vima365

Σε πηγάδι των Γεωμετρικών Χρόνων στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών , για την άντληση νερού αρχικά , που όμως εγκαταλείφθηκε το (850 π.Χ.) και γέμισε απορρίμματα (όστρακα, οστά, ταπεινά κτερίσματα κ.α.) εντοπίστηκε ένα μυστηριώδες οστέϊνο αντικείμενο το έτος 1934, που σήμερα εκτίθεται στην Στοά Αττάλου, μέσα στο Μουσείο της Αρχαίας Αγοράς Αθηνών.

Αμερικανοί αρχαιολόγοι που έσκαβαν στο κέντρο του αρχαιολογικού χώρου τον καιρό εκείνο, ανακάλυψαν την τριγωνική ωμοπλάτη μιας πτεροφάλαινας (Balaenoptera physalis) που ως γνωστόν αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο θηλαστικό στον πλανήτη, μετά την γαλάζια φάλαινα.

Πολύ πριν αναδειχθεί η τοποθεσία σε επίσημο διοικητικό κέντρο της αρχαίας πόλης των Αθηνών το εύρημα αυτό υπήρξε άκρως αινιγματικό. Πρόκειτο για ένα κομμάτι του σκελετού από το είδος του κήτους από το οποίο κατασκευάζοντο οι «μπαλένες» για χιλιετίες , (και μέχρι τον προηγούμενο αιώνα) για αναρτήσεις εσωρούχων, πριν την παραγωγή τους από τα καινοτόμα πλαστικά υλικά.

Επειδή βρέθηκε ανάμεσα σε οστά βοοειδών και ιπποειδών με κόκαλα αποκλειστικά των άκρων τους, καθώς και σκύλων με τα πόδια τους χωρίς τον σκελετό του κορμού, ο καθηγητής John Papadopoulou και η Δρ. Deborah Ruscillo, σε συνεργασία με την αρχαιολόγο του Υπουργείου Βασιλική Πλιάτσικα, μελέτησαν επισταμένως το αινιγματικό εύρημα που έδειχνε να έχει πρακτική χρήση από επαγγελματία της εποχής. Δεδομένου ότι τα απορρίμματα ήταν συμβατά με το γδάρσιμο των ζώων από εκδοροσφαγέα, η δραστηριότητα αυτή είχε πιθανότατα σχέση με το κόκαλο της φάλαινας.

Το οστό ήταν πολύ λεπτό αλλά ανθεκτικό, και θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιφάνεια κοπής από βυρσοδέψη για την κατεργασία δερμάτων με λεπτά εργαλεία, παρά για κάποια άλλη βαρύτερη χρήση. Το εν λόγω οστό δεν ήταν δυνατό να αντέξει τα χτυπήματα των μαχαιριών και του μπαλτά ενός κρεοπώλη ή κάποιου ψαροπώλη. Φαίνεται να υπήρξε ιδανικό εργαλείο για λεπτότερα εργαλεία με αιχμηρή χρήση πάνω στην ωμοπλάτη της φάλαινας ως βάση κοπής δερμάτων π.Χ. για υποδήματα. Επειδή μάλιστα λόγω της βιολογικής σύστασής του δεν τραυματίζεται, όπως ο λίθος, και δεν σχίζεται όπως το ξύλο, θα εξυπηρετούσε τα μάλα στο εργαστήριο παραγωγής με μακράς πνοής απόσβεση.

Η τετράπλευρη οπή στο ένα άκρο του, χρησίμευε προφανώς για την στερέωση ενός ξύλινου ποδιού (νάρθηκα), και λόγω του τριγωνικού σχήματος του οστού της ωμοπλάτης, θα είχε άλλα δύο πόδια, προκειμένου να μετατραπεί σε ένα μικρό τριποδικό τραπεζάκι (πάγκο) εργασίας.

Η ευφυής και πρωτοποριακή ιδέα ενός Αθηναίου επαγγελματία των Γεωμετρικών Χρόνων (9 ος π.Χ. αιώνα) δεν έχει ιστορικό προηγούμενο! Η μόνη γνωστή περίπτωση ανάλογης χρήσης της ωμοπλάτης φάλαινας για κατεργασία δέρματος, απαντάται σε έναν οικισμό αυτόχθονων Ινδιάνων της δυτικής ακτής του Καναδά πολλούς αιώνες αργότερα..

Η θλιβερή μοίρα μιάς νεαρής πτεροφάλαινας του Αιγαίου Πελάγους που παγιδεύτηκε , ξόκειλε και κατέληξε …..σε βυρσοδεψείο της αρχαίας Αγοράς Αθηνών, είναι σενάριο τολμηρής φαντασίας, πλην όμως μια ενδεχόμενη προχωρημένη πραγματικότητα από έναν εφευρετικό συμπατριώτη μας που έζησε και έδρασε πριν περίπου 3.000 χρόνια!!!