vima365

Το λαμπρό Τ ρ ο π α ι ο της Ν ι κ η ς του Μ α ρ α θ ω ν α της αρχαιότητας, είναι το «μυστήριο» που ταλανίζει τους αρχαιολογους για πολλα έτη , ως προς την τεκμηρίωση της συνολικής μορφής του.

Τριάντα χρόνια μετά την μάχη του Μαραθωνα, οι Αθηναίοι έστησαν «ενα τρόπαιο από λευκό μαρμαρο» , αποτελούμενο από εναν Ιωνικό κίονα ύψους δέκα (10) μέτρων, το αναφέρει ο Παυσανιας, και το περιγράφει ως «τροπαιον λίθου λευκού», μέρος του ευρισκόμενο στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Μαραθωνα σήμερα.

Κάποια τμήματα του αυθεντικού κίονα συμπεριλαμβανομένου και του κιονοκρανου , εντοιχιστήκαν σε εναν Πύργο στα νότια του έλους στον Μαραθωνα περί τα τρία (3) χιλιόμετρα μακριά από τον Τύμβο.

Ο Μανώλης Κορρες το 2003, εντόπισε στα θεμέλια αυτού του βυζαντινού Πύργου της ύστερης βυζαντινής εποχης, πέντε (5) ακόμα λιθους του Τροπαίου.

Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα, το μνημειο στήθηκε πλησίον του σημείου όπου πρέπει να άρχισε η υποχώρηση των Περσων, δηλαδη στην θέση της «τροπής» (από όπου προέρχεται η λέξη/ορισμός Τρόπαιο), και στην ίδια τοποθεσία είχε στηθεί ένα ξύλινο τρόπαιο, το πρώτο τρόπαιο για την δόξα των Αθηναίων κατά των βαρβάρων ….

Το κιονόκρανο που έστεψε τον κίονα, σύμφωνα με τον Μ. Κορρέ, «ήταν επιμηκεστερο από ότι συνηθίζεται σε παρόμοιες περιπτώσεις, και με μήκος 158 εκατοστά προεξειχε κατά πολύ όχι μόνον του άβακος, αλλά και των ακραίων οριων των ελίκων», με τομές στην έδραση του για την υποδοχή/στήριξη επιβλητικού τρισδιάστατου γλυπτικου συμπλεγματος.

Το κιονόκρανο μάλιστα μοιαζει με εκείνα της Ποικίλης Στοάς, και το Κιμωνιο Πρόπυλο της Ακροπολεως.

Εκτός απο τα τμήματα του κίονα, βρέθηκε στην αυτοψία του Πύργου ένα (1) θραύσμα του γλυπτού που απεικόνιζε τμήμα πτυχωσης χιτωνα που μάλλον ανήκε σε άγαλμα της Νίκης – της αλληγορικής πτερωτης μορφής που τιμούσε την στρατιωτική νίκη.

Το σπάραγμα της πτυχωσης όμως ανήκε σε αγαλμα διπλάσιο και πλέον του φυσικού μεγέθους, με έντονο βηματισμό και ζωηρή κίνηση, κατά τα πρότυπα της παράστασης της Αθηνάς επι των Παναθηναικων αμφορέων, που δεν είναι ασυμβίβαστο με μια τετοια ερμηνεία.

Κατά τον καθηγητη Πανο Βαλαβανη, που στηρίζεται στην απεικονιση του θραυσματος απο Παναθηναϊκό αμφορέα απο την Ελευσίνα (φωτό), όταν ήταν επώνυμος άρχοντας ο Θεόφιλος 348/7 π.Χ., περίπου (20) με (30) χρόνια μετά την μεγάλη μάχη του 490 π.Χ. κατασκευάστηκε το τρόπαιο , τότε που είχαν αλλάξει πολλα στην Αθηναϊκή κοινωνία και στην πολιτική με την παντοδυναμία/ηγεμονία.

Η πόλη βρίσκετο υπο την ηγεσία του Κίμωνα (γυιο του Μιλτιαδη) που θεωρούσε υπερλαμπρη την νίκη των Αθηναίων, και την μετατρεψε σε «κεντρικό συστατικό της Αθηναϊκής πολιτικής προπαγάνδας».

Κεντρικό θέμα στα διαφορα μνημεια υπηρξε τότε ο Θησεας κατά την Αμαζονομαχια. Πιστεύει λοιπόν ότι πάνω στο Τρόπαιο αναπαριστατο ο Θησεας, ο μυθικός βασιλιάς της Αθηνας ιδρυτής με τον «συνοικισμό» , που σκότωνε Αμαζόνα, και η θεα Αθηνα κατάφερνε το τελικό χτύπημα στην γονατισμένη αντίπαλο!