vima365

Χριστούγεννα Ψυχική Υγεία ………… Απο την Μαρία Μιχαλάκη

Χριστούγεννα Ψυχική Υγεία …………

   Απο την Μαρία Μιχαλάκη

Όταν το Φως Συναντά την Αλήθεια της Καρδιάς
Οι γιορτές των Χριστουγέννων είναι ίσως η πιο φωτεινή περίοδος του
χρόνου — όχι μόνο από άποψη στολισμού, αλλά και από τις προσδοκίες που κουβαλούν.

Η κοινωνία συχνά μάς υπαγορεύει πως αυτή την εποχή «πρέπει» να νιώθουμε χαρά, πληρότητα και ευγνωμοσύνη.

Όμως, ως Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, βλέπω κάθε χρόνο κάτι πολύ πιο σύνθετο: πίσω από το γιορτινό περιτύλιγμα υπάρχουν άνθρωποι κουρασμένοι, άνθρωποι που πενθούν, άνθρωποι που αγωνίζονται σιωπηλά, άνθρωποι που χαμογελούν αλλά μέσα τους ψιθυρίζουν «είμαι εξαντλημένος».

Τα Χριστούγεννα έχουν έναν τρόπο να φέρνουν στην επιφάνεια ό,τι
μέσα στη χρονιά αφήναμε στο περιθώριο. Και ίσως αυτό να είναι το
πραγματικό τους δώρο: μας επιτρέπουν να δούμε τον εαυτό μας πιο
καθαρά, να τον αγαπήσουμε λίγο παραπάνω, να τον αγκαλιάσουμε
όπως είναι.

Η διπλή όψη των Χριστουγέννων

Για κάποιους, οι γιορτές είναι μια θερμή ανάμνηση παιδικής ανεμελιάς: μυρωδιές από κουραμπιέδες, φως από λαμπάκια, οικογένειες μαζεμένες γύρω από ένα τραπέζι.

Για άλλους, όμως, η ίδια περίοδος ανοίγει πληγές: απώλειες, αποστάσεις, ασυμφιλίωτες σχέσεις, κενά που δεν γεμίζουν.

Αυτή η διπλή όψη είναι απόλυτα φυσιολογική.

Τα Χριστούγεννα δεν είναι μόνο χαρά — είναι και αναμέτρηση με όσα μας λείπουν.

Η πίεση της τελειότητας: «Πρέπει να είμαι καλά»

Ένα από τα πιο συχνά συναισθήματα που βλέπω στις συνεδρίες μου τον Δεκέμβριο είναι η πίεση των ανθρώπων να φανεί ότι περνούν όμορφα.

Στολίζουν, μαγειρεύουν, συμμετέχουν σε εκδηλώσεις, συχνά καταναγκαστικά, γιατί «έτσι πρέπει».

Όμως, πίσω από αυτή την προσπάθεια υπάρχουν μερικές αλήθειες:

Δεν υποχρεούται κανείς να είναι χαρούμενος επειδή το ημερολόγιο γράφει 25 Δεκεμβρίου.

Δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος να ζήσεις μια γιορτή.

Τα συναισθήματα δεν υπακούν σε ημερομηνίες.

Η ψυχική υγεία δεν έχει “διακοπές”. Η θλίψη, το άγχος, ο υπερβολικός φόρτος, η μοναξιά, οι σκέψεις — όλα συνεχίζουν να υπάρχουν.

Και είναι εντάξει.

Η μοναξιά μεσα στη γιορτή

Υπάρχει μια μορφή μοναξιάς που είναι αόρατη, αθόρυβη, αλλά βαθιά: η μοναξιά του να βρίσκεσαι ανάμεσα σε ανθρώπους και να νιώθεις μόνος.

Αυτή η μοναξιά γίνεται πιο έντονη τα Χριστούγεννα, γιατί τα πάντα
γύρω σου —φώτα, μουσικές, οικογένειες— σου θυμίζουν αυτό που δεν έχεις.

Η κοινωνία συχνά δεν αφήνει χώρο για αυτό το συναίσθημα.

Όμως, η αναγνώριση της μοναξιάς είναι πράξη θάρρους.

Και πολλές φορές είναι το πρώτο βήμα για σύνδεση — με τον εαυτό μας και με τους άλλους.

Όταν οι αναμνήσεις γίνονται ψυχικό βάρος

Οι γιορτές συνδέονται στενά με μνήμες.

Όταν όμως οι μνήμες αυτές συνοδεύονται από απώλειες, η γιορτή γίνεται πιο βαριά.

Κάθε στολισμένο σπίτι θυμίζει κάποιον που δεν είναι πια εκεί. Κάθε τραπέζι έχει ένα άδειο κάθισμα.

Κάθε φωτογραφία που περνά από τα χέρια μας γίνεται μαχαίρι και βάλσαμο μαζί.

Το πένθος στις γιορτές δεν είναι αδυναμία.

Είναι δείγμα αγάπης, συνέχειας, δεσμού.

Είναι η καρδιά που λέει: «Θυμάμαι». Και η μνήμη είναι μορφή αγάπης.

Ο υπερβολικός συναισθηματικός θόρυβος

Την περίοδο των Χριστουγέννων οι άνθρωποι συχνά νιώθουν
υπερφόρτωση.

Πολλά ερεθίσματα, πολλές υποχρεώσεις, πολλή κίνηση, πολλή διασκέδαση, πολλές απαιτήσεις.

Όμως η ψυχή δεν είναι απεριόριστο δοχείο. Κάποια στιγμή γεμίζει.
Και όταν γεμίζει, εμφανίζονται σημάδια όπως:

Εύκολη κούραση, Δυσκολία συγκέντρωσης, Συναισθηματική ευαισθησία, Ένταση ή υπερένταση, Υπερφαγία ή απώλεια όρεξης,

Ανάγκη για απομόνωση. Όλα αυτά είναι φυσιολογικές αντιδράσεις σε μια περίοδο υπερδιέγερσης.

Χτίζοντας τις δικές μας γιορτές

Δεν υπάρχει “σωστός” τρόπος να ζήσεις τα Χριστούγεννα. Υπάρχει όμως ο δικός σου.

Και αυτός μπορεί να είναι: Πιο ήρεμος, Πιο χαμηλός, Πιο
μοναχικός, Πιο οικογενειακός, Πιο δημιουργικός, Πιο ζεστός, Πιο δικός σου.

Οι γιορτές δεν χρειάζεται να μοιάζουν με καμία εικόνα από διαφημίσεις, ταινίες ή κοινωνικές προσδοκίες.

Μπορούν να μοιάζουν με εσένα.

Μικρά βήματα ψυχικής φροντίδας για τις μέρες των γιορτών
1. Κάνε παύσεις — πραγματικές παύσεις 

Ανάμεσα στις δουλειές, στους φίλους, στις αγορές, άφησε κάποια μικρά κενά ανάσας.

2. Άκου τα όριά σου
Μην προσπαθείς να χωρέσεις παντού. Το “όχι” είναι ψυχική υγιεινή.

3. Επικοινώνησε αληθινά
Αν νιώθεις μοναξιά, μίλα. Η σύνδεση δεν έρχεται από το «είμαι καλά», αλλά από το «είμαι άνθρωπος».

4. Κράτα μικρές καθημερινές ρουτίνες
Ύπνος, κίνηση, νερό, λίγη φύση. Η σταθερότητα γειώνει το άγχος.

5. Δώσε χώρο στο συναίσθημα που εμφανίζεται Χαρά; Υπέροχα. Θλίψη; Απολύτως εντάξει.
Κούραση; Φυσιολογική.

Το σημαντικό δεν είναι τι νιώθεις. Το σημαντικό είναι να το ακούς.

6. Δημιούργησε νέες μικρές παραδόσεις Μια ταινία κάθε χρόνο, μια βόλτα σε κάποιο μέρος, ένα γράμμα στον εαυτό σου για τον επόμενο Δεκέμβρη.
Οι παράδοσεις που φτιάχνουμε εμείς έχουν περισσότερη αγάπη από τις υποχρεώσεις που μας επιβάλλονται.

7. Ζήτα βοήθεια αν τη χρειάζεσαι
Η ψυχική στήριξη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι πράξη σεβασμού προς
εσένα.

Το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων
Πέρα από τις γιρλάντες και τα δώρα, τα Χριστούγεννα έχουν έναν
συμβολισμό: είναι μια περίοδος επιστροφής στο φως. Όχι σε ένα
εξωτερικό φως, αλλά στο φως μέσα μας. Σε αυτό το φως που μερικές
φορές κρύβεται, άλλες φορές τρεμοπαίζει, αλλά ποτέ δεν σβήνει.

Τα Χριστούγεννα μάς θυμίζουν: Να επιλέγουμε την καλοσύνη, Να
αγκαλιάζουμε την τρυφερότητα, Να δίνουμε αξία στις μικρές στιγμές,

Να στεκόμαστε δίπλα σε όσους πονάνε, Να επιτρέπουμε στον εαυτό
μας να είναι αληθινός.

Αληθινός — όχι τέλειος.

Κλείνοντας, μια ευχή από καρδιάς
Αν φέτος οι γιορτές σε βρίσκουν χαρούμενο, ας το ζήσεις βαθιά. Αν σε βρίσκουν κουρασμένο, ας ξεκουραστείς χωρίς ενοχή.

Αν σε βρίσκουν μόνο, ας ψάξεις μια μικρή σύνδεση που θα σε ζεστάνει.

Αν σε βρίσκουν πληγωμένο ή σε πένθος, ας θυμάσαι ότι το συναίσθημα δεν μειώνει τη γιορτή — την ανθρωπιά την μεγαλώνει.

Τα Χριστούγεννα δεν είναι μια επιταγή χαράς. Είναι μια υπενθύμιση
αγάπης — πρώτα προς τον εαυτό μας. Και από εκεί, προς όλους γύρω
μας.

Μαρία Μιχαλάκη
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια παιδιών & εφήβων

Για το VIMA365