Θερμοπύλες … η ιστορια του Αριστόδημου
Ο μοναδικός Σπαρτιάτης που Επέζησε από τις Θερμοπύλες
Αύγουστος του 480 π.Χ. Ο Λεωνίδας κοιτάζει δύο από τους άντρες του. Ο Αριστόδημος και ο Εύρυτος έχουν χάσει την όρασή τους από μόλυνση στα μάτια. Δεν μπορούν να πολεμήσουν.
Τους διατάζει να γυρίσουν στη Σπάρτη.
Στον δρόμο της επιστροφής, οι δύο άντρες παίρνουν διαφορετική απόφαση. Ο Εύρυτος, σχεδόν τυφλός, ζητά από τον είλωτα συνοδό του να τον οδηγήσει πίσω στις Θερμοπύλες. Πολεμάει βλέποντας μόνο σκιές και πέφτει με τους υπόλοιπους.
Ο Αριστόδημος συνεχίζει για τη Σπάρτη.
Όταν φτάνει, κανείς δεν του μιλάει. Κανείς δεν του ανάβει φωτιά. Κανείς δεν συναλλάσσεται μαζί του. Τον αποκαλούν «Αριστόδημος ο τρέσας», αυτός που λύγισε από φόβο.
Η ντροπή του δεν είναι που γύρισε. Είναι που ο Εύρυτος, με τις ίδιες ακριβώς συνθήκες, διάλεξε διαφορετικά.
Ένα χρόνο μετά, στις Πλαταιές, ο Αριστόδημος βρίσκει την ευκαιρία του.
Σπάει τη φάλαγγα, ορμάει μόνος προς τους Πέρσες, σκοτώνει με μανία και πέφτει νεκρός βαριά τραυματισμένος. Από κάθε αντικειμενική στρατιωτική μέτρηση, είναι ο γενναιότερος μαχητής της ημέρας.
Μετά τη μάχη, οι Σπαρτιάτες αρνούνται να τον αναγνωρίσουν ως τον γενναιότερο.
Ο λόγος;
Πολέμησε σαν άνθρωπος που ήθελε να πεθάνει. Οι πραγματικοί ήρωες, είπαν, ήταν εκείνοι που πολέμησαν γενναία ενώ ταυτόχρονα ήθελαν να ζήσουν. Η ανδρεία δεν ήταν η απουσία του φόβου, αλλά η πειθαρχία μέσα στον φόβο.
Ο Αριστόδημος, ακόμη και στον θάνατό του, απέτυχε να γίνει Σπαρτιάτης.
Δύο χιλιάδες πεντακόσια χρόνια μετά, η μάχη των Θερμοπυλών παραμένει σύμβολο αυτοθυσίας. Το όνομά του, σχεδόν κανείς δεν το θυμάται.
Ίσως αυτή να είναι η τελική του τιμωρία.
Εσύ τι λες;
Ήταν δειλός ή θύμα ενός ανελέητου κώδικα τιμής;
Έρευνα- επιμέλεια Δ. Αντωνόπουλος
Πηγές
Αρχαίες πηγές:
• Ηρόδοτος, Ἱστορίαι, Βιβλίο Ζ’ (VII), 229–231 — η αρχική αφήγηση για την οφθαλμική πάθηση των Αριστόδημου και Εύρυτου, την εντολή του Λεωνίδα, και την επιστροφή στη Σπάρτη.
• Ηρόδοτος, Ἱστορίαι, Βιβλίο Θ’ (IX), 71 — η περιγραφή της συμπεριφοράς του Αριστόδημου στις Πλαταιές και η απόφαση των Σπαρτιατών να μην τον αναγνωρίσουν ως τον γενναιότερο.
• Πλούταρχος, Ἠθικά, Λακαινῶν Ἀποφθέγματα — για τη σπαρτιατική νοοτροπία γύρω από την τιμή και την ασπίδα.
Νεότερες ιστορικές πηγές και μελέτες:
• Paul Cartledge, Thermopylae: The Battle That Changed the World (Overlook Press, 2006).
• J.F. Lazenby, The Defence of Greece, 490–479 B.C. (Aris & Phillips, 1993).
• Nigel Kennell, Spartans: A New History (Wiley-Blackwell, 2010) — για το θεσμό της ἀτιμίας και τον σπαρτιατικό κώδικα τιμής.
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish