Στρατόπεδα Διορθωτικής Εργασίας: Από τα Σοβιετικά Γκουλάγκ στις Κουβανικές UMAP –
Του Γρηγορη Τσουκαλα
Ο όρος «Στρατόπεδα διορθωτικής εργασίας» (ρωσικά: Исправительно-трудовой лагерь, ИТΛ / ITL) αποτελεί τον επίσημο ευφημισμό που χρησιμοποιούσε η Σοβιετική Ένωση για το διαβόητο σύστημα των Γκουλάγκ.
Η φιλοσοφία πίσω από την ονομασία αυτή βασιζόταν στη θεωρητική «αναμόρφωση» και «επανεκπαίδευση» των κρατουμένων μέσω της σκληρής χειρωνακτικής εργασίας προς όφελος του κράτους.
Στα στρατόπεδα αυτά εκτοπίζονταν τόσο κοινοί ποινικοί εγκληματίες όσο και εκατοντάδες χιλιάδες πολιτικοί κρατούμενοι (χαρακτηρισμένοι ως «εχθροί του λαού», αντιφρονούντες ή ύποπτοι για κατασκοπεία).
Το σύστημα αυτό λειτούργησε ως βασικός πυλώνας της σοβιετικής οικονομίας.
Οι κρατούμενοι χρησιμοποιήθηκαν για την υλοποίηση γιγαντιαίων έργων υποδομής, όπως η εξόρυξη μετάλλων και γαιάνθρακα στις παγωμένες περιοχές της Σιβηρίας, η υλοτομία, καθώς και η κατασκευή μεγάλων σιδηροδρομικών γραμμών και καναλιών (με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Κανάλι της Λευκής Θάλασσας).
Οι συνθήκες διαβίωσης ήταν εξαιρετικά απάνθρωπες: το ακραίο ψύχος, ο υποσιτισμός, τα εξαντλητικά ωράρια και η παντελής έλλειψη ιατρικής περίθαλψης οδήγησαν στον θάνατο εκατομμύρια ανθρώπους.
Ο ρόλος του Τσε Γκεβάρα και το πρώτο στρατόπεδο στο Γουαναχακαμπίμπες Στην Κούβα, ο άνθρωπος που έθεσε τις βάσεις για το πρώτο στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας το 1960 ήταν ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, επιλέγοντας τη χερσόνησο Γουαναχακαμπίμπες (Guanahacabibes).
Αρχικά, η δομή αυτή δημιουργήθηκε για στελέχη και υπαλλήλους του Υπουργείου Βιομηχανίας (στο οποίο προΐστατο ο ίδιος), οι οποίοι είχαν υποπέσει σε «παραπτώματα επαναστατικής ηθικής».
Ο Τσε πίστευε ακράδαντα στη διαμόρφωση του «Νέου Ανθρώπου» μέσω της εργασίας και θεωρούσε ότι η σκληρή χειρωνακτική δουλειά είχε τη δύναμη να «διορθώσει» τις συνειδήσεις.
Το 1962, ο ίδιος δήλωνε χαρακτηριστικά: «Στο Γουαναχακαμπίμπες στέλνουμε ανθρώπους που δεν πρέπει να πάνε στη φυλακή… ανθρώπους που έχουν διαπράξει σφάλματα κατά της επαναστατικής ηθικής…
Είναι σκληρή δουλειά, όχι με βασανιστήρια, αλλά οι συνθήκες εργασίας είναι σκληρές».
Η κρατική κλιμάκωση: Οι μονάδες UMAP του Φιντέλ Κάστρο Αν και ο Τσε Γκεβάρα έθεσε το ιδεολογικό και πρακτικό πλαίσιο, ο Φιντέλ Κάστρο (μαζί με τον αδελφό του, Ραούλ) ήταν εκείνος που κλιμάκωσε το σύστημα σε ευρεία κρατική κλίμακα.
Το 1965, το κουβανικό καθεστώς ίδρυσε τις UMAP (Unidades Militares de Ayuda α la Producción – Στρατιωτικές Μονάδες Υποβοήθησης της Παραγωγής).
• Τι ήταν οι UMAP: Επρόκειτο για αγροτικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας στην επαρχία Καμαγουέι. • Ποιοι οδηγούνταν εκεί: Όσοι κρίνονταν ακατάλληλοι για τον τακτικό στρατό ή θεωρούνταν απειλή για την «ιδεολογική καθαρότητα» του καθεστώτος.
Ανάμεσά τους συγκαταλέγονταν
• Ομοφυλόφιλοι: Υπέστησαν άγριο και συστηματικό διωγμό, καθώς η ομοφυλοφιλία αντιμετωπιζόταν ως δείγμα «αστικής παρακμής». • Μάρτυρες του Ιεχωβά και άλλοι θρησκευόμενοι: Λόγω της άρνησής τους να φέρουν όπλα. • Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και πολιτικοί αντιφρονούντες.
Οι συνθήκες και το τέλος των UMAP Οι συνθήκες στα στρατόπεδα UMAP ήταν άθλιες. Οι κρατούμενοι εξαναγκάζονταν σε 10 έως 12 ώρες καθημερινής εργασίας στα χωράφια με τα ζαχαροκάλαμα. Βρίσκονταν αντιμέτωποι με συστηματική σωματική και ψυχολογική βία, βασανιστήρια, καθώς και σοβαρό υποσιτισμό.
Η λειτουργία τους προκάλεσε έντονη διεθνή κατακραυγή, η οποία προήλθε ακόμη και από εξέχοντες αριστερούς διανοούμενους του εξωτερικού.
Υπό το βάρος των πιέσεων αυτών, τα στρατόπεδα UMAP έκλεισαν επίσημα το 1968.
Σημειώνεται ότι ο Τσε Γκεβάρα είχε ήδη αποχωρήσει από την Κούβα από το 1965 και είχε σκοτωθεί στη Βολιβία το 1967, γεγονός που σημαίνει ότι η κύρια ευθύνη για τη μετέπειτα λειτουργία και την εξέλιξη των στρατοπέδων αυτών ανήκει αποκλειστικά στην ηγεσία του Φιντέλ Κάστρο.
για το vima365
Γρηγορης Τσουκαλας
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.