vima365

Η Κλήρωση ως Θεμέλιο της Δημοκρατίας – Απο την Λιλικα Αρνακη

Η Κλήρωση ως Θεμέλιο της Δημοκρατίας 

           Απο την Λιλικα Αρνακη

Η δημοκρατία δεν είναι ένας ξηρός πολιτικός μηχανισμός· είναι μια βαθιά υπαρξιακή επιλογή του ανθρώπου να ζει χωρίς αφέντες, να συνυπάρχει με τον διπλανό του ως ίσος. Δεν γεννήθηκε για να υψώσει θρόνους, αλλά για να μοιράσει λόγο και δικαιώματα. Σ’ αυτή την ουσία της, η κλήρωση αποτέλεσε το πιο καθαρό και αυθεντικό γνώρισμα.

Η κλήρωση δεν εξυψώνει τον πλούσιο, ούτε υποτιμά τον φτωχό. Δεν χαρίζεται στον εύγλωττο, ούτε αποκλείει τον ταπεινό. Όλοι οι πολίτες στέκονται στον ίδιο κλήρο, ίσοι στην πιθανότητα, ίσοι στη μοίρα να αναλάβουν την ευθύνη του κοινού βίου. Η τυχαιότητα δεν είναι αδυναμία· είναι ηθική δύναμη. Απογυμνώνει τον άνθρωπο από τον εγωισμό της «αξίας» και τον επιστρέφει στη γνήσια του ταυτότητα: πολίτης ανάμεσα σε πολίτες.

Στην αρχαία Αθήνα, η κλήρωση στάθηκε ασπίδα απέναντι στη δύναμη του πλούτου, της καταγωγής, της ρητορικής ικανότητας. Η εξουσία δεν γινόταν έπαθλο για τους λίγους, αλλά διαμοιραζόταν σε όλους. Η δημοκρατία έτσι προστάτευε τον εαυτό της από την αλαζονεία και την φθορά, θυμίζοντας ότι η συμμετοχή στα κοινά δεν είναι προνόμιο, αλλά κοινή ευθύνη.

Σήμερα, σε έναν κόσμο αντιπροσώπων, κομμάτων και θεσμών που συχνά απομακρύνουν τον πολίτη από το κέντρο της εξουσίας, η κλήρωση μοιάζει ξεχασμένη. Κι όμως, κάθε φορά που ένας πολίτης καλείται να συμμετάσχει τυχαία σε μια συνέλευση, σε ένα συμβούλιο, σε έναν διάλογο που αφορά το μέλλον όλων, τότε η δημοκρατία ξαναβρίσκει την αναπνοή της. Ο «τυχαίος» πολίτης μετατρέπεται σε φωνή της κοινότητας, και η τυχαιότητα γίνεται δικαιοσύνη.

Η κλήρωση, λοιπόν, δεν είναι απλώς διαδικασία. Είναι μνήμη, σοφία, εγγύηση ότι η εξουσία δεν θα γίνει ιδιοκτησία, αλλά κοινός τόπος. Είναι η καρδιά της δημοκρατίας: εκεί όπου οι άνθρωποι, χωρίς προνόμια και τίτλους, στέκονται πλάι-πλάι, ίσοι και ελεύθεροι, για να αποφασίσουν τον κοινό τους δρόμο.