vima365

Τ Η Ν Ο Σ ΙΕΡΟ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΤΡΙΤΗΣ στην ΤΗΝΟ – Της Μιραντας Σκηνιτη

Τ Η Ν Ο Σ ΙΕΡΟ ΠΟΣΕΙΔΩΝΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΤΡΙΤΗΣ στην ΤΗΝΟ –

Της Μιραντας Σκηνιτη  – Διπλωματούχος ξεναγος 

 Αμφιτρίτη στην Τήνο είναι ο μοναδικός στις Κυκλάδες αφιερωμένος στον άρχοντα της θάλασσας, και στην πανέμορφη σύζυγό του Νηρηίδα Αμφιτρίτη στην περιοχή Κιόνια, κάπου τρία (3) χιλιόμετρα δυτικά της Χώρας. Ο μεν Ποσειδώνας λατρεύετο ως θεράπων ιατρός, και η Αμφιτρίτη υπήρξε προστάτισσα των στείρων γυναικών.

Όπως σήμερα συρρέουν οι Χριστιανοί τον Δεκαπενταύγουστο στην εκκλησία της Παναγίας στην Τήνο για να προσκυνήσουν την Θεοτόκο, να εκπληρώσουν το τάμα τους, και να ασπαστούν την θαυματουργή εικόνα της Μεγαλόχαρης, έτσι και στην αρχαιότητα κατέφθαναν στο νησί οι πιστοί στο ξακουστό Ιερό του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης στην Τήνο, για να θεραπευθούν από ασθένειες και να αποκατασταθεί η υγεία τους με την θεραπευτική δύναμη του θεϊκού ζευγαριού των υδάτων.

Όπως αναφέρει ο Στράβωνας, ήταν τόσο σπουδαία η φήμη του Ιερού στην Μεσόγειο που λειτουργούσε όπως τα Ασκληπεία με εγκοιμητήριο, ώστε οι άρρωστοι συγκεντρώνονταν από την Μικρά Ασία, την Αφρική και την Ιταλία για να εξαγνιστούν. Ιδίως οι ναυτικοί προσήρχοντο απαραιτήτως στα Λουτρά (Θέρμες) για καθαρμούς προκειμένου να ταξιδέψουν «καθαροί» στο Ιερό του Απόλλωνα στην Δήλο.

Ο Ποσειδώνας κατέστη ο προστάτης της Τήνου που αποκαλείτο Οφιούσα στην αρχαιότητα, αφότου σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία το νησί έβριθε από επικίνδυνα φίδια, και εκείνος τους έσωσε στέλνοντας ένα σμήνος πελαργών που φάγανε τα ερπετά. Προς τιμήν του θεού οι Μακεδονικοί Οίκοι των Αντιγονιδών και των Λαγιδών που διαδέχτηκαν τον Μέγα Αλέξανδρο, ήγειραν μεγαλοπρεπή ναό στα Κιόνια, και έναν μικρότερο στην σύζυγό του Αμφιτρίτη τον (4 ο π.Χ.) με αποκορύφωμα της φήμης του τον (3 ο π.Χ.).

Οι Ρόδιοι τον (2 ο π.Χ.) ως κυρίαρχοι του τότε «Κοινού των Νησιωτών» επέλεξαν το Ιερό του Ποσειδώνα στην Τήνο για έδρα της ομοσπονδίας τους.

Το θεραπευτικό Ιερό διατήρησε την ιατρική του αίγλη κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους, έως ότου η καθιέρωση του Χριστιανισμού τον (4 ο μ. Χ.) έκλεισε κάθε ειδωλολατρικό κέντρο.

Έκτοτε ο ναός καταλεηλατήθηκε, τα μάρμαρα χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικό υλικό για σπίτια, εκκλησίες και μικρά διαχωριστικά τοιχία χωραφιών. Η ολοκληρωτική καταστροφή επήλθε επι Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας για περαιτέρω τοπικές κατασκευές…..

Ο αρχικός Ελληνιστικός ναός του Ποσειδώνα ήταν ένα ορθογώνιο κτήριο με δύο εσωτερικά διαμερίσματα, τον πρόναο και τον σηκό. Στις αρχές του (2 ου π.Χ.). αντικατεστάθη από μεγαλύτερο ναό δωρικού ρυθμού, που στέγαζε τα υπερφυσικών διαστάσεων αγάλματα του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης , έργα του Αθηναίου γλυπτη Τελεσίνου.

Ο ναός έφερε γλυπτό διακοσμο με τον Ποσειδώνα και την συνοδεία του με τα δελφίνια και τους ιππόκαμπους.

Άλλα αξιομνημόνευτα οικοδομήματα αποτέλεσαν η Ιερά Κρήνη ( όπως συμβαίνει σήμερα στον Ιερό ναό της Θεοτόκου της Τήνου), τα Λουτρά (Θέρμες), το «Άβατον» ή Θεραπευτήριο, ο μνημειακός βωμός με την μαρμάρινη ζωφόρο με βουκράνια, ανθέμια, καρπούς, και γλυπτά με τον Έρωτα και τον αδελφό του Αντέρωτα που ήταν φιλοτεχνημένος από τον γλύπτη Αγασία από την Έφεσο. Επίσης αποκαλύφθηκε μία στοά μήκους 170 μ., η «εξέδρα του Ναυσίου Χρυσόγονου» που ήταν το επιγραφημένο αναθηματικό μνημείο με τα χάλκινα αγάλματα των μελών της επιφανούς Ρωμαϊκής οικογένειας της Τήνου, με την προτομή της Αγριππίνας της Πρεσβύτερης, και τον αδριάντα του αυτοκράτορα Κλαυδίου.