vima365

Οι «Πεφωτισμένοι» (Λατινικά “Illuminati”) – Γραφει ο Οθων Κυπριωτάκης

Οι «Πεφωτισμένοι» (Λατινικά “Illuminati”)

Γραφει ο Οθων Κυπριωτάκης

Το όνομα αυτό ήλθε πρόσφατα στη δημοσιότητα, εξ αιτίας της συζήτησης για μυστικές οργανώσεις που κατηγορούνται για συνωμοσία με σκοπό την υφαρπαγή της πολιτικής εξουσίας και την άσκηση παγκόσμιας κυριαρχίας.

Πρόκειται για απόδοση του ονόματος αυτού σε σειρά οργανώσεων διαφορετικής προέλευσης και σκοπού, η οποία οφείλεται μάλλον σε άγνοια της κοινής γνώμης ή υπερβολή του Τύπου, σχετικά με τις δυνατότητες, την έκταση της δραστηριότητας και το τελικό αποτέλεσμα όλης της δυναμικής αυτής προσπάθειας.

Ιστορικό και Σκοποί της Πρώτης Οργάνωσης (1776-1787)

Η μυστική εταιρεία των «Πεφωτισμένων (Illuminati)» ιδρύθηκε την 1 Μαΐου 1776 από το Βαυαρό Καθολικό θεολόγο Άνταμ Βάισχαουπτ και τους «ομοίους (simili)» του. Σκοπός του ήταν η υποστήριξη από μια ισχυρή μυστική οργάνωση στη διαμάχη του με τους αντιπάλους του για την επιβολή των λεγόμενων «λογικών» απόψεών του σε θέματα εκκλησιαστικά και πολιτικά.

Τα έγγραφα σχετικά με τους σκοπούς της οργάνωσης εκείνης, που βρέθηκαν σε διάφορα αρχεία και προέρχονται είτε από τον ίδιο τον Βάισχαουπτ είτε από απολογητές ή σχολιαστές του έργου του, χωρίζονται σε δυο περιόδους: της ακμής έως το 1785, και τα τροποποιητικά μετά την ημερομηνία αυτή.

Τα τελευταία δεν έχουν ιδιαίτερη ουσιαστική σημασία, γιατί η κίνηση μέχρι τότε είχε διαδοθεί σε πολύ μεγάλη έκταση και ο Βάισχαουπτ δεν μπορούσε πλέον να την ελέγξει.

Στα έγγραφα αυτά αποκαλύπτεται ως πραγματικός σκοπός των «Πεφωτισμένων» η δογματική θεμελίωση και η διάδοση, στον τομέα της θρησκείας, ενός νέου «λαϊκού» θρησκεύματος, και η σταδιακή επιβολή, στον τομέα της πολιτικής, μιας παγκόσμιας μη βασιλευόμενης δημοκρατίας. Στη μελλοντική αυτή δημοκρατία, κατά τον Βάισχαουπτ, τα πάντα θα διέπονταν από τη λογική. Με το «φωτισμό», οι άνθρωποι θα ελευθερώνονταν από «γελοίες» προκαταλήψεις, θα «ωρίμαζαν» ή θα γίνονταν «πιο ηθικοί», απαλλασσόμενοι από τη θρησκευτική και πολιτική κηδεμονία της Εκκλησίας και του Κράτους, «και από τον ιερέα και από τον πρίγκιπα».

Για επίτευξη του σκοπού αυτού, θα χρειαζόταν λειτουργία «μυστικών σχολών σοφίας», που θα δίδασκαν ενιαία την «απολύτρωση» της ανθρωπότητας με την αποκατάσταση της αρχικής «ελευθερίας και ισότητας», μέσω του «φωτισμού», που – κατά τον Βάισχαουπτ – υπήρξε το αληθινό δόγμα του Χριστού και των Αποστόλων.

Και ανέφερε τη «φωτοδότη χάρη του Χριστού» (Παύλου προς Εβραίους 6:4).

Πάντως, ο Βάισχαουπτ παραδεχόταν ότι είχε διδαχθεί τις ιδέες αυτές στην Ελευθεροτεκτονική Στοά. Τις ιδέες αυτές θα αποκάλυπταν, μετά από προσεκτική προετοιμασία, μόνο στους μυημένους και μάλιστα με το βαθμό του «Ιερέα».

Ο Βάισχαουπτ πίστευε ότι έτσι θα ανοιγόταν ο δρόμος για τη «θρησκεία της ελευθερίας» και τη «μελλοντική κοινωνική οργάνωση», στα πλαίσια ενός «τάγματος (ordo)», όπου όλα τα θρησκευτικά και πολιτικά δόγματα θα εξαφανίζονταν.

Ηγέτες του νέου τάγματος θα ήσαν οι πρεσβύτεροι των «ναών της Αθηνάς» και οι «Αρεοπαγίτες», γεγονός που φανερώνει την επίδραση της αρχαίας ελληνικής θρησκείας και φιλοσοφίας σε αυτόν και τους ομοίους του.

Το τάγμα αυτό θα βασιζόταν αποκλειστικά στην ανθρώπινη φύση και την παρατήρηση. Αρχικά δεν θα είχε δικούς του βαθμούς, τελετές και καταστατικά και θα χρησιμοποιούσε αυτά των Ελευθεροτεκτόνων. Για την ιεραρχική δομή θα εφάρμοζε τα πρότυπα των Ιησουιτών.

Ο Βάισχαουπτ έκρινε σαν «ωφέλιμο το δεσποτισμό των ανωτέρων και την τυφλή, ανεπιφύλακτη υποταγή των κατωτέρων» με απόλυτη μυστικότητα.

Η μυστικότητα θα εξασφαλιζόταν επειδή τα μέλη θα γνώριζαν μόνο τους άμεσα ανώτερούς τους, ενώ πολύ λίγοι θα γνώριζαν τη θέση του Βάισχαουπτ ως δημιουργού και ανώτατου ηγέτη του τάγματος.

Θα καθιστούσαν εαυτούς χρήσιμους για το τάγμα και το τάγμα θα εξασφάλιζε τα συμφέροντά τους.

Όργανο επίτευξης των επιδιώξεων θα ήταν η αλληλοεπίβλεψη και η ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας. Ακόμη και οι σωματικές σχέσεις θα αποτελούσαν τρόπο συλλογής χρησίμων πληροφοριών, που θα ελέγχονταν από τους ανωτέρους και θα γνωστοποιούνταν στον ηγέτη.

Όλοι οι τομείς γνώσης και διοίκησης (Τύπος, εκπαίδευση, Εκκλησία, κτλ) θα περιέρχονταν έτσι υπό την επίβλεψη και σταδιακά τον έλεγχο της οργάνωσης, αφού τους «ιερείς και πρίγκιπες» θα περιέβαλαν στρατιές πεφωτισμένων, που θα τους κατεύθυναν.

Κυριότερος συνεργάτης του Βάισχαουπτ υπήρξε ο Φράιχερ φον Κνίγκε, γνωστός με το ελληνικό προσωνύμιο «Φίλων», άνδρας μεγάλης εμπειρίας, φιλόσοφος και νομικός, γνώστης του ελευθεροτεκτονικού κατεστημένου. Επεξεργάσθηκε τα καταστατικά και ανέβασε τη δύναμη του «τάγματος» σε 500 άνδρες-μέλη.

Τα μέλη ονομάσθηκαν «Πεφωτισμένοι», αν και οι ίδιοι αποκαλούσαν τους εαυτούς τους «Τελειομανείς (Perfectibilis)».

Η δύναμη των «Πεφωτισμένων» έφθασε στο απόγειό της κατά το Διεθνές Συνέδριο (16 Ιουλ έως 29 Αυγ 1782) των Ελευθεροτεκτόνων στο Βίχελμσμπαντ, όταν το δόγμα του «Πεφωτισμένου Ελευθεροτεκτονισμού» των Βάισχαουπτ και Κνίγκε κέρδισε την αποδοχή της συντριπτικής πλειονότητας των συνέδρων, που προσχώρησαν μαζικά, με κυριότερο εκπρόσωπο τον Μπόντε, γνωστό ως «Αμέλιο».

Μέχρι το 1783, στο δόγμα προσχώρησαν ο Φερδινάνδος Δούκας του Μπράουνσβαϊκ, ο πολιτικός Ξαβιέρ φον Τσβακ και οι ποιητές Γκαίτε, Χέρντερ και Νικολάι. Παράλληλα στο εξωτερικό, το δόγμα έγινε αποδεκτό σε στοές των χωρών Αυστρίας, Γαλλίας, Δανίας, Ουγγαρίας, Πολωνίας, Ρωσίας, και Σουηδίας.

Η διάλυση του «τάγματος των Πεφωτισμένων» προήλθε εκ των ένδον: μια έντονη διαφωνία του φιλελεύθερου Κνίγκε με το συντηρητικό Βάισχαουπτ κατέληξε σε σύγκρουση. Ο Κνίγκε τον κατήγγειλε σαν «Ιησουίτη» και έτοιμο να «υποτάξει τους αδελφούς σε νέο ζυγό».

Εν τω μεταξύ, η δράση των «Πεφωτισμένων» προκαλούσε εξωτερικές αντιδράσεις. Το 1783 καταγγέλθηκε για αναρχική. Ο Πάπας Πίος ο 6ος διέταξε τον Επίσκοπο του Freising (Φράιζιγκ) να την αφορίσει, ενώ η Βαυαρική Κυβέρνηση, με οδηγίες του Εκλέκτορα Κάρολου Θεόδωρου (ηγέτη της Βαυαρίας από το 1777) εξέδωσε τρία περιοριστικά διατάγματα (1784, 1785 και 1787). Με το τελευταίο η μύηση στο τάγμα των Πεφωτισμένων απαγορεύθηκε επί ποινή θανάτου. Ο Βάισχαουπτ διέφυγε από την πόλη του το 1785 και η κίνηση κατέρρευσε.

Ορισμένοι συγγραφείς τόλμησαν να ισχυρισθούν ότι οι «Πεφωτισμένοι», σαν χρονικά εγγύς, υπήρξαν οι συνωμότες που εξώθησαν στη Γαλλική Επανάσταση.

Τους ισχυρισμούς αυτούς κατέρριψε ο ιστορικός της Επανάστασης, Ζαν-Ζοζέφ Μουνιέ με το έργο του «Επιρροή που Αποδίδεται στους Φιλοσόφους, Ελευθεροτέκτονες και Πεφωτισμένους για την Επανάσταση στη Γαλλία», αποδεικνύοντας ότι η Επανάσταση υπήρξε προϊόν σύνδεσης της Τρίτης Τάξης (Λαού) με φιλελεύθερα στοιχεία της Πρώτης (Ευγενών) και της Δεύτερης (Κλήρου).

Η δράση των Πεφωτισμένων, στην εποχή του Διαφωτισμού που προηγήθηκε της Γαλλικής Επανάστασης, έλαβε χώρα σε μια γερμανική χώρα καθολικής και εξαιρετικά συντηρητικής πλειονότητας.

Κατά το σύντομο χρονικό διάστημα της δραστηριοποίησής της, η «μυστική εταιρεία» έδρασε περισσότερο ως θεσμός ανανέωσης του «Ελευθεροτεκτονισμού (Μασονίας)» και λιγότερο σαν κίνημα ανανέωσης και διαφωτισμού.

Μετά το 1786 η δράση των Πεφωτισμένων θεωρείται ότι έληξε. Έκτοτε η ίδια η διδασκαλία του Βάισχαουπτ θεωρείται απλή θεωρία της περιόδου του Διαφωτισμού με βάση τις απαιτήσεις της εποχής.

Ο Ιδρυτής των «Πεφωτισμένων»

Ο Άνταμ Βάισχαουπτ γεννήθηκε στην πόλη Ίγκολσταντ της Βαυαρίας (κοντά στο Μόναχο) το 1748. Οι γονείς του ήσαν καθολικοί από την κατά πλειονότητα διαμαρτυρόμενη γερμανική επαρχία της Βεστφαλίας[1]. Ο πατέρας του πέθανε το 1753 και την ανατροφή του ανέλαβε ο νονός του, φιλόλογος και διευθυντής σχολείου μέσης εκπαίδευσης στο Ίκσταντ, άνθρωπος ελεύθερης και τολμηρής σκέψης. Ο Βάισχαουπτ φοίτησε σε σχολεία των Ιησουιτών και στο Πανεπιστήμιο του Ίγκολσταντ.

Χάρις σε θετική παρέμβαση του νονού του, σχετικά νέος, ανέλαβε το 1773 την έδρα του Κανονικού Δικαίου στο πανεπιστήμιο αυτό – ήταν η πρώτη φορά που λαϊκός και όχι κληρικός της Καθολικής Εκκλησίας αναλάμβανε τη πανεπιστημιακή αυτή έδρα.

Πολύ σύντομα, ήλθε σε προστριβή με τους συντηρητικούς Καθολικούς, επειδή ο τρόπος διδασκαλίας του απείχε του παραδοσιακού τρόπου εκμάθησης, επειδή παρουσίαζε τα αντικείμενα με «λογικό» τρόπο και προσέγγιζε προσωπικά τους φοιτητές του. Διαδιδόταν, μάλιστα, ότι είχε και στενές σχέσεις με αυτούς.

Για να πολεμήσει τους ισχυρούς εκκλησιαστικούς και πολιτικούς κύκλους, κατ’ αρχήν προσπάθησε να προσεταιρισθεί τους Ελευθεροτέκτονες (1774), αλλά το περιεχόμενο της διδασκαλίας τους τον απογοήτευσε.

Έτσι, προσπάθησε να τους μεταβάλει. Μυήθηκε το 1777 και εγγράφηκε σε τοπική Στοά, με σκοπό να τη διαβρώσει εκ των έσω και να την καταστήσει όργανο των σκοπών του. Παρ’ όλη όμως τη γνώση του – τον αποκαλούσαν «βιβλιοφάγο» – και την πανουργία του, δεν διέθετε αντίληψη της πραγματικότητας στον κόσμο και «ζούσε σε ένα τεχνητό δικό του περιβάλλον».

Υπό την πίεση των γεγονότων, το 1785 εγκατέλειψε το Ίγκολσταντ και εγκαταστάθηκε στο Γκότα, έδρα των φιλελεύθερων Καθολικών πριγκίπων του Σαξ-Κοβούργου. Δημιούργησε οικογένεια με πολλά παιδιά και ασχολήθηκε με την απολογητική του έργου του.

Οι απόψεις του, πάντως, έγιναν συντηρητικότερες και δυσκολότερο να ερμηνευθούν. Μετά το 1787, απαρνήθηκε κάθε σύνδεσή του με τις μυστικές εταιρείες (Ελευθεροτέκτονες, Πεφωτισμένους). Σταδιακά, προσέγγισε ξανά την Καθολική Εκκλησία, χωρίς να αποκατασταθεί ποτέ στην πανεπιστημιακή του έδρα.

Πέθανε την 18 Νοε 1830 και στη μερίδα του στην Καθολική Ενορία του Γκότα γράφηκε ότι «συμφιλιώθηκε με την Εκκλησία, που ως νέος καθηγητής είχε θελήσει να στείλει στο πυρ το εξώτερο».

Ισχυρισμοί για Σύγχρονες Οργανώσεις Πεφωτισμένων

Στην ταινία του Τζον Τερτούρρο του 1998 «Φωτισμένοι», και σε έργα των συγγραφέων Μαρκ Ντάις, Ντέιβιντ Ίκκε, Ράιαν Μπερκ, Γιούρι Λίνα και Μόργκαν Γκρίκαρ περιέχονται ισχυρισμοί και επιδιώκεται να εμφανισθούν αποδείξεις ότι οι Βαυαροί Πεφωτισμένοι δεν διαλύθηκαν, αλλά επέζησαν έως τις ημέρες μας.

Πρόκειται για θεωρίες συνωμοσίας ότι υπάρχει χειραγώγηση και έλεγχος από μια παγκόσμια οργάνωση, που αυτό-αποκαλείται «Πεφωτισμένοι (Illuminati)» και έχει ενορχηστρώσει τη «Νέα Διεθνή Τάξη», όπου οι πάντες θα βρίσκονται κάτω από το συνεχή έλεγχο μιας «αφρόκρεμας» εκλεκτών ηγετών.

Για τον 20ό αιώνα αναφέρεται ότι «Πεφωτισμένοι» υπήρξαν ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, οι Ρότσιλντ και οι Ροκφέλλερ, ενώ για τη σύγχρονη εποχή ο Ζμπίγκνιου Μπερζεζίνσκι (σύμβουλος του Προέδρου Κάρτερ των ΗΠΑ – 1977-1981) και μέλη της οικογένειας των δυο Προέδρων Μπους.

ΠΗΓΗΣ

Καθολική Εγκυκλοπαιδεία Advent (Προπατορικός)

Ελεύθερη Εγκυκλοπαιδεία Wikipedia

Σημείωση: Έχουν ληφθεί υπ’ όψη και άλλα μερικά αποσπάσματα, που ανάγονται σε έγγραφα, κατά τεκμήριο αυθεντικά, που δηλώνεται ότι είχαν κατασχεθεί στα χέρια του Ξαβιέρ φον Τσβακ και δημοσιευθεί από την Κυβέρνηση της Βαυαρίας.

[1] Η Γερμανία ήταν τότε ένα σύνολο ανεξάρτητων μικρών κρατιδίων, με χαλαρή υπαγωγή στην Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους, με ηγέτη το Βασιλέα της Αυστρίας. Το θρήσκευμα του αρχηγού ήταν υποχρεωτικά η επίσημη θρησκεία του κάθε κρατιδίου. Η ανεξιθρησκεία διακηρύχθηκε επίσημα από τη Γερμανική Δημοκρατία (της Βαϊμάρης) μόλις το 1918.

Λογοτυπο φωτο https://www.cna.gr/s