ΦΑΛΗΡΙΚΗ ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ – ΑΤΤΙΚΟΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΟΣ ΑΜΦΟΡΕΑΣ (Υστερογεωμετρικής εποχής)
Της Μιραντας Σκηνίτη
Ο εμβληματικός υστερογεωμετρικός αμφορέας ανεσκάφη στην πολυσυλλεκτική νεκρόπολη (λαϊκό κοιμητήριο) του Φαληρικού Δέλτα Αττικής (Δρ. Στέλλα Χρυσουλάκη), εν αντιθέσει με τον Κεραμεικό που υπήρξε δημόσιο σήμα ανωτέρων κοινωνικών τάξεων.
Ο αμφορέας είναι έργο Αττικού εργαστηρίου σε μίνιμαλ στύλ, στην δε ταπεινή λιτότητα των οριζόντιων γεωμετρικών σχεδίων ακινησίας, αποσπά την προσοχή μας το περίγραμμα ενός ατίθασου αλόγου σε πλάγια θέση ζωγραφισμένο στο λαιμό του αγγείου, με ζικ-ζακ σχηματισμό άνωθέν του που σηματοδοτεί ταχύτητα καλπασμού χωρίς δισταγμό, και που είναι από τα χαρακτηριστικότερα σύμβολα του σταυλισμού ίππων στην περιοχή συνεχώς και αδιαλείπτως από το βάθος της αρχαιότητας.
Ο Ηρόδοτος (Ιστορίαι, Βιβλίο Ε, Τερψιχόρη, 63.4), αφηγείται ότι αργότερα «έκοψαν σύρριζα όλα τα δέντρα της πεδιάδας του Φαλήρου και την έκαναν βατή στο ιππικό, κι ύστερα έριξαν το ιππικό πάνω στο στρατόπεδο»…σε μετάφραση του αρχικού κειμένου που έχει ως εξής:
«κείραντες των Φαληρέων το πεδίον και ιππάσιμον ποιήσαντες τούτον τον χώρον, επήκαν τω στρατοπέδω την ίππον»
Μετατράπηκε το έδαφος του Φαλήρου σε πεδίο για να προφυλαχθεί με το ιππικό , και μάλιστα η τακτική αυτή οδήγησε στην ήττα των Σπαρτιατών, από το Θεσσαλικό ιππικό των Πεισιστρατιδών (527-510 π.Χ.).
Το Φάληρο ήταν πόλη και δήμος της Αιαντίδας φυλής, και επίνειο των Αθηνών μέχρι την μεταφορά του στον Πειραιά. Έλαβε δε το όνομά του από τον ήρωα και αργοναύτη Φάληρο ή Φαληρέα ή Φαληρεύς, που ήταν γυιός του Άλκωνα και εγγονός του Ερεχθέα. Σύμφωνα με την μυθολογία, από το Φάληρο σαλπάρισε ο στόλος των Αθηναίων για την Τροία, και κείθεν αναχώρησε ο Θησέας για το ταξίδι του προς την Κρήτη.
Εκ των πραγμάτων μέρος της παραλίας του Φαλήρου χωροθετήθηκε σε νεκροταφείο στον βάλτο, όπου βρέθηκαν προσεγμένες ταφές αλόγων που είτε ανήκαν σε ιππείς, είτε αφιερώνονταν στους θεούς του Κάτω Κόσμου. Πέρα από τις τιμητικές ταφές ντόπιων και ταξιδιωτών, παιδιών με τα κτερίσματά τους, εγχυτρισμοί, έχουν ανασκαφεί και ομαδικές ατιμωτικές ταφές πολιτικών κρατουμένων, με τους «Δεσμώτες», και τους «Αποτυμπανισμένους» που οδηγήθηκαν σε αργό και βασανιστικό θάνατο, έστω και αν το γεγονός της μαρτυρικής εκτέλεσής τους «σκιάζει« την εξιδανικευμένη εικόνα της ζωής των Αθηναίων.
Στο ίδιο νεκροταφείο τάφηκε ο Αριστείδης ο Δίκαιος πάμπτωχος, ο εγνωσμένος πολιτικός αντίπαλος του Θεμιστοκλή, και επειδή πέθανε εκτός Αθηνών, η σορός του μεταφέρθηκε στο Φάληρο όπου εταφη δημοσία δαπάνη, χωρίς να έχει ακόμη εντοπιστεί ανασκαφικά ο τάφος του.
Από τον μοιραίο τόπο της Φαληρικής Νεκρόπολης με τα ευρήματά της που δεν εκτίθενται για την ώρα, ξεχώρισα τον αμφορέα (φωτό) ως δείγμα «αγαθής» ταφής και σωζόμενο σε άριστη κατάσταση!
ΠΗΓΗ:
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish