μ΄ τα κάλαντα, έρθεν ο καλαντάρτς μενώ σε κι αν κι έρχεσαι,να έρται το χαπάρτς…Σκληρή η νέα βαρέθηκε να τον περιμένει και εύχεται να έρθει η είδηση του θανάτου του…
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish