vima365

Bullying στα παιδιά: μια σιωπηλή μορφή βίας που χρειάζεται φωνή – Γράφει η Μαρία Μιχαλάκη Θεοχάρη

Bullying στα παιδιά: μια σιωπηλή μορφή βίας που χρειάζεται φωνή 

   Γράφει η Μαρία Μιχαλάκη Θεοχάρη

Bullying στα παιδιά: μια σιωπηλή μορφή βίας που χρειάζεται φωνή

Το bullying στα παιδιά αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα και ανησυχητικά φαινόμενα της σύγχρονης σχολικής και κοινωνικής πραγματικότητας.

Συχνά υποτιμάται ως «πείραγμα» ή «κομμάτι της παιδικής ηλικίας», όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη μορφή ψυχολογικής, λεκτικής, σωματικής ή κοινωνικής βίας, που αφήνει βαθιά και μακροχρόνια αποτυπώματα στην ψυχική ανάπτυξη του παιδιού.

Ο εκφοβισμός δεν περιορίζεται πια μόνο στο προαύλιο του σχολείου.

Με την είσοδο της τεχνολογίας, επεκτείνεται και στον ψηφιακό χώρο, μέσα από μηνύματα, αναρτήσεις και εικόνες, δημιουργώντας μια διαρκή αίσθηση απειλής, χωρίς ασφαλές καταφύγιο για το παιδί.

Η εμπειρία του παιδιού που δέχεται bullying

Το παιδί που βιώνει εκφοβισμό ζει συχνά σε ένα καθεστώς φόβου και ανασφάλειας.

Φοβάται να πάει στο σχολείο, να εκφραστεί, να είναι ο εαυτός του.

Η αυτοεκτίμησή του κλονίζεται και σταδιακά αρχίζει να πιστεύει ότι «κάτι δεν πάει καλά με μένα».

Πολλά παιδιά εσωτερικεύουν τον πόνο τους, εμφανίζοντας άγχος, θλίψη, σωματοποιήσεις, διαταραχές ύπνου ή αλλαγές στη σχολική επίδοση.

Η σιωπή τους είναι κραυγή. Ένα κάλεσμα για κατανόηση και προστασία. Το φαινόμενο ως σχέση

Το bullying δεν αφορά μόνο το θύμα και τον θύτη.

Είναι ένα σχεσιακό και συστημικό φαινόμενο, που εμπλέκει ολόκληρο το περιβάλλον του παιδιού: συνομηλίκους, οικογένεια, σχολείο, κοινωνία.

Το παιδί που εκφοβίζει συχνά εκφράζει δικές του συναισθηματικές ελλείψεις, δυσκολία διαχείρισης θυμού ή ανάγκη ελέγχου.

Δεν γεννιέται «θύτης», μα διαμορφώνεται μέσα σε σχέσεις.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι παρατηρητές.

Όταν σιωπούν, ενισχύουν τη δυναμική της βίας.

Όταν όμως ενθαρρύνονται να μιλήσουν, να υπερασπιστούν και να στηρίξουν, μετατρέπονται σε φορείς αλλαγής.

Ο καθοριστικός ρόλος των ενηλίκων

Οι ενήλικες καλούνται να είναι παρόντες, διαθέσιμοι και συναισθηματικά εγγράμματοι.

Να ακούν χωρίς να αμφισβητούν, να παρεμβαίνουν χωρίς να στιγματίζουν και να συνεργάζονται με στόχο την αποκατάσταση της ασφάλειας.

Η τιμωρία από μόνη της δεν θεραπεύει. Αυτό που θεραπεύει είναι η κατανόηση, τα όρια και η εκπαίδευση.

Η ένταξη προγραμμάτων Κοινωνικοσυναισθηματικής Μάθησης στο σχολείο αποτελεί βασικό πυλώνα πρόληψης.

Μέσα από αυτά, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, να διαχειρίζονται τις συγκρούσεις, να σέβονται τη διαφορετικότητα και να αναπτύσσουν ενσυναίσθηση.

Μιλώντας στα παιδιά για τη δύναμη

Το πιο σημαντικό μήνυμα που μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά είναι ότι η δύναμη δεν βρίσκεται στην επιβολή, αλλά στη σύνδεση.

Ότι έχουν δικαίωμα να είναι ασφαλή, να μιλούν και να ζητούν βοήθεια.

Και ότι δεν είναι ποτέ μόνα.

Το bullying δεν σταματά μόνο με κανόνες· σταματά με σχέσεις εμπιστοσύνης, συλλογική ευθύνη και φροντίδα. Όταν η σιωπή σπάει, ανοίγει ο δρόμος για επούλωση, ενδυνάμωση και ουσιαστική αλλαγή.
—
Μαρία Μιχαλάκη Θεοχάρη
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας –
Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια

Για το vima365