Παράξενα της Φυσης : Όταν η Θάλασσα Ρέει Προς τα Μέσα …………
Το Μυστήριο της Βουλιαγμένης: Όταν η Θάλασσα Ρέει Προς τα Μέσα
Υπάρχουν μέρη στη φύση που μοιάζουν να αψηφούν τους νόμους της φυσικής. Και ένα από αυτά βρίσκεται λίγα μέτρα από την ακτή της Βουλιαγμένης: Στο περίφημο «πηγάδι του διαβόλου» που εδώ και δεκαετίες καταπίνει θαλασσινό νερό.
Στο δεύτερο κόλπο της Βουλιαγμένης – ένα δημοφιλές καταδυτικό σημείο – στη μέση περίπου του κόλπου, σε βάθος 11 μέτρων, υπάρχει μια οβάλ τρύπα διαμέτρου 5-6 μέτρων. Είναι το στόμιο ενός πηγαδιού που κατεβαίνει στα 29 μέτρα. Και στον πάτο του, ένας υπόγειος αγωγός τραβάει νερό ασταμάτητα.
Πόσο νερό;
Στην είσοδο του αγωγού υπάρχει μεταλλικό πλέγμα του Λιμενικού με την προειδοποίηση:
«Δεν υπάρχει τίποτε πέρα από αυτό το σημείο που να αξίζει περισσότερο από τη ζωή.»
Οι δύτες μιλούν για «πολύ ισχυρή εισροή», για φυσαλίδες που «τραβιούνται προς τα μέσα», για ροή που «γίνεται εξαιρετικά δυνατή» στο στενό σημείο.
Στο CDG report αναφέρεται ότι χρειάζονται σχοινιά και φρένα για να μπορέσει κάποιος να βγει κόντρα στο ρεύμα. Με βάση αυτές τις μαρτυρίες, η εκροή μπορεί να ξεπερνά τους 100 τόνους νερού το λεπτό. Και αυτό —απ’ όσο γνωρίζουμε— συμβαίνει τουλάχιστον από τη δεκαετία του ’60 όταν το στόμιο του αγωγού ήταν πολύ μικρότερο από ότι είναι σήμερα.
Η γεωλογική ηλικία του πηγαδιού όμως είναι πολύ μεγαλύτερη: χιλιάδες, ίσως δεκάδες χιλιάδες χρόνια.
Μέχρι σήμερα έχουν χαρτογραφηθεί μόνο τα πρώτα 140 μέτρα του αγωγού. Από εκεί και πέρα… σκοτάδι. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Γιατί όμως η θάλασσα ρέει προς τα μέσα;
Και —το πιο ανατριχιαστικό— πού πηγαίνει όλο αυτό το νερό;
Για να το καταλάβουμε, πρέπει να ξεκινήσουμε από μια απλή αρχή:
Το νερό ρέει από μεγαλύτερο υδραυλικό φορτίο προς μικρότερο.
Το υδραυλικό φορτίο είναι ουσιαστικά το ύψος της ελεύθερης επιφάνειας του νερού. Αν ενώσεις δύο δοχεία με έναν σωλήνα, το νερό θα κινηθεί από το ψηλότερο στο χαμηλότερο μέχρι να εξισωθούν οι στάθμες.
Στη Βουλιαγμένη:
• η θάλασσα έχει υδραυλικό φορτίο περίπου 0 m,
• η λίμνη έχει υδραυλικό φορτίο περίπου +0.3 m, άρα δεν μπορεί να τραβήξει νερό από τη θάλασσα.
Κι όμως, το πηγάδι ρουφάει νερό. Άρα ο αποδέκτης —το «κάπου αλλού»— πρέπει να έχει υδραυλικό φορτίο κάτω από το μηδέν.
Πόσο κάτω;
Με βάση τις ταχύτητες και τις διατομές, αρκεί διαφορά 0.5–2 μέτρων για να εξηγηθεί η ροή.
Η Παλίρροια Αποκαλύπτει το Μυστικό
Στη νέα σελήνη, όταν η παλίρροια ανεβάζει τη θάλασσα κατά μερικά εκατοστά, η ροή ενισχύεται. Αυτό σημαίνει ότι ο αποδέκτης:
• έχει σταθερό υδραυλικό φορτίο,
• δεν επηρεάζεται από την παλίρροια,
• και βρίσκεται κάτω από τη στάθμη της θάλασσας.
Με παροχή 1–2 κυβικών μέτρων το δευτερόλεπτο, ένα κλειστό σύστημα θα είχε γεμίσει εδώ και δεκαετίες. Αλλά αυτό δεν γεμίζει ποτέ.
Άρα που είναι αυτό το «κάπου αλλού»;
Η μόνη λογική εξήγηση είναι ότι κάτω από τη Βουλιαγμένη υπάρχει ένα γιγαντιαίο καρστικό σύστημα και το πηγάδι είναι μία υποθαλάσσια καρστική καταβόθρα (underwater sinkhole).
Η καρστική μορφογένεση ξεκινά όταν το βρόχινο νερό, ελαφρώς όξινο λόγω του διαλυμένου διοξειδίου του άνθρακα, διεισδύει μέσα σε ρωγμές ασβεστολιθικών και δολομιτικών πετρωμάτων. Με τον χρόνο, το νερό διαλύει το ανθρακικό ασβέστιο, διευρύνει τις ρωγμές, δημιουργεί αγωγούς και υπόγειες διαδρομές, ενώ η συνεχής ροή παρασύρει υλικό και σμιλεύει ολοένα μεγαλύτερες κοιλότητες.
Όταν αυτές οι κοιλότητες μεγαλώσουν αρκετά ώστε να χάσουν τη μηχανική τους στήριξη, η οροφή τους καταρρέει και σχηματίζονται καταβόθρες, δολίνες και υπόγειες λίμνες. Το καρστ, έτσι, δεν είναι απλώς πορώδες πέτρωμα αλλά ένα δυναμικό υπόγειο δίκτυο που εξελίσσεται, επεκτείνεται και μεταβάλλεται συνεχώς.
Στην περιοχή της Βουλιαγμένης, αυτός ο μηχανισμός έχει δημιουργήσει ένα από τα πιο εντυπωσιακά καρστικά συστήματα της Μεσογείου.
Ο ασβεστόλιθος της περιοχής, σε συνδυασμό με χιλιάδες χρόνια διάλυσης, ροής αλλά και σεισμικών διεργασιών, έχει δώσει μορφή σε ένα δαιδαλώδες υπόγειο δίκτυο αγωγών, σιφωνιών και κοιλοτήτων που επικοινωνούν μεταξύ τους και εκτείνονται μάλλον πολύ πέρα από το ορατό πηγάδι στο δεύτερο λιμανάκι.
Η Λίμνη Βουλιαγμένης αποτελεί κλασικό παράδειγμα καρστικής κατάρρευσης, ενώ το πηγάδι με την ισχυρή εισροή θαλασσινού νερού είναι πιθανότατα μία από τις ενεργές «πύλες» αυτού του συστήματος.
Η συνεχής ροή προς τα μέσα, η επίδραση της παλίρροιας και η αδυναμία του συστήματος να γεμίσει υποδηλώνουν ότι κάτω από τη Βουλιαγμένη υπάρχει ένα τεράστιο, πολυεπίπεδο καρστικό σύμπλεγμα που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο.
Το νερό μπορεί να βρίσκει συνεχώς νέες διεξόδους: σε βαθύτερες κοιλότητες, σε άγνωστες καρστικές λεκάνες της Αττικής, κρατώντας το σύστημα της Βουλιαγμένης «μόνιμα διψασμένο».
Το Μεγάλο Ερώτημα Παραμένει Αναπάντητο.
Πού καταλήγει το νερό;
• Σε μια τεράστια υποθαλάσσια κοιλότητα;
• Σε ένα δίκτυο αγωγών που εκτονώνεται βαθιά κάτω από τον Σαρωνικό;
• Σε μια άγνωστη καρστική λεκάνη της Αττικής;
Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα σύστημα που δεν έχει χαρτογραφηθεί ακόμα από τον άνθρωπο και δεν γνωρίζουμε αν στο μέλλον η τεχνολογία δώσει τη δυνατότητα να γίνει κάτι τέτοιο.
Θα σταματήσει ποτέ η ροή αυτή;
Κανείς δεν γνωρίζει.
Και ίσως αυτό είναι το πιο συναρπαστικό στοιχείο:
Κάτω από τη Βουλιαγμένη μπορεί να κρύβεται ένα από τα μεγαλύτερα και πιο μυστηριώδη υπόγεια υδρολογικά συστήματα της Μεσογείου.
Ένα σύστημα που εδώ και δεκαετίες καταπίνει ασταμάτητα νερό από τη θάλασσα — σαν να μην έχει πάτο.
πηγη Sotos Christodoulou
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish