Σταυρος Ξ. Πετρου ΄΄ Φιλοσοφία είναι για πολλούς η αναζήτηση ………… ΄΄
Συνέντευξη Βικης Σιωμοπουλου Υπάρχουν καλλιτέχνες που επιλέγουν μια μορφή έκφρασης. Και υπάρχουν κι εκείνοι που γίνονται οι ίδιοι η τέχνη που διασχίζουν τα όρια ανάμεσα στον λόγο και την εικόνα, στο σώμα και τον ήχο, στο θέατρο και την ποίηση.
Ο Σταύρος Ξ. Πέτρου είναι ένας τέτοιος δημιουργός. Πολυβραβευμένος διαμεσικός καλλιτέχνης, ποιητής, ηθοποιός και ερευνητής, με έργο που ταξιδεύει από την Κύπρο στην Αθήνα και από τη σκηνή στα μουσεία, δημιουργεί κόσμους που ακουμπάνε τη σκέψη και την ψυχή.
Σήμερα έχουμε τη χαρά να συνομιλήσουμε μαζί του για την τέχνη, την επιτέλεση, τη φιλοσοφία και όλα εκείνα που δεν λέγονται εύκολα – αλλά μπορούν να ειπωθούν με ποίηση.
Σταύρο Σε Καλωσορίζουμε Στο Vima365.gr Και ΣΕυχαριστώ Πολύ Για Την Συνέντευξη Και Την Οικειότητα.
Βικη Σ. –Αρχικά Μίλησε Μας Για Σένα.Ποιος Είσαι?Πού Γεννήθηκες Και Πού Μεγάλωσες?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Πρωτίστως να σας ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση και την φιλοξενία. Είμαι ο Σταύρος,καλλιτεχνικά υπογράφω πάντα ως Σταύρος Ξ. Πέτρου, Κύπριος ηθοποιός, καλλιτέχνης και συγγραφέας. Γεννήθηκα και μεγάλωσα δίπλα από τη θάλασσα της Λεμεσού.
Βικη Σ. –Έχεις Χτίσει Μια Σπάνια Διαδρομή Οπου Η Φιλοσοφία Η Ποίηση Το Θέατρο Και Οι Εικαστικές Τέχνες Συνυπάρχουν. Ποιο Ηταν Το Πρώτο Σου Δημιουργικό «Μονοπάτι» Και Πώς Προέκυψε Η Ανάγκη Για Εκφραση Μέσα Από Τόσα Μέσα?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Ασχολούμαι με τις τέχνες κυριολεκτικά εξ απαλών ονύχων. Δυσκολεύομε πολύ να φτάσω τόσο πίσω στην ρίζα της ύπαρξής μου για να ξεχωρίσω ποια τέχνη ήταν αυτή που ενθουσίασε πρώτη την παιδική ψυχή μου.
Θυμάμαι να ζητάω από τη μητέρα μου και την αδελφή μου, να μου φτιάξουν στο χαρτί, με τις δικές μου οδηγίες, ζωγραφικές συνθέσεις γιατί εγώ δεν ήμουνα ακόμη σε ηλικία που μπορούσα να κρατάω καλά-καλά το μολύβι.
Το ίδιο και με την ποίηση.Λίγο αργότερα, όλες οι εικόνες και ο λέξεις που διατύπωνα ζωντάνεψαν με το θέατρο και γενικά τις παραστατικές τέχνες.
Με τη φιλοσοφία είναι κάπως διαφορετικά τα πράγματα, ως επιστήμη, θα έλεγα ότι έχει μια μητρική σχέση με όλα τα υπόλοιπα.
Βικη Σ. –Πώς Ορίζεις Τον Ορο «Διαμεσικός Καλλιτέχνης» Μέσα Από Τη Δική Σου Εμπειρία?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Ο «διαμεσικός καλλιτέχνης» είναι εκείνος που δεν περιορίζεται σε ένα μόνο μέσο έκφρασης στην παραγωγή ενός έργου.
Μπορεί να συνδυάσει ποίηση, θέατρο, εικαστικά και άλλες τέχνες, δημιουργώντας έργα που αφορούν όλες τις αισθήσεις και προκαλούν τον θεατή να σκεφτεί, να νιώσει και να αντιδράσει.
Βικη Σ. –Ποιον Ρόλο Παίζει Η Φιλοσοφία Στον Τρόπο Που Προσεγγίζεις Τη Σκηνική Η Τη Λογοτεχνική Δημιουργία?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Φιλοσοφία είναι για πολλούς η αναζήτηση, η σκέψη, οπότε αν θέλαμε να το πούμε με φιλοσοφικούς όρους, τη βιώνω περισσότερο ως «αιτία» παρά ως «αιτιατό», ως γενεσιουργό αιτία για τη δημιουργία.
Βικη Σ. –Θεωρείς Πως Ο Σύγχρονος Καλλιτέχνης Οφείλει Να Είναι Στοχαστής?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Αναμφίβολα. Ο καλλιτέχνης είναι στοχαστής από τη φύση του! Δεν μπορώ να φανταστώ έναν καλλιτέχνη που δεν παρατηρεί τον κόσμο γύρω του, δεν αναλύει και δεν ερμηνεύει.
Μόνο έτσι μπορεί να δημιουργήσει έργα που έχουν νόημα και επικοινωνία.
Βικη Σ. –Οι Ποιητικές Σου Συλλογές «Κασσάνδρα» Και «Κασσάνδρα ΙΙ» Γνώρισαν Σημαντική Αποδοχή.Τι Συμβολίζει Για Εσένα Η Κασσάνδρα Και Τι Θέλεις Να Εκφράσεις Μέσα Από Αυτά Τα Εργα?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η Κασσάνδρα είναι ο ποιητής, είναι ο κάθε εν δυνάμει ποιητής, είναι η αλήθεια που δεν ακούγεται.
Μέσα από τα ποιήματά μου θέλω να ακουστούν οι σιωπηλές κραυγές της κάθε Κασσάνδρας.
Βικη Σ. –Έχεις Αναφέρει Πως Η «Κασσάνδρα» Συνδέεται Με Τη Φωνή Που Δεν Ακούγεται. Ποια Φωνή Θέλεις Να Ενδυναμώσεις Με Το Εργο Σου?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η Κασσάνδρα είναι η φωνή των καταπιεσμένων, των αδικημένων, των αόρατων, εκείνων που η κοινωνία συχνά αγνοεί ή περιθωριοποιεί.
Βικη Σ. –Ποια Είναι Για Εσένα Η Διαφορά Ανάμεσα Στην Ποίηση Που Γράφεις Για Ανάγνωση Και Σε Εκείνη Που «Στέκεται» Ως Performance?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η έντυπη ποίηση επιτρέπει στον αναγνώστη να βιώσει την εμπειρία του κατά μόνας, με τις δικές του συνθήκες σε χώρο, χρόνο, διάρκεια, εμπλοκή και κυρίως όποτε και για όσες φορές το θελήσει.
Ενώ η ποιητική performance, από την άλλη, είναι μια ζωντανή εμπειρία άπαξ, όπου ο καλλιτέχνης και το κοινό την βιώνουν μαζί, με τις συνθήκες που προκαλεί ο ερμηνευτής. Και οι δύο μορφές εμπειρίας είναι συναρπαστικές για μένα!
Βικη Σ. –Υπάρχει Κάποιο Ποίημα Η Στίχος Σου Που Νιώθεις Πως Σε Εκφράζει Απόλυτα Αυτή Την Περίοδο?
Σταυρος Ξ. Πετρου –«Ποιος την ψυχή μάς άγγιξε; και ποιος την απαλαίνει / την αναπνοιά στα σπλάχνα μας, κρυφά,σα βρεφική;»
Αυτός ο στίχος του Άγγελου Σικελιανού, τριγυρνάει πολύ μέσα στο μυαλό μου το τελευταίο διάστημα.
Βικη Σ. –Ποια Είναι Η Διαδρομή Από Τη Σκέψη Στην Ποιητική Φράση?Προηγείται Ο Στοχασμός Η Το Συναίσθημα?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Δεν ξέρω αν είμαι σε θέση να απαντήσω, γιατί η πορεία της δημιουργικής σύλληψης και ειδικά της ποίησης, τουλάχιστον σε εμένα, καλύπτεται, ακόμη, αρκετά με ένα πέπλο μυστηρίου.
Η διαδρομή μέχρι την ποιητική έκφραση δεν είναι σίγουρα, ευθεία. Το ποιο από τα δύο προηγείται, ο στοχασμός ή το συναίσθημα, εξαρτάται από τη στιγμή της έμπνευσης και το ερέθισμα.
Η τελική μορφή της ποιητικής φράσης είναι το αποτέλεσμα αυτής της συνάντησης του ανείπωτου συναισθήματος με τον αναστοχασμό.
Βικη Σ. –Πιστεύεις Οτι Η Σύγχρονη Ποίηση Επικοινωνεί Σήμερα Με Το Ευρύ Κοινό Η Παραμένει Χώρος Πιο Εσωστρεφής?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η εσωστρέφεια δεν είναι απαραίτητα κακή, αλλά η επικοινωνία είναι ουσιώδης.
Η ποίηση, ως τέχνη, χερειάζεται την επικοινωνία με το κοινό για να φτάσει σε ένα είδος ολοκλήρωσης.
Το οξύμωρο είναι ότι σήμερα, που υποτίθεται η επικοινωνία είναι ευκολότερή παρά ποτέ άλλοτε,η μέθη της υπερπληροφόρησης επηρεάζει τα «αντανακλαστικά» μας.
Ωστόσο, έχω εμπιστοσύνη στην τέχνη ότι θα βρει τον κατάλληλο τρόπο και μέσο να οδηγηθεί στο φως.
Βικη Σ. –Πώς Είναι Η Εμπειρία Να Γράφεις Να Σκηνοθετείς Και Να Παίζεις Στις Δικές Σου Θεατρικές/Διαμεσικές Παραστάσεις?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Πολυεπίπεδη, απαιτητική, επικίνδυνη!
Βικη Σ. –Πιστεύεις Οτι Το Σύγχρονο Θέατρο Μπορεί (Η Οφείλει) Να Λειτουργεί Και Ως Ερευνητική Πράξη?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Στην τέχνη δεν δίνονται απαίδευτα οι απαντήσεις, και ειδικά στο θέατρο, την κατεξοχήν τέχνη του ζωντανού διαλόγου, προαπαιτείτε, από τη φύση του, βαθύς στοχασμός και έρευνα.
Έτι περισσότερο σήμερα, αν λάβουμε υπόψη την ταχύτητα των εξελίξεων καλλιτεχνικά, και κυρίως κοινωνικά.
Οφείλουμε ως καλλιτέχνες του θεάτρου να επαναπροσδιορίσουμε τον τρόπο δημιουργίας μας, αρχικά όσον αφορά το περιεχόμενο των έργων και έπειτα τη σχέση με τον θεατή και φυσικά τις ευκαιρίες πειραματισμού που μας παρέχονται πλέον σε τεχνικές, φόρμες και υλικά.
Βικη Σ. –Τι Απαιτεί Από Εσένα Η Μοναξιά Του Μονολόγου Στη Σκηνή?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η ερμηνεία ενός μονολόγου είναι από τις πιο απαιτητικές αλλά και αποκαλυπτικές εμπειρίες για έναν ηθοποιό, και εγώ αυτό το έμαθα από πολύ νωρίς στην καριέρα μου, αφού η πρώτη μου επαγγελματική παράσταση, μόλις τρεις μήνες μετά την αποφοίτησή μου από την Δραματική Σχολή, ήταν ο μονόλογος «Ο Ιβάν και τα σκυλιά» της Hattie Naylor.
Στον μονόλογο,δεν είναι απλώς το ότι βρίσκεσαι μόνος πάνω στη σκηνή, είναι ότι κουβαλάς έναν ολόκληρο κόσμο, μόνος σου.
Κάθε λέξη, κάθε παύση, κάθε αναπνοή πρέπει να κρατήσει ζωντανό αυτόν τον κόσμο και σε διαρκεί σύνδεση με τον θεατή. Για να επιτευχθεί αυτό εκτός από απόλυτη ειλικρίνεια και ακρίβεια, αφού δεν υπάρχει πουθενά «να κρυφτείς», χεριάζετε απόθεμα ψυχικής και σωματικής αντοχής.
Βέβαια αν και είσαι μόνος, στην πραγματικότητα δεν είσαι μόνος!
Ο θεατής γίνεται ο συνομιλητής σου ή το alter ego σου, σε μια σχέση ζωντανή και κάθε βράδυ διαφορετική.
Ο μονόλογος, στην ουσία, είναι πάντα διάλογος με τη σιωπή του άλλου…
Βικη Σ. –Ποια Είναι Η Σημασία Της Διαμεσικότητας Και Της Επιτέλεσης Στο Εικαστικό Σου Εργο?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η διαμεσικότητα και η επιτέλεση αποτελούν δύο κεντρικές έννοιες στην επιστημονική και καλλιτεχνική μου έρευνα, αλλά και ευρύτερα στον σύγχρονο εικαστικό λόγο, στο πλαίσιο της μεταμοντέρνας πειραματικής ή και μεταπειραματικής πρακτικής.
Διαμεσικότητα στην τέχνη είναι η ενσυνείδητη και δημιουργική αλληλεπίδραση μεταξύ διαφορετικών μέσων, όπως για παράδειγμα η ζωγραφική, η ποίηση, το βίντεο και η κίνηση. Στόχος είναι η διάρρηξη των ορίων μεταξύ τους.
Σε ένα εικαστικό έργο, η διαμεσικότητα, αναστατώνει τους κώδικες ανάγνωσης και την «καθαρή μορφή».
Όταν πια το έργο δεν ανάγεται σε μία μέθοδο ή υλικότητα, τότε δημιουργείται ρευστότητα στην ερμηνεία, ακόμη και στην ιεραρχία των αισθήσεων πρόσληψής του, δηλαδή ένα εικαστικό έργο να μην αντιμετωπίζεται μόνον ως «εικαστικό»!
Η επιτελεστικότητα στις εικαστικές τέχνες, από την άλλη, μετατοπίζει το ενδιαφέρον από το αντικείμενο προς τη διαδικασία, την ενσώματη δράση και τη χρονικότητα του έργου.
Κάθε έργο, ακόμη κι όταν φαινομενικά είναι «στατικό», εμπεριέχει μια λανθάνουσα επιτελεστική διάσταση, είτε μέσω της σχέσης του με τον θεατή, είτε μέσω του τρόπου που ενεργοποιείται στον εκθεσιακό χώρο.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι δημιουργεί μια σχέση μεταξύ καλλιτέχνη και θεατή, καθιστώντας τον δεύτερο συμμέτοχο στη δημιουργία νοήματος.
Η κατεξοχήν μορφή επιτελεστικής τέχνης και διαμεσικότητας είναι η performance art, με την οποία ασχολούμαι επισταμένα τα τελευταία χρόνια.
Η εικαστική περφόρμανς απομακρύνει την τέχνη από το αντικειμενικό έργο και την επαναπροσδιορίζει ως δυναμική διαδικασία, ως γεγονός εν χρόνω και ως χώρο συνάντησης μεταξύ μέσων, σωμάτων και αφηγήσεων.
Βικη Σ. –Το Εργο Σου «Καινά Δαιμόνια» Φυλάσσεται Στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης. Πώς Αισθάνεσαι Οταν Η Δουλειά Σου Αποκτά Διαχρονική Θέση Σε Εναν Τέτοιο Θεσμό?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Η απόφαση του, τότε, Υπουργείου Παιδείας και Πλουτισμού να συμπεριλάβει την εικαστική μου εγκατάσταση «Καινά Δαιμόνια» στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, παρόλο που προέκυψε μετά από πολλαπλές βραβεύσεις του έργου, με έφερε, μόλις στα δεκαοκτώ μου χρόνια, προ εκπλήξεως.
Ασφαλώς είναι μεγάλη αναγνώριση και τιμή για μένα. Παρόλο που ένα τέτοιο γεγονός σε μια τόσο νεαρή ηλικία θα μπορούσε να με επιφορτίσει με ένα βαρύ αίσθημα ευθύνης, κατάφερα να διοχετεύσω τα συναισθήματα μου σε δημιουργικότητα και σήμερα να βλέπω την τιμή αυτή ως ένα καθοριστικό σημείο στην ποριά σύνθεσης της καλλιτεχνικής μου ταυτότητας.
Βικη Σ. –Τι Σημαίνει Για Εσένα Ο Τίτλος «Πρεσβευτής Πολιτισμού» Και Πώς Αντιλαμβάνεσαι Την Πολιτιστική Ευθύνη Στη Σημερινή Εποχή?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Οι «Πρεσβευτές Πολιτισμού» είναι καλλιτέχνες, από όλο το φάσμα των τεχνών που έχουν επιφορτιστεί, μέσα από το νέο πρόγραμμα πολιτιστικής παιδείας του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κύπρου, να φέρνουν τους μαθητές σε άμεση επαφή με την λογοτεχνία, το θέατρο, τη μουσική, το χορό, τα εικαστικά, τον κινηματογράφος και την άυλη κληρονομιά του αρχαίου, παραδοσιακού και σύγχρονου πολιτισμού, με δημιουργικό και κυρίως βιωματικό τρόπο.
Και μόνο η ανάθεση του «τίτλου» ως Πρεσβευτής Πολιτισμού είναι πολύ σοβαρή ευθύνη.
Νιώθω ότι είμαι μέρος της προσπάθειας για καλλιέργεια μιας νέας γενιάς πολιτιστικά εγγράμματων πολιτών, ανθρώπων με συναισθηματική νοημοσύνη, ταυτότητα και ευαισθησία προς τον πολιτισμό και τις τέχνες.
Βικη Σ. –Ποιο Θεωρείς Το Πιο Δυνατό Μάθημα Που Σου Εχει Δώσει Η Τέχνη?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Δεν είμαι σίγουρος πως ξέρω πώς να το διατυπώσω. Η τέχνη είναι λες και αντιμάχεται την ίδια την ματαιότητα!
Μέσα στην τέχνη μετατρέπουμε το χάος και το τραύμα σε δημιουργία. Αυτό που μπορώ να πω με ευκολία πάντως, είναι ότι η τέχνη με δίδαξε την ομορφιά της αλήθειας.
Ένα σπασμένο αντικείμενο, ένα μετέωρο ποίημα, ένα τραύλισμα χρώματος πάνω σε καμβά μάς αγγίζουν γιατί είναι αληθινά.
Βικη Σ. –Ποιο Βιβλίο Εργο Η Πρόσωπο Σoυ Αλλαξε Τη Σκέψη?
Σταυρος Ξ. Πετρου –Αμέσως ήρθε στο μυαλό μου η αρχαία ελληνική τραγωδία. Η επαφή με αυτή έχει επιδράσει στη σκέψη μου βαθιά και με έχει καθορίσει υπαρξιακά. Ποιος ορίζει τη μοίρα μας;
Ποια είναι τα όρια του ανθρώπου;
Δυσκολεύομαι να επιλέξω μία τραγωδία ως την πιο επιδραστική γι’αυτό θα αναφέρω αυτή που θυμάμαι ως την πρώτη που είχα διαβάσει σε παιδική ηλικία και με συγκλόνισε συθέμελα, την Μήδεια του Ευριπίδη.
Η Μήδεια σε αναγκάζει να αναμετρηθείς με πολύ σκοτεινά συναισθήματα…
Βικη Σ. –Κλείνοντας Θα Ηθελα Να Σου Ευχηθώ Καλή Επιτυχία Σε Οτι Κανεις Στη Ζωή Σου! Θα Ηθελα Επίσης Να Ευχηθείς Κάτι Σε Σένα Και Σε Ολους Τους Αναγνώστες Του Vima365.gr.
Σταυρος Ξ. Πετρου –Σας ευχαριστώ και εγώ για τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις σας εύχομαι σε εσάς και σε όλους τους αναγνώστες του Vima365.gr υγεία και δημιουργία!
Δειγμα της δουλειάς μου μπορούμε να βρούμε στους λογαριασμούς μου στα social media και στο κανάλι μου στο YouTube https://www.youtube.com/@
ΒΙΚΗ ΣΙΩΜΟΠΟΥΛΟΥ Ο Σταύρος Ξ. Πέτρου δεν είναι απλώς ένας δημιουργός· είναι ένας συνομιλητής της εποχής μας.Με λέξεις που χτίζουν μνήμη, με παραστάσεις που σπάνε τα όρια της σκηνής, με τέχνη που τολμά να ρωτήσει χωρίς βεβαιότητες, αφήνει πίσω του ίχνη ουσιαστικά.
Η συνάντηση μαζί του είναι εμπειρία σκέψης και αισθήματος. Τον ευχαριστούμε θερμά για τη γενναιοδωρία και το βάθος της παρουσίας του και του ευχόμαστε η πορεία του να συνεχίσει να διαστέλλεται εκεί όπου η τέχνη συναντά τον άνθρωπο.
* Επιμέλεια Φ.Κ
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish