vima365

Ποντιακή Διάλεκτος …………

Aπο την Παναγιωτα Ιωακειμιδου

Η νύφη στον Πόντο

Ήταν υποχρεωμένη να πλένει τα πόδια του πεθερού και να δείχνει σεβασμό στους πάντες.

Προσφωνούσε τον άντρα της «άντρα», «χέριφ’», «νέπε» ή σπάνια με το όνομά του. Όταν αναφερόταν σ’ αυτόν στις ομιλίες της, έλεγε «εκείνος», «τ’ εμέτερον άγουρον», «τη μωρί΄ ο’ κύρης» και, στα τελευταία χρόνια, «ο άντρας-ι- μ’», «ο χερίφ’ ς-ι- μ’», ο γοτζαμάνο μ΄ ή και πάλι το όνομά του.

Ωστόσο, κοντά στους μεγαλύτερούς της απέφευγε ακόμη και να μιλήσει για τον άντρα της. Στη θεία του άντρα της έλεγε «ο ανεψιός-σ’».

Τον πεθερό της, αν δεν κρατούσε «μάχχ’», τον προσφωνούσε «πάτερα» ή «αφέντη», ενώ στις ομιλίες της τον ανέφερε ως «ο πεθερός-μ’» ή «ο αφέντης-ι– μ’». Την πεθερά της την προσφωνούσε «μάνα», «μήτερα» ή «μέτα» και, όταν μιλούσε γι’ αυτήν, έλεγε «η πεθερά-μ’».

Τον αντραδελφό της, αν ήταν μεγαλύτερος, τον προσφωνούσε «αφέντα», ενώ αν ήταν μικρότερος, τον έλεγε με το όνομά του. Όταν αναφερόταν στον μεγαλύτερο κουνιάδο της, έλεγε «ο αφέμ΄-ο τάδες…». Την αντραδέλφη της, είτε μικρότερη είτε μεγαλύτερη, την προσφωνούσε «κύρα».

Τους παππούδες του άντρα της τους έλεγε «πάππο» και «καλομάννα», ενώ στις ομιλίες της τους ανέφερε ως «ο λυκοπεθερός-μ’» και «η λυκοπεθερά-μ’».

Τους θείους του γαμπρού τους προσφωνούσε «θείο» και «θεία» ή «κύρα».

Τις γυναίκες συγγενείς του γαμπρού τις έλεγε «κύρα», ενώ τους άντρες, αν ήταν μεγαλύτεροι, «αφέντα» και, αν ήταν μικρότεροι, με το όνομά τους.