vima365

Κατάθλιψη: Η Σιωπηλή Επιδημία που Αλλάζει τη Ζωή Μας… Της Μαρίας Μιχαλάκη

Κατάθλιψη: Η Σιωπηλή Επιδημία που Αλλάζει τη Ζωή Μας
Της Μαρίας Μιχαλάκη
Συμβούλου Ψυχικής Υγειας – Συστημικής Ψυχοθεραπεύτριας

Η κατάθλιψη αποτελεί μια από τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές του 21ου αιώνα.
Παράλληλα, όμως, παραμένει και μία από τις πιο παρεξηγημένες. Αν και συναντάται σε
όλες τις ηλικίες, από παιδιά μέχρι ηλικιωμένους, ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται,
βιώνεται και αντιμετωπίζεται διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Αυτό την
καθιστά μια σύνθετη κατάσταση, βαθιά προσωπική, αλλά ταυτόχρονα κοινωνικά
επιβαρυντική.
Κατάθλιψη: Μια πολυδιάστατη πραγματικότητα
Πολλοί χρησιμοποιούν τη λέξη «κατάθλιψη» ως συνώνυμο της στεναχώριας ή της
απογοήτευσης. Στην πραγματικότητα, η κλινική κατάθλιψη είναι κάτι πολύ βαθύτερο
και πολύ πιο διαρκές. Πρόκειται για μια ψυχική κατάσταση που προκαλεί
παρατεταμένη θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος, εξάντληση και δυσκολία
λειτουργικότητας στην καθημερινή ζωή.
Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
– παρατεταμένη θλίψη ή αίσθημα κενού
– απώλεια ενδιαφέροντος
– έντονη κόπωση
– αλλαγές στον ύπνο και την όρεξη
– χαμηλή αυτοεκτίμηση
– κοινωνική απόσυρση
– σωματικά συμπτώματα
Γιατί σήμερα βλέπουμε τόσο μεγάλη αύξηση;
Ο συνεχής βιορυθμός της πίεσης, τα social media, η οικονομική αβεβαιότητα, η
μοναξιά και οι παιδικές εμπειρίες δημιουργούν ένα υπόβαθρο ευαλωτότητας που
ενισχύει την εμφάνιση κατάθλιψης.
Η καθημερινότητα του ατόμου με κατάθλιψη
Η κατάθλιψη αλλάζει τον τρόπο που κάποιος ζει, σκέφτεται και λειτουργεί. Ακόμα και
οι πιο απλές δραστηριότητες μοιάζουν δυσβάσταχτες. Η κατάσταση δεν συνδέεται με
τεμπελιά ή αδυναμία χαρακτήρα, αλλά με πραγματικές νευροβιολογικές διεργασίες.

Πώς επηρεάζει το σώμα
Η κατάθλιψη εκδηλώνεται και σωματικά: πόνοι, ημικρανίες, κόπωση, πεπτικά
προβλήματα.

Γιατί οι γυναίκες επηρεάζονται περισσότερο;
Η κατάθλιψη στις γυναίκες αποτελεί ένα από τα πιο συχνά και υποτιμημένα
προβλήματα ψυχικής υγείας. Παρότι σήμερα μιλάμε περισσότερο για την ψυχική
ευημερία, πολλές γυναίκες εξακολουθούν να βιώνουν σιωπηλά ένα βαθύ ψυχικό
βάρος, εγκλωβισμένες ανάμεσα στις κοινωνικές προσδοκίες, στους ρόλους που
καλούνται να υπηρετήσουν και στις προσωπικές τους ανάγκες που συχνά
παραμερίζονται.
Έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες εμφανίζουν διπλάσια πιθανότητα από τους άνδρες να
αναπτύξουν κατάθλιψη. Οι λόγοι είναι πολυδιάστατοι:
1. Βιολογικοί και ορμονικοί παράγοντες
 Ορμονικές διακυμάνσεις στην εφηβεία, την εγκυμοσύνη, τη λοχεία, την
περιεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση.
 Φυσιολογικές αλλαγές που επιδρούν στη διάθεση, στον ύπνο, στην
ενεργητικότητα και στην ψυχολογική σταθερότητα.
2. Κοινωνικοί ρόλοι και προσδοκίες
Οι γυναίκες συχνά καλούνται να είναι:
 καλές μητέρες,
 επιτυχημένες επαγγελματίες,
 σύντροφοι,
 φροντιστές για όλους.
Η κοινωνική πίεση δημιουργεί εξουθένωση, άγχος και συναισθηματική υπερφόρτιση.
3. Βιωμένες τραυματικές εμπειρίες
Κάθε γυναίκα κουβαλά τις δικές της ιστορίες:
 κακοποίηση,
 απώλεια,
 οικονομικές δυσκολίες,
 διαχρονικές σχέσεις που απομυζούν την ψυχική της δύναμη.

Τα τραύματα συχνά μένουν θαμμένα, όμως αφήνουν βαθιά σημάδια.
4. Η κουλτούρα της «αντοχής»
Πολλές γυναίκες μαθαίνουν από μικρές να «αντέχουν», να μην παραπονιούνται και να
φροντίζουν πρώτα τους άλλους. Αυτό οδηγεί σε απαξίωση των προσωπικών αναγκών
και μακροχρόνια ψυχική κόπωση.
Ποια είναι τα συχνότερα σημάδια;
Η κατάθλιψη δεν εμφανίζεται πάντα με κλάμα ή απόσυρση. Συχνά είναι πιο ύπουλη:
 Διαρκής κόπωση, ακόμη και μετά από ξεκούραση
 Έντονη ενοχή και αυτοκριτική
 Αίσθημα «αδειάσματος»
 Δυσκολία συγκέντρωσης
 Διαταραχές ύπνου ή όρεξης
 Απώλεια ενδιαφέροντος για πράγματα που παλιότερα έφερναν χαρά
 Μειωμένη αυτοεκτίμηση
 Σκέψεις ματαιότητας ή απελπισίας
Σε κάποιες περιπτώσεις, η γυναίκα συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά προς τα έξω –
εργάζεται, φροντίζει, χαμογελά – ενώ μέσα της συντελείται μια καθημερινή μάχη. Αυτή
ονομάζεται συχνά λειτουργική κατάθλιψη.

Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης
Η κατάθλιψη δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα, ούτε ένα «πέρασμα». Είναι μια υπαρκτή,
θεραπεύσιμη κατάσταση που χρειάζεται:
Ψυχοθεραπευτική στήριξη
Η συστηματική θεραπεία βοηθά τη γυναίκα να:
 επεξεργαστεί τραύματα,
 αναγνωρίσει ανάγκες,
 χτίσει υγιή όρια,
 ανακτήσει την αυτοεκτίμησή της.
Υποστηρικτικό περιβάλλον

Οικογένεια και φίλοι μπορούν να αποτελέσουν δίχτυ προστασίας, μειώνοντας το
αίσθημα μοναξιάς.
Ιατρική παρακολούθηση
Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται και φαρμακευτική αγωγή, πάντα σε συνδυασμό
με θεραπευτική παρακολούθηση.

Η γυναίκα δικαιούται να ζητά βοήθεια
Η κατάθλιψη δεν καθορίζει την αξία μιας γυναίκας ούτε μειώνει τη δύναμή της.
Αντίθετα, η αναγνώριση του προβλήματος και η αναζήτηση βοήθειας αποτελούν
πράξεις θάρρους και αυτοσεβασμού.Η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα και όχι
πολυτέλεια.
Κάθε γυναίκα αξίζει να ζει με ισορροπία, φως και αυτοφροντίδα.
Η κατάθλιψη δεν είναι ντροπή. Το στίγμα αποτελεί εμπόδιο στην αναζήτηση βοήθειας
και στην ανάρρωση.
Η κατάθλιψη είναι δύσκολη αλλά θεραπεύσιμη. Η κατανόηση, η ενημέρωση και η
υποστήριξη μπορούν να αλλάξουν ζωές.

Μαρία Μιχαλάκη  Για ο VIMA365