ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΟΒΟ ΣΤΟΝ ΘΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Στημελέτηαυτήδιαπραγματεύομαιτοθέματουσεβασμούκαιτουφόβουτωνθεών στηναρχαίαΕλλάδα,πράγμαπουσημαίνειπωςδενπεριορίζομαιστηνπαραδοσιακή θρησκευτική.Βασικάεξετάζωτηθρησκευτικήσκέψηκαιεμπειρίατωναρχαίωνλογότυπο– χνώνκαιφιλόσοφος,απ«τιςοι οποίεςμπορείκανείςνασυμπεραίνειανπροείχεοσεβά– σμόςήοφόβος,χωρίςναπεριορίζομαι,όπωςοιπερισσότεροιερευνητές,στημελέτη τωνλέξεις–σηματώνπουεκφράζουντηνέννοιατουσεβασμούκαιτουφόβου.Αυτό μουεπιτρέπωναεπεκταθώκαισεσυγγραφείςστουςοποίουςδενεμφανίζονταικανοι λέξειςαιδώς,σέβας,φόβοςκτλ.Έκτοςαπότηθρησκευτικήσκέψηκαιεμπειρίατων ποιητών,τωνπεζογράφουκαιτωνφιλόσοφος,μελετώτονσεβασμόςκαιτονφόβοςστα τρίαμεγάλαθρησκευτικάρέματαστηναρχαίαΕλλάδα,τηλατρείατηςΔήμητρας,του Διονύσουκαιτονορφισμός.Απόόσογνωρίζω,κανείςδενεπιχείρησεμιασυστηματική εννοιολογικήέρευναμετηνπροοπτικήπουεπέλεξα.
Στηνανάπτυξιςτουθέματοςμουαναγκάζομαιναείμαιαναλυτικόςπερισσότεροαπ« όσοθαεπιθυμούσα.Ολόγοςπουεπιλέγωτηνανάλυσηείναιηπεποίθησημουότιη διάθεσηγιασυνοπτικότηταοδηγήσεπολλοίερευνητέςσεσυμπεράσματαπουηανά– λύσηαποδεικνύειεντελώςλαθεμένα.Δενεπιτρέπεταιναστηριζεταικανείςσεμερικές «βασικές»εντυπώσεις,να«αρπάζειστοναέρα»τηνουσία,ναεργάζεταιμετη«διάι– σθήση».Έχωτηνεντύπωσηπωςμετέτοια«φιλοσοφική»μέθοδοςκατέληξανσταεντε– λωςπαράδεικταγιαμένασυμπεράσματαότιηθρησκευτικήτουΟλύμπουμετηνηθικό– ποιημένημορφήτηςετεινέναγίνεταιμιαθρησκευτικήφόβουηστηνεντελώς αντίθετηδιαβεβαίωσηότιστηναρχαίαελληνικήθρησκευτικήπροείχεηαγάπητωνθεών.
Μετοναπρόσθεσηκανείςμερικέςτέτοιεςανεξόδεςδιαβεβαίωσηςδενθακατάληψη πουθενά«μόνοσύγκυσηθαπρόσθεση.Αντίθεταηλεπτόμερηςανάλυσηπουδενχάνει απόταμάτιατηςτονσυνθετικότηςστοχόμπορείνατοποθέτησηταπράγματαστις σωστέςτουςδιαστάσεις. ΣΕΒΑΣΜΟΣΚΑΙΦΟΒΟΣΤΩΝΘΕΩΝ ΣΤΗΝΑΠΧΑΙΑΕΛΛΑΔΑ
Απότοπλήθοςτωνφυσικώνπραγμάτωνοάνθρωποςξεχώρισεμερικάπουεξυπή– ρετούσαντιςβασικέςβιοτικέςανάγκεςτουκαιταπεριέβαλεμετηνεκτίμησήτου.Τα πράγματααυτήέγιναναγαθά,ικανάναπροσπορίσουνστονκατόχοτουςυπεροχήκαι ανωτερότητα.Τοίδιοέγεινεκαιμετιςδιάφοροιαπόψειςτηςφυσικήςκαιψυχικήςκατά– στάσητωνάνθρωποι.Ηγονιμότητα,ησωματικήκαιψυχικήακμή,ηεπιδειξίακαι ικανότηταστοκυνήγι,στημάχηήστηλύσηπρακτικώνπροβλήματαέγιναναγαθά.Ο κάτοχοςτουςπεριβλήθηκεμεθαυμασμόςκαιμεσεβασμόςανάλογομετησπουδαιότητα πουαπέδιδανστααγαθάτουτύποςαυτού.ΟΣτέντωρκαιοΔιομήδηςπουείχανμια φωνήικανήναεκφοβίσειτουςαντίπαλοςτουκατείχανένααγαθόπουτουςέκαμνενα ξεχωρίζουναπ«τουςάλλος«κατείχανμιααρετή:ήτανβοήναγαθοί.
Στηνθρησκευτικήπεριοχήκυρίαρχησενέοςηαντίληψηότιταθεϊκάόντακατέχουν στονύψιστοβαθμόςκαιμάλισταχαρίζουνκάποιοςήκάποιααπότααγαθάπουαριθμός– ίδιο.Απότηναντίληψηαυτήαπέρρεεοσεβασμόςυπέρτιςυπερφυσικέςδύναμη.
Γιατίοσεβασμόςείναιησυνάρτησητηςαξίαςπουαποδίδουμεσεορισμένααγαθά,του βαθμούπουθεωρούμεότικάποιοςκατέχειτααγαθάαυτήκαιτουβαθμούπουκρίνου– μεότιαπέχουμεεμείςαπότηνκατοχήτους.
ΠΗΓΗ https://www.academia.edu/