Η Βρετανική Ηγεσία: Sir Herbert Taylor και Βασιλιάς Γουλιέλμος ο Δ’ για τον Καποδίστρια
Γεωργιος Σκλαβουνος
Ο Sir Herbert Taylor (Σερ Χέρμπερτ Τέιλορ) ήταν ο ισχυρός ιδιαίτερος γραμματέας του βασιλιά Γουλιέλμου Δ΄ (William IV) της Αγγλίας. Μέσα από την αλληλογραφία και τα αρχεία του, τα οποία εκδόθηκαν αργότερα ως «The Taylor Papers», αποκαλύπτεται το παρασκήνιο της βρετανικής εχθρότητας προς τον Καποδίστρια. Ο Τέιλορ δεν ήταν απλώς ένας υπάλληλος, αλλά ο άνθρωπος που «φιλτράριζε» τις πληροφορίες που έφταναν στα αυτιά του Βρετανού μονάρχη. Στα αρχεία του Sir Herbert Taylor καταγράφονται δύο πολύ συγκεκριμένα πράγματα για τον Καποδίστρια:
1. Η επιστολή του Sir Frederick Adam (1829)

Ο Sir Frederick Adam, ο οποίος ήταν ο Βρετανός Ύπατος Αρμοστής των Ιονίων Νήσων έγραψε προσωπικά(!) στον Χέρμπερτ Τέιλορ τον Μάρτιο του 1829. Στην επιστολή αυτή αποτυπώνεται η απόλυτη βρετανική καχυποψία: «Capodistrias, in my firm belief, is Russian to the heart’s core.» («Ο Καποδίστριας, κατά την ακράδαντη πίστη μου, είναι Ρώσος μέχρι το μεδούλι»)

2. Η επιρροή του David Urquhart μέσω του Τέιλορ
Ο David Urquhart*, ένας νεαρός και φανατικά αντι-ρώσος Βρετανός διπλωμάτης, βρισκόταν τότε στην Ελλάδα. Η μητέρα του Urquhart ήταν στενή φίλη του Sir Herbert Taylor. Μέσω αυτής της οικογενειακής φιλίας, ο Urquhart έστελνε εκθέσεις στον Τέιλορ, οι οποίες κατέληγαν απευθείας στον βασιλιά Γουλιέλμο Δ΄. Σε αυτές τις εκθέσεις, ο Urquhart κατηγορούσε τον Καποδίστρια ότι ακολουθεί μια άκρως αυταρχική πολιτική που εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα της Ρωσίας, ότι λειτουργεί ως ένας «ρωσόφιλος τύραννος» που καταπιέζει τους Έλληνες και καταστρέφει τις παραδοσιακές δημοτικές τους κοινότητες για να επιβάλει ένα συγκεντρωτικό, τσαρικό μοντέλο.Σχετικές ρήσεις του:
«Ο πρώτος και κύριος στόχος του Καποδίστρια ήταν η καταστροφή των κοινοτήτων [των δήμων]. Για να το πετύχει αυτό, εισήγαγε ένα κεντρικό γραφειοκρατικό σύστημα, το οποίο ήταν μια ξένη τυραννία μπολιασμένη πάνω στα ερείπια της ελληνικής ελευθερίας».

«Η διοίκηση του Κόμη Καποδίστρια ήταν στην ουσία της αντεθνική, αυθαίρετη και ξένη προς τον χαρακτήρα του λαού που κλήθηκε να κυβερνήσει»
«Υπό την τουρκική κυριαρχία, οι Έλληνες τουλάχιστον διατήρησαν τα δημοτικά τους δικαιώματα και την τοπική αυτοδιοίκηση. Ο Καποδίστριας αποδείχθηκε πιο αυταρχικός από τον Σουλτάνο, διότι κατέστρεψε αυτούς ακριβώς τους θεσμούς τους οποίους ακόμη και ο μουσουλμανικός δεσποτισμός είχε σεβαστεί»
3. Η περίφημη φράση του ίδιου του Taylor
Όταν ο Πρίγκιπας Λεοπόλδος αποφάσισε να παραιτηθεί, ο Sir Herbert Taylor έγραψε μια φράση που έμεινε στην ιστορία των Taylor Papers (σελ. 303): «Δεν υπάρχει Πρίγκιπας που θα αναλάβει την Κυριαρχία της Ελλάδας και δεν θα κοιμηθεί πάνω σε ένα κρεβάτι από αγκάθια».
Επομένως, ο ίδιος ο Sir Herbert Taylor ήταν ο αποδέκτης και ο διακινητής όλης της αντι-καποδιστριακής ρητορείας μέσα στο βρετανικό παλάτι, παρουσιάζοντας στον βασιλιά Γουλιέλμο Δ΄ τον Κυβερνήτη ως έναν επικίνδυνο, ρωσόφιλο απολυταρχικό ηγέτη.
Και τί πίστευε ο ίδιος ο βασιλιάς Γουλιέλμος Δ΄;
————————————————————————
Από τις σημειώσεις και την καταγεγραμμένη αλληλογραφία του παλατιού, είναι σαφές ότι ο Γουλιέλμος Δ΄ έβλεπε τον Καποδίστρια ως «υπάλληλο του Τσάρου». Όταν ο Πρίγκιπας Λεοπόλδος παραιτήθηκε, ο βασιλιάς εξοργίστηκε. Θεώρησε ότι ο Καποδίστριας εσκόπως τρομοκράτησε τον Λεοπόλδο για να παραμείνει ο ίδιος ισόβιος, απόλυτος άρχοντας της Ελλάδας, εκτελώντας τις εντολές της Ρωσίας. «Η Ελλάδα δεν κυβερνάται από έναν Έλληνα, αλλά από έναν Ρώσο ευγενή που ενδιαφέρεται μόνο για τα κελεύσματα της Αγίας Πετρούπολης».
Εδώ χρειάζεται και μία διευκρίνιση. Ο Sir Herbert Taylor δεν «παρέσυρε» τον βασιλιά. Ο Γουλιέλμος Δ΄ χρησιμοποιούσε τον Taylor ως το «πολιτικό του όπλο». Επειδή ο βασιλιάς δεν είχε το δικαίωμα να γράφει απευθείας ο ίδιος επίσημα πολιτικά κείμενα που παρέκαμπταν την κυβέρνηση, έβαζε τον Taylor να γράφει εκ μέρους του. Όταν βλέπουμε, λοιπόν, στα Taylor Papers τον Taylor να κατηγορεί τον Καποδίστρια για «δικτατορικές τάσεις» και «ρωσική τυραννία», ακούμε στην πραγματικότητα τις υπαγορεύσεις του ίδιου του Γουλιέλμου Δ΄. Ο Taylor απλώς έβαζε σε κομψή διπλωματική γλώσσα την οργή του βασιλιά του, ο οποίος θεωρούσε ότι ο Καποδίστριας του «έκλεψε» την ευκαιρία να βάλει έναν δικό τους άνθρωπο (τον Λεοπόλδο) στο τιμόνι της Ελλάδας.
Τέλος, ο Γουλιέλμος ο Δ’ θεωρούσε τον Καποδίστρια «προδότη» με την έννοια ότι οι τρεις Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) είχαν συμφωνήσει ομόφωνα στο Πρωτόκολλο του Λονδίνου, 1830, ότι η Ελλάδα θα γίνει Ανεξάρτητο Βασίλειο με αρχηγό τον Λεοπόλδο. Το γεγονός ότι ο Καποδίστριας, αντί να υποδεχτεί με τιμές τον διορισμένο βασιλιά και να διευκολύνει τη μετάβαση, του έστειλε μυστικές επιστολές γεμάτες προειδοποιήσεις για εξεγέρσεις, οικονομική καταστροφή και κινδύνους, θεωρήθηκε από το Λονδίνο ως ευθεία υπονόμευση και σαμποτάζ μιας διεθνούς συνθήκης. Για τους Άγγλους, ο Καποδίστριας «πρόδωσε» την εμπιστοσύνη των Δυνάμεων που είχαν υπογράψει την ανεξαρτησία της Ελλάδας.
* Ο David Urquhart ενώ πολέμησε στην Ελληνική Επανάσταση, αργότερα έγινε φανατικός λάτρης της Τουρκίας. Είναι ο άνθρωπος που εισήγαγε τα Τουρκικά Λουτρά (Turkish Baths) στη Μεγάλη Βρετανία (έγραψε μάλιστα ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτό), ενώ στην καθημερινή του ζωή στο Λονδίνο κάπνιζε ναργιλέ, φορούσε οθωμανικά ρούχα και καθόταν σε οθωμανικά χαλιά.
[Πηγές: Πηγή: The Taylor Papers: Being a Record of the Certain Reminiscences, Letters, and Journals in the Life of Lieut.-Gen. Sir Herbert Taylor (Επιμέλεια: Ernest Taylor, Λονδίνο: Longmans, Green, and Co., 1913, σελ. 247 & 303 & David Urquhart, Turkey and Its Resources: Its Municipal Organization and Free Trade (Λονδίνο: Saunders and Otley, 1833) & David Urquhart, The Spirit of the East (Λονδίνο: Henry Colburn, 1838), Κεφάλαιο IV & The Role of David Urquhart within the Framework of the Ottoman-British Relations during 19th Century (Arif Uğur Gülsaran)]
Στις φωτογραφίες ο Sir Herbert Taylor, o David Urquhart και ο Βασιλιάς Γουλιέλμος ο Δ’.
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.