Τάκης(Φιλάρετος) Λαζαρίδης «Ευτυχώς Ηττηθήκαμε Σύντροφοι..»
«Για εμάς τους κομμουνιστές πρώτα πατρίδα ήταν η Σοβιετική Ένωση, και ύστερα η Ελλάδα»
«Νομίζαμε ότι αγωνιζόμασταν για ελευθερία , δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη. Στην πραγματικότητα, χωρίς να το ξέρουμε βέβαια, αγωνιζόμασταν για την προώθηση των στόχων της Σοβιετικής εξωτερικής πολιτικής. Αυτή είναι η αλήθεια»
~Τάκης(Φιλάρετος) Λαζαρίδης~
Είναι στιγμές(που λέει και ο Αντωνάκης ο Ρέμος) στην ιστορία όπου η ήττα δεν αποτελεί απλώς ένα στρατιωτικό αποτέλεσμα αλλά σωτηρία. Μια αθέατη λύτρωση που γίνεται αντιληπτή μόνο εκ των υστέρων, όταν τα πάθη έχουν καταλαγιάσει και η αλήθεια, γυμνή και αμείλικτη, στέκεται μπροστά μας χωρίς συνθήματα, χωρίς σημαίες, χωρίς αυταπάτες.Μια τέτοια φωνή σπάνια, σχεδόν ανεπανάληπτη είναι εκείνη του Τάκη Λαζαρίδη.
Δεν πρόκειται για έναν αντίπαλο ούτε για έναν εξωτερικό επικριτή αλλά για έναν άνθρωπο που ανδρώθηκε μέσα στο ίδιο το σώμα της ιδεολογίας που αργότερα κατήγγειλε. Από τα γεννοφάσκια του μέλος του κομμουνιστικού κινήματος, γιος αγωνιστών, με πατέρα εκτελεσμένο από τους Ναζί και μητέρα διωκόμενη, ο ίδιος καταδικασμένος σε θάνατο μαζί με τον Νίκο Μπελογιάννη. Ένας άνθρωπος που πλήρωσε με το σώμα και τη ζωή του την πίστη του και ακριβώς γι’ αυτό, τα λόγια του έχουν βάρος ασύγκριτο.
Δεν είναι λόγια μίσους. Είναι λόγια επίγνωσης.
Δεν είναι λόγια αντιπάλου. Είναι λόγια αποστάτη της ίδιας του της πίστης και ακριβώς γι’ αυτό είναι και τα πιο επικίνδυνα.
«Νομίζαμε…» λέει.
Μια λέξη αρκετή για να συμπυκνώσει μια ολόκληρη εποχή.Νομίζαμε ότι αγωνιζόμασταν για ελευθερία.Νομίζαμε ότι πολεμούσαμε για δημοκρατία.Νομίζαμε ότι θυσιαζόμασταν για κοινωνική δικαιοσύνη.Και όμως λέει στην πραγματικότητα υπηρετούσαμε άλλους σκοπούς.
Όχι συνειδητά. Όχι με δόλο. Αλλά με εκείνη τη φοβερή δύναμη της ιδεολογίας που μετατρέπει τον άνθρωπο σε όργανο χωρίς να το καταλαβαίνει.
Εδώ πιστεύω ότι βρίσκεται το τραγικό μεγαλείο της μαρτυρίας του, όπου δεν καταγγέλλει απλώς μια πολιτική γραμμή αλλά καταγγέλλει μια αυταπάτη που έζησε ο ίδιος μέχρι το μεδούλι.Η παραδοχή του ότι «οι μεγάλοι ένοχοι είμαστε εμείς» δεν είναι απλώς πολιτική θέση. Είναι σχεδόν υπαρξιακή εξομολόγηση. Σε μια εποχή όπου όλοι αναζητούν τον ένοχο στον άλλον στους ξένους, στους αντιπάλους, στις συνθήκες εκείνος τολμά και στρέφει το βλέμμα προς τα μέσα και εκεί, στο εσωτερικό του ίδιου του κινήματος, εντοπίζει την τραγωδία.
Ο Νίκος Ζαχαριάδης, ο «μεγάλος αρχηγός», δεν παρουσιάζεται ως παρασυρμένος, αλλά ως φορέας επιλογής. Ο Εμφύλιος δεν εμφανίζεται ως αναπόφευκτος, αλλά ως δρόμος που επιλέχθηκε συνειδητά και στοχευμένα και τότε γεννιέται η πιο βαριά, η πιο ασήκωτη σκέψη.
Αν δεν ήταν αναπόφευκτο, τότε ήταν αποτρέψιμο
και αν ήταν αποτρέψιμο, τότε το αίμα βαραίνει αλλιώς.
Η επιστολή του προς τον Μίκη Θεοδωράκη σχετικά με την «φιέστα» στην Μακρόνησο τον Αύγουστο του 2003(βλ. 1ο και 2ο σχόλιο)δεν είναι απλώς μια διαφωνία. Είναι σύγκρουση δύο μνημών.Από τη μία, η μνήμη του μαρτυρίου.
Από την άλλη, η μνήμη της ευθύνης και ανάμεσά τους, η Ελλάδα μια χώρα που έμαθε να θυμάται επιλεκτικά, να πενθεί μονόπλευρα, να δικαιώνει χωρίς να αναρωτιέται.Βεβαιά εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι τελικά και ο εμβληματικός Μίκης για την αριστερά μετεστράφη και αυτός, ακόμη ηχούν τα λόγια του στα αυτιά μου στο συλλαλητήριο για την Μακεδονία το 2018:
«Ναι, είμαι πατριώτης διεθνιστής και συνάμα περιφρονώ και μάχομαι τον φασισμό σε όλες του τις μορφές. Και προπαντός στην πιο πονηρή, απατηλή κι επικίνδυνη μορφή του την αριστερόστροφη.»
Λόγια που οι «δικοί του» δεν τα συγχώρησαν ποτέ και προσπαθούσαν με τους γνωστούς τρόπους να τον αποδομησουν έως το τέλος του.
Ας ξαναγυρίσω όμως στον Λαζαρίδη ο οποίος τολμά το αδιανόητο να πει ότι και εμείς διαπράξαμε αγριότητες,να πει ότι ο Εμφύλιος δεν είναι μονοσήμαντη ιστορία θύματος και θύτη,να πει ότι η αλήθεια δεν είναι ποτέ βολική.
Και τότε έρχεται η φράση που θα μπορούσε να είναι ο τίτλος όλης αυτής της τραγωδίας.
Ευτυχώς ηττηθήκαμε…Όχι ως πανηγυρισμός,αλλά ως ανακούφιση που μια πορεία δεν ολοκληρώθηκε.
Γιατί αν ολοκληρωνόταν υπονοεί ότι η Ελλάδα θα ήταν σε πολύ χειρότερη μοίρα από ότι γνωρίσαμε.Η ήττα, σε αυτή τη συλλογιστική, δεν είναι εθνική καταστροφή.Είναι ιστορική αποτροπή.Δεν υπάρχει εύκολη αποδοχή αυτής της θέσης.Δεν υπάρχει καθολική συμφωνία και δεν θα μπορούσε να υπάρχει.Όμως υπάρχει κάτι που δύσκολα αμφισβητείται,σπάνια στην ιστορία ένας άνθρωπος στάθηκε απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό με τέτοια σκληρότητα.Σπάνια ένας αγωνιστής αρνήθηκε όχι απλώς την ήττα του, αλλά το ίδιο το νόημα του αγώνα του και ακόμη σπανιότερα, αυτή η μεταστροφή δεν προήλθε από αντίπαλο στρατόπεδο, αλλά από την καρδιά του ίδιου του κινήματος.
Στο τέλος έχω την αίσθηση ότι αυτό είναι και το πιο ανησυχητικό..Ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους νικητές αλλά κάποιες φορές από εκείνους που έχασαν,και βρήκαν το θάρρος να αναρωτηθούν γιατί.
Στυλ. Καβάζης
Από τα πρώτα βιβλία που διάβασα με σχετική θεματολογία και με σημάδεψαν βαθιά.Όχι γιατί μου έδωσε απαντήσεις, αλλά γιατί με ανάγκασε να κάνω τις σωστές ερωτήσεις.Ένα βιβλίο που δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν υπηρετεί στρατόπεδα και δεν προσφέρει εύκολες βεβαιότητες. Σε φέρνει αντιμέτωπο με την ευθύνη την προσωπική και τη συλλογική.Αν κάτι πιστεύω σήμερα, είναι πως κάθε Έλληνας θα έπρεπε να έχει διαβάσει αυτό το βιβλίο πριν σταθεί για πρώτη φορά μπροστά στην κάλπη.Όχι για να του πει τι να ψηφίσει, αλλά για να καταλάβει το βάρος του τι σημαίνει να επιλέγεις.
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish