Ο ΒΡΩΣΙΜΟΣ «ΠΑΓΟΣ» ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
Απο την Μιραντα Σκηνιτη
Τα παλιά τα χρόνια ο πάγος συλλέγονταν σε μάζες χιονιού από τα βουνά και τις παγωμένες λίμνες για την ψύξη του οίνου, και την διατήρηση του σε ψυχρή κατάσταση στα συμπόσια στην Ελλάδα της αρχαιότητας.
Ο Αριστοτέλης τον (4 ο π.Χ.) είχε παρατηρήσει ότι αν χρησιμοποιήσει κανείς ζεστό/καυτό νερό για την παραγωγή προϊόντων πάγου, θα προκύψει πάγος σε συντομότερο χρόνο από ότι με χρήση κρύου ή χλιαρού νερού (φαινόμενο mpemba). Παγοκυψέλες από ρηχά πήλινα αγγεία γεμίζονταν με βραστό νερό και εν συνεχεία τοποθετούντο στίς οροφές (ταράτσες) των κατοικιών για όλη την νύχτα.
Οι υψηλοί οικοδεσπότες φρόντιζαν να κρατούν τα βάζα υγρά στο εξωτερικό τους, για να προκύψει με την εξάτμιση ψύχος που κρύωνε το νερό κάτω από το σημείο πήξης ταχύτατα….
Αν και ο πάγος ξεκίνησε από την εποχή των …παγετώνων όταν ο προϊστορικός άνθρωπος ερεύνησε τα μυστικά του για την συντήρηση των τροφίμων, οι αρχαίοι Έλληνες πρωτοστάτησαν στην τεχνητή επιτόπια δημιουργία του, ενός προϊόντος που ήταν αδύνατον να εξαχθεί λόγω του ταχύτατου (express) λιώσιμου από τις θερμές κλιματολογικές συνθήκες του τόπου.
Βεβαίως, στην αρχαία Ελλάδα «πάγος» ονομάζονταν κάθε μεγάλων διαστάσεων γυμνός βράχος, σήμερα μεταφορικά τα «βραχάκια νερού» στο ποτό σας, έξ´ ου και η έκφραση στην Αγγλική γλώσσα drink «on the rocks»!
Οι αρχαίοι Έλληνες (ακόμη και πρίν από τους Κινέζους), οι Πέρσες, οι Αιγύπτιοι και οι Ρωμαίοι ανέπτυξαν εντυπωσιακές μεθόδους για την παραγωγή του πάγου, που ήταν ζήτημα βασιλικού/αυτοκρατορικού ενδιαφέροντος και όχι λαϊκής κατανάλωσης. Λέγεται ότι ο Μέγας Αλέξανδρος αρέσκετο να τρώει τα φρούτα του ημικατεψυγμένα με παγόθρυμμα και περιχυμένα με μέλι, τον πρόδρομο του σορμπέ.
Ο δε αυτοκράτορας Νέρωνας τον (1 ο μ.Χ.) έπινε τους φρουτοχυμούς του αναμεμειγμένους με φρέσκο χιόνι που συνέλεγαν οι σκλάβοι του καθημερινώς από τα βουνά για το επιδόρπιό του (sorbetto), εναν τύπο «γρανίτας».
Οι Πέρσες αποθήκευαν πάγο σε λάκκο που ονομάζονταν Yakhchal, ώστε να να συντηρούν τα τρόφιμα δροσερά στις υπόγειες ψυκτικές αποθήκες. Αρκετούς αιώνες αργότερα, επι δυναστείας των Τανγκ (618-907 μ.Χ.) εμφανίστηκε στην Κίνα ο πάγος αναμεμειγμένος με γάλα, που υπήρξε ο πρόδρομος του σημερινού παγωτού.
Το παχύρευστο παγωτό τελειοποιήθηκε στα χέρια των Αράβων σεφ/ζαχαροπλαστών τον Μεσαίωνα, και πιθανώς οι λέξεις «σορμπέ» και «σερμπέτι» να είναι Αραβικής καταγωγής.
Το πιό καινοτόμο δημιούργημα στην αρχαία Ελλάδα ήταν ο πήλινος αμφορέας «Ψυκτήρας» γύρω στα μέσα του (6 ου π.Χ.), για την ψύξη του οίνου και διατήρησης του σε ψυχρή κατάσταση δια μακρόν.
Ήταν ένα στενόστομο αγγείο οινοφόρο με διπλά τοιχώματα όπου το κρασί αποθηκεύονταν ανάμεσα στα τοιχώματα, ενώ ο εσωτερικός θάλαμος γεμίζονταν με χιονόπαγο.
Μετά μεταγγίζονταν στους κρατήρες την ώρα της συνεστίασης, αφού γινόταν η μείξη του με την συνήθη αναλογία, τρία (3) μέρη νερού από «σκιεράν παγάν (πηγή)» ή από «κρήνην αέναον και απόρρυτον» προς έναν (1) του «άκρατου» οίνου.
Στις (φωτό) εικονίζονται μανιταρόσχημοι Ψυκτήρες του (530-450 π.Χ) απαραίτητοι ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, από όπου ο οίνος σερβιρίζετο με την αρύταινα (κουτάλα) και τον κύαθο σε κύλικες. Έχουν βρεθεί πολύ λίγοι ψυκτήρες….
Πηγή:
1. Τα παγοποιία στην αρχαία Περσία, Historical Quest
Το νερό και οι μοναδικές του ιδιότητες
3. el.wikipedia.org, πάγος
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish