Η ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ από το ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
της Μιράντα Σκηνίτη
ΚΕΦΑΛΗ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ από το ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ ΑΘΗΝΩΝ, στο MFA Boston
Η κεφαλή «Bartlett Head» της Αφροδίτης βρέθηκε στο Μοναστηράκι των Αθηνών, κατά την εκσκαφή για την ανέγερση ξενοδοχείου στην Πλάκα. Περιήλθε στην δικαιοδοσία του συλλέκτη Βartlett , εξ ού και το όνομα του γλυπτού, που εδωρήθη εν συνεχεία το έτος 1900 στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης με αριθμό ευρέσεως (03.743 MFA Boston), και προβάλλεται στην George D. and Margo Behrakis Gallery του εν λόγω Μουσείου.


Έχει διαστάσεις (28,8Χ18,1Χ24,8 εκ.), και απηχεί τα χαρακτηριστικά του Πραξιτέλη που έδρασε στο απώγειο της καλλιτεχνικής καριέρας του μεταξύ (360-330 π.Χ.), λίγο πρίν την δημιουργία της Αφροδίτης (φωτό).
Πρόκειται για σπάνια και φίνα «προσωπογραφία» της Αφροδίτης των πρώϊμων Ελληνιστικών χρόνων πάνω σε λεπτόκοκκο Παριανό μάρμαρο, φιλοτεχνημένο σε Αττικό εργαστήριο μεταξύ (330-300 π.Χ.). Η αρχέγονη θεά της ομορφιάς, του έρωτα και της φύσης, που αναφέρεται στην Ιλιάδα από τον Όμηρο ως «Κυθέρεια θεά του έρωτα τροφός», με τα ρόδια, τα περιστέρια, τους μανδραγόρες και όλα τα αφροδισιακά μυστικά της, φορώντας την μαγική ερωτογόνα ζώνη της (κεστός), που την δανείστηκε ακόμη και η Ήρα, έχει πλέον προσλάβει από τον διάσημο γλύπτη Πραξιτέλη της κλασικής εποχής την νέα μορφή της, και την καινούργια συμπληρωματική υπόστασή της στον κόσμο των ιδεών: την Ειρήνη.


Είναι επαναστατικά ολόγυμνη, (αντί της μερικώς ενδεδυμένης θεάς της προ-πατριαρχικής λατρείας), γυμνή σαν την αλήθεια, με την ιδιότητα της θεάς της ειρήνης άνευ όρων και της ευδοκίας , ως η νέα παγκόσμια σταθερά από φιλοσοφικής απόψεως, επίκαιρο ζητούμενο σήμερα όσο ποτέ. Και παρότι γεννήθηκε από τους αφρούς της θάλασσας στην Πάφο της Κύπρου και είναι αυτονόητα «αφρογενής», εν τούτοις όπως μας λέγει ο Ευρυπίδης με το λογοπαίγνιό του, δεν έλκει την καταγωγή της από την…. «αφροσύνη»! Στην κεφαλή αυτή της Αφροδίτης θα προστίθετο από χωριστό μάρμαρο ο κορμός της θεάς που δεν σώζεται (γυμνή πιθανότατα), γιατί είναι προφανές ότι το άγαλμα απαρτίζετο από δύο χωριστά κομμάτια μαρμάρου: τον κορμό και την επίθετη κεφαλή που ήλθε στο φώς.
Τα χαρακτηριστικά του προσώπου έχουν λεπτότατες φωτοσκιάσεις (blurred sfumato-smoky) του τύπου των έργων του Πραξιτέλη, (που έκαναν ουρές στην αρχαιότητα να θαυμάσουν το πρωτότυπο), υγρό το βλέμμα, και μιά περίτεχνη κόμμωση που είχε γίνει ήδη μόδα. Τα μαλλιά ήταν κυματιστά μακριά, με δύο τούφες που ξεκινούσαν από τους κροτάφους και δενόντουσαν ψηλά στο κεφάλι με λεπτές ταινίες σε κόμπο – φ ι ό γ κ ο, που αγαπήθηκε πολύ και κατέστη το κατεξοχήν μέσο σαγήνης του άλλου φύλου από θνητές και θεές. Στο πίσω μέρος της κεφαλής ήταν μαζεμένος ο όγκος των μαλλιών σε κρωβύλο (κότσο).
Η κεφαλή Bartlett της Αφροδίτης, έχει όλα τα νέα κοινά γνωρίσματα όπως τα είχε «υπαγορεύσει» ο Πραξιτέλης για την θεά Αφροδίτη ως ακατάβλητο σύμβολο ομορφιάς και θηλυκότητας, ολόγυμνη, καλλίπυγος, μακριά μαλλιά μαζεμένα σε σχήμα φιόγκου στην στέψη της κεφαλής, και έντονες φωτοσκιάσεις με την σμίλη του άγνωστου λιθοξόου που μιμήθηκε τις αρετές και πνεύμα των έργων του Πραξιτέλη (make love-not war), όντως μεγάλο ταλέντο!
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.