vima365

Η Δυτική Αττική βρίσκεται ανάμεσα στις περιοχές με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις πληθυσμού Ρομά στην Ελλάδα, σύμφωνα με την πρώτη επίσημη απογραφή που πραγματοποίησε η Πολιτεία. Οι δήμοι Άνω Λιοσίων, Αχαρνών, Ζεφυρίου και Ασπροπύργου αναδεικνύονται ως βασικοί πόλοι εγκατάστασης, επιβεβαιώνοντας μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζει εδώ και δεκαετίες την ευρύτερη περιοχή.

Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για πρώτη φορά προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον πληθυσμό των Ρομά, τη σύνθεσή του και τις συνθήκες διαβίωσης, φωτίζοντας πλευρές που συχνά έμεναν στο σκοτάδι.

Ένας στους εκατό κατοίκους είναι Ρομά

Η έρευνα της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας κατέγραψε 116.000 Ρομά, οργανωμένους σε 38.500 οικογένειες, κατανεμημένους σε 142 δήμους της χώρας. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 1% του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας, γεγονός που σημαίνει ότι ένας στους εκατό κατοίκους είναι Ρομά. Πρόκειται στη συντριπτική τους πλειοψηφία για Έλληνες πολίτες με πλήρη ιθαγένεια, που ζουν στη χώρα επί γενιές.

4 στους 10 είναι παιδιά ή έφηβοι

Τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της κοινότητας αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα νεανική πληθυσμιακή σύνθεση. Σύφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η «Καθημερινή» χεδόν 4 στους 10 είναι παιδιά ή έφηβοι, ενώ πάνω από τους μισούς ανήκουν στην ηλικιακή ομάδα 20 έως 39 ετών. Η δημιουργία οικογένειας ξεκινά σε πολύ μικρές ηλικίες: κατά μέσο όρο στα 17 χρόνια για τα κορίτσιακαι στα 19 για τα αγόρια. Η πρώιμη ενηλικίωση δεν σχετίζεται με παθολογικά φαινόμενα, αλλά με παραδοσιακά πολιτισμικά πρότυπα, όπου ο γάμος και η οικογένεια θεωρούνται τιμή και ασφάλεια.

 Μόνο το 51% δηλώνει εισόδημα από εργασία

Πίσω από τη νεανική δυναμική κρύβεται μια δύσκολη κοινωνικοοικονομική πραγματικότητα. Μόνο το 51% δηλώνει εισόδημα από εργασία, η οποία είναι συνήθως περιστασιακή, χαμηλά αμειβόμενη και χωρίς σταθερότητα. Σχεδόν οι μισοί εξαρτώνται κυρίως από κρατικά επιδόματα για την επιβίωση. Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τα χαμηλά επίπεδα εκπαίδευσης: το 14% παραμένει αναλφάβητο, μόλις το 4% έχει απολυτήριο Λυκείου και το 1% έχει φοιτήσει σε πανεπιστήμιο.

Το 54% δηλώνει ότι έχει δικό του κατάλυμα

Σημαντικά είναι και τα στοιχεία για τις συνθήκες διαβίωσης. Το 54% δηλώνει ότι έχει δικό του κατάλυμα, το οποίο όμως μπορεί να κυμαίνεται από μόνιμες κατοικίες έως αυθαίρετες κατασκευές χωρίς πλήρεις υποδομές. Το 32% κατοικεί σε παραχωρημένα καταλύματα, το 11% νοικιάζει σπίτι, ενώ περίπου το 3% ζει σε παραγκουπόλεις ή σκηνές. Ένας στους πέντε δεν έχει ασφαλή ηλεκτροδότηση, ενώ το 22% στερείται βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής, όπως τουαλέτα και ντους.

Οι μισοί έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο

Παρά τις δυσκολίες, η πρόσβαση στην τεχνολογία έχει σημαντική διείσδυση. Σχεδόν όλοι διαθέτουν κινητό τηλέφωνο, το 90% τηλεόραση, αλλά μόλις οι μισοί έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Η εικόνα αυτή δείχνει τον διχασμό μιας κοινότητας που, ενώ διατηρεί επαφή με την τεχνολογική καθημερινότητα, παραμένει αποκλεισμένη από βασικές υποδομές.

Η γεωγραφική κατανομή αποτυπώνει μεγάλες συγκεντρώσεις πέρα από τη Δυτική Αττική και σε άλλες περιοχές: στη Θεσσαλία (Λάρισα, Τύρναβος, Τρίκαλα), στη Δυτική Ελλάδα (Αιτωλοακαρνανία, Πάτρα), στην Κεντρική Μακεδονία (Θεσσαλονίκη – Δενδροπόταμος, Καλοχώρι, Γιαννιτσά) και στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (Ροδόπη, Έβρος, Δράμα).

Ωστόσο, η εικόνα των δήμων της Αττικής –και ιδιαίτερα της Δυτικής– παραμένει στο επίκεντρο, καθώς εκεί εντοπίζονται χρόνιες προκλήσεις κοινωνικής ένταξης και υποδομών.

Η απογραφή αυτή προσφέρει για πρώτη φορά ένα τεκμηριωμένο και πλήρες εργαλείο πολιτικής. Δείχνει καθαρά τον συνδυασμό δημογραφικής ζωντάνιας και κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για στοχευμένα μέτρα σε εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση και απασχόληση. Στόχος είναι η άρση του κοινωνικού αποκλεισμού και η πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού μιας κοινότητας που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας.