vima365

«Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961 – 2026. Δια βίου παιχνίδι» στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς. Γράφει ο ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΠΕΤΜΕΖΑΣ.

«Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961 – 2026. Δια βίου παιχνίδι» στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς.

Γράφει ο ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΠΕΤΜΕΖΑΣ.- Κριτικος Τεχνης

Στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς 138 παρουσιάζεται από τις 7/10/2026 ως τις 14 /2/2027 η αναδρομική έκθεση «Αλέκος Λεβίδης. Ζωγραφική 1961 – 2026.

Δια βίου παιχνίδι», η πρώτη αναδρομική που αφιερώνεται στο έργο του ζωγράφου ,ακαδημαϊκού Αλέκου Λεβίδη.

Καλύπτει το σύνολο της καλλιτεχνικής του πορείας, από το 1961 ως σήμερα και παρουσιάζει την εξέλιξη της ζωγραφικής του σε περισσότερες από έξι δεκαετίες δημιουργίας. Την επιμέλεια έχει  ο καλλιτέχνης σε συνεργασία με τη σύντροφο του κοινωνική ανθρωπολόγο Μαρίκα Ρόμπου-Λεβίδη.

Η πραγματοποίηση της που περιλαμβάνει την έκθεση και την έκδοση συνοδευτικού βιβλίου στα ελληνικά και τα αγγλικά έγινε εφικτή με την γενναιόδωρη υποστήριξη της Ακαδημίας Αθηνών, του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου, του Υπουργείου Πολιτισμού, των οικογενειών Δημητρίου Προκοπίου και Μιχάλη και Νικόλα Λυκιαρδόπουλου, της Σάντρας Λυκιαρδοπούλου, του Μιχάλη και της Μυρτώς Πατέρα και, τέλος, του Νικόλα και της Ειρήνης Λαιμού.

Η έκθεση περιλαμβάνει πάνω από 500 έργα· πίνακες, σχέδια, τοιχογραφίες, σκηνογραφίες, ζωγραφική για βιβλία, εγκαταστάσεις και εικαστικά σημειωματάρια.  Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του χώρου ανέλαβαν σε συνεργασία ο ζωγράφος, ο σκηνογράφος Παύλος Θανόπουλος και η συνεπιμελήτρια της έκθεσης.

Στην πρώτη ενότητα, η περιήγηση στον χώρο ξεκινάει με τα πολύ νεανικά του έργα, με αφετηρία το 1961, χρονολογία στην οποία ο ζωγράφος ήταν 17 ετών. Τα έργα της δεκαετίας του ’60 και του ’70 αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από σχέδια, ανάμεσά τους και πολλά με πολιτικό περιεχόμενο.

Πρόκειται για μια περίοδο, που τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, χαρακτηρίστηκε από δικτατορίες, πολέμους και έντονες κοινωνικές εξεγέρσεις.

Ο έφηβος και αργότερα νεαρός Λεβίδης παρακολουθούσε τα τεκταινόμενα με ενδιαφέρον και ανησυχία και αποτύπωνε τις σκέψεις του μέσα από την τέχνη του.

Μετά τη Μεταπολίτευση, τα έργα αυτά, τεκμήρια μιας εποχής, κρατήθηκαν συνειδητά στο συρτάρι και εκτέθηκαν μόνο μία φορά, το 2006, στην γκαλερί Άστρα, με τίτλο Μαρτυρίες 1965-1976.

Η διαδρομή στη δεύτερη ενότητα συνεχίζει με έξι πρώιμα πορτρέτα, ζωγραφισμένα στη στροφή της δεκαετίας του ’70 προς το ’80, που οδηγούν τον θεατή στην θεματική της ανθρώπινης μορφής.

Εκεί, έργα που απεικονίζουν μοντέλα, συνήθως στο ατελιέ του ζωγράφου, ζωγραφισμένα με μικτή τεχνική ή παστέλ καθώς και σχέδια με χρωματιστά μολύβια ή κάρβουνο, στέκουν ελεύθερα στον χώρο ενώ περιβάλλονται από ανθρωποκεντρικά έργα και σχέδια άλλων δεκαετιών και προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια που περιέχουν στοιχεία σχετικά με αυτά.

Ένας μικρότερος, περίκλειστος χώρος περιλαμβάνει δεκατρείς προσωπογραφίες από πολύ διαφορετικές περιόδους. Τρεις από αυτές, που ζωγραφίστηκαν τα τρία τελευταία χρόνια, εκτίθενται δημόσια για πρώτη φορά, ανήκουν στο Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου.

Στη συνέχεια η επόμενη ενότητα φιλοξενεί μια σειρά από τοπία αναμεμειγμένα με νεκρές φύσεις που, σε μεγάλο βαθμό, ζωγραφίστηκαν τις δεκαετίες του ’80 και του ‘90 καθώς και προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια ακολουθώντας την πορεία του ζωγράφου εκείνη την εποχή.

Μία μεγάλη διπλή «πύλη», που αποτελεί μέρος μιας τοιχογραφίας σε κατοικία που όταν αυτή άλλαξε ιδιοκτήτη, αποτοιχίστηκε από το τμήμα συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη και έχει ανασυσταθεί ειδικά για τον σκοπό της έκθεσης.

Διασχίζοντάς τη, οδηγούμαστε στα έργα για τη Μεγάλη Ελλάδα που φιλοτέχνησε ο Λεβίδης το 2000 με αφορμή την είσοδο στη νέα χιλιετία κατά παραγγελία της ΑΓΕΤ Ηρακλής.

Στην πολύ μεγάλη αίθουσα του ισογείου της οδού Πειραιώς που έχει διαρρυθμιστεί για την περίσταση επιδιώκοντας πάντα ο χώρος να δίνει την αίσθηση του βάθους και του ανοίγματος, έχουν αναρτηθεί έργα της ενότητας ΜυθΙστορικά, δηλαδή έργα στα οποία η προσωπική του ιστορία συναντάει τη μεγάλη ιστορία και ο μύθος την πραγματικότητα.

Περιλαμβάνονται έργα από τις εκθέσεις Λουόμενοι (Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, 1991), Δώδεκα πίνακες (Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, 2004) ΜυθΙστορικά (Πινακοθήκη Χατζηκυριάκου – Γκίκα, 2020). Στη συνέχεια, ένας διακριτά οριοθετημένος χώρος φιλοξενεί πάνω από τριάντα έργα, τετράγωνου σχήματος και μικρών διαστάσεων (35 Χ 35 εκ., Εικονογραφίες, 1990 και 36 Χ 36 εκ., 36 Χ 36: Ζωγραφικά δοκίμια, 2018), το φυτώριο των «μυθιστορικών», τα οποία εκτείνονται σε πολλές δεκαετίες, από το ’80 μέχρι τα πολύ πρόσφατα χρόνια.

Προθήκες με εικαστικά σημειωματάρια συμπληρώνουν την παρουσίαση της διαδρομής του ζωγράφου.

Στο τέλος του κεντρικού εκθεσιακού χώρου, εκτίθεται ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα από μακέτες εξωφύλλων βιβλίων. Συνεργασίες του με τις Εκδόσεις Άγρα, τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, τον Κέδρο, την Εστία, την Αλεξάνδρεια, τις εκδόσεις François Maspero, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τον Σύλλογο ‘Οι Φίλοι της Μουσικής’, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης κ.ά. παρουσιάζονται συγκεντρωμένα και αναδεικνύουν την πρόθεσή του να ασχοληθεί με κάθε εξώφυλλο σαν ένα ζωγραφικό έργο.

Η έκθεση συμπληρώνεται από εγκαταστάσεις, όπως η Μνήμη Παλμύρας, που είχε στηθεί στο κτήριο της οδού Κουμπάρη το 2016, όταν η Παλμύρα λεηλατήθηκε και ο αρχαιολόγος Khaled Al Asaad αποκεφαλίστηκε βάναυσα από την ISIS, ή μέρη της Σκευοθήκης από το Φεστιβάλ Άργους του 1995 και 2002.

Τέλος σε μία ξεχωριστή αίθουσα του ισογείου της Πειραιώς 138 εκτίθενται σκηνογραφίες που  φιλοτέχνησε  με πιο κεντρική εκείνη για την Αντιγόνη του Σοφοκλή που σκηνοθέτησε ο Λευτέρης Βογιατζής το 1992 στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων.