Άντζελα Γκερέκου: Σχεδιάζοντας την «Αρχιτεκτονική της Μνήμης» μέσα από τις γεύσεις της Κέρκυρας
Προσκεκλημενη : Άντζελα Γκερέκου
Συνέντευξη στην Λιλικα Αρνακη
Μια εκ βαθέων συνομιλία με τη γυναίκα που μετέτρεψε τις οικογενειακές συνταγές σε ένα λεύκωμα ψυχής, αποδεικνύοντας πως το αληθινό μας «σπίτι» χτίζεται με υλικά την αγάπη και την παράδοση
Στη συζήτηση που ακολουθεί για το VIMA365.GR, αναζητάμε την «Ηχώ του Μέσα» πίσω από τις συνταγές και ανακαλύπτουμε πώς μια γυναίκα που ταξίδεψε στον κόσμο, επιστρέφει πάντα στην ταπεινή σοφία της κουζίνας της γιαγιάς για να βρει την αλήθεια της.
Λιλικα .Αρνακη : Η Αρχιτεκτονική της Γεύσης: Κυρία Γκερέκου, ως αρχιτέκτων, πώς «σχεδιάζετε» μια συνταγή στο μυαλό σας;
Βλέπετε τα υλικά ως δομικά στοιχεία που πρέπει να ισορροπήσουν για να δημιουργήσουν ένα αρμονικό οικοδόμημα;
Άντζελα Γκερέκου: Η αρχιτεκτονική με δίδαξε να σκέφτομαι σε επίπεδα ισορροπίας, ρυθμού και σύνθεσης. Κάπως έτσι λειτουργεί και μια συνταγή στο μυαλό μου.
Τα υλικά μοιάζουν με δομικά στοιχεία ενός μικρού οικοδομήματος όπου κάθε τι έχει τη θέση και τον ρόλο του.
Όπως σε ένα κτίριο χρειάζεται σωστή αναλογία φωτός, όγκου και χώρου για να υπάρξει αρμονία, έτσι και σε ένα πιάτο χρειάζεται ισορροπία γεύσεων, αρωμάτων και υφών.
Μια συνταγή δεν είναι απλώς μια τεχνική διαδικασία. Είναι μια μικρή δημιουργία που αποκτά νόημα όταν όλα τα στοιχεία της συνυπάρχουν με φυσικότητα.
Λ.Α : Γεύσεις & Μνήμες: «Ο τίτλος του βιβλίου σας συνδέει δύο έννοιες αδιάρρηκτες.
Για εσάς, ποια «Μνήμη» ήταν αυτή που σας οδήγησε στην πρώτη σελίδα αυτού του βιβλίου;
Άντζελα Γκερέκου: Η μνήμη που με οδήγησε στην πρώτη σελίδα του βιβλίου ήταν η μνήμη του σπιτιού.
Οι μυρωδιές της κουζίνας της μητέρας μου, οι Κυριακές που το τραπέζι γινόταν τόπος συνάντησης, οι μικρές καθημερινές στιγμές που με τα χρόνια καταλαβαίνεις πόσο πολύτιμες ήταν.
Αλλωστε οι γεύσεις έχουν έναν μοναδικό τρόπο να ενεργοποιούν το συναίσθημα και να μας ταξιδεύουν πίσω στον χρόνο.
Το βιβλίο γεννήθηκε από αυτή την ανάγκη να διασωθούν αυτές οι μνήμες και να αποκτήσουν μια μορφή που μπορεί να συνεχίσει να μοιράζεται.
Λιλικα .Αρνακη : Η Αναστήλωση της Παράδοσης: «Στις κερκυραϊκές συνταγές υπάρχει μια ιστορική συνέχεια.
Νιώσατε, γράφοντας το βιβλίο, ότι κάνετε μια «αναστήλωση» της οικογενειακής σας ιστορίας;
Άντζελα Γκερέκου: Οι κερκυραϊκές συνταγές κουβαλούν ιστορία. Είναι αποτέλεσμα πολιτισμικών συναντήσεων, οικογενειακών αφηγήσεων και βιωμάτων που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Όταν άρχισα να τις καταγράφω ένιωσα σαν να ακουμπώ ξανά τις ρίζες της οικογένειάς μου.
Ήταν μια διαδικασία που θύμιζε αναστήλωση.
Δεν δημιουργείς κάτι καινούργιο αλλά φροντίζεις να διατηρήσεις ζωντανό κάτι που έχει ήδη αξία και βάθος.

Λ.Α : Από το Υπουργείο στην Κουζίνα: «Υπηρετήσατε τον ελληνικό τουρισμό από τη θέση της Υπουργού.
Πιστεύετε ότι η αληθινή φιλοξενία —το brand name της χώρας μας— ξεκινά τελικά από τη ζεστασιά μιας κατσαρόλας που σιγοβράζει σε ένα κερκυραϊκό σπίτι;
Άντζελα Γκερέκου: Η φιλοξενία στην Ελλάδα δεν είναι μια κατασκευή επικοινωνίας ούτε μια στρατηγική προβολής.
Είναι ένας βαθύς πολιτισμικός τρόπος ύπαρξης. Στα χρόνια που υπηρέτησα σε θεσμικές θέσεις τον τουρισμό και τον πολιτισμό κατάλαβα ότι η πραγματική εικόνα της χώρας δεν βρίσκεται μόνο στα μνημεία ή στα τοπία αλλά στις μικρές καθημερινές στιγμές.
Σε ένα τραπέζι που στρώνεται με φροντίδα, σε μια κουζίνα όπου μια κατσαρόλα σιγοβράζει και γίνεται αφορμή για να μαζευτούν άνθρωποι γύρω της.
Εκεί βρίσκεται η ουσία της ελληνικής φιλοξενίας. Στην αίσθηση ότι ο επισκέπτης δεν είναι απλώς πελάτης αλλά φιλοξενούμενος που συμμετέχει για λίγο σε έναν τρόπο ζωής.
Λ.Α : Η Ελλάδα ως Εμπειρία: «Πόσο από το «χρώμα» της Ελλάδας που προβάλλατε διεθνώς κρύβεται μέσα στις σελίδες των «Γεύσεων & Μνημών»;
Είναι το φαγητό ο πιο σύντομος δρόμος για να γνωρίσει κανείς την ψυχή ενός λαού;
Άντζελα Γκερέκου: Πιστεύω βαθιά ότι το φαγητό είναι ένας από τους πιο άμεσους και ειλικρινείς τρόπους για να γνωρίσει κανείς την ψυχή ενός τόπου.
Μέσα σε μια γεύση κρύβεται το τοπίο που τη γέννησε, το κλίμα που ωρίμασε τα υλικά, η ιστορία που πέρασε από γενιά σε γενιά και φυσικά ο χαρακτήρας των ανθρώπων που τη διατήρησαν ζωντανή.
Κάθε πιάτο είναι στην πραγματικότητα μια μικρή αφήγηση πολιτισμού.
Στην ελληνική κουζίνα αυτή η αφήγηση είναι ιδιαίτερα έντονη.
Τα αρώματα του ελαιόλαδου, των βοτάνων, των θαλασσινών και των απλών υλικών που ευλογεί η γη της Μεσογείου δεν είναι απλώς στοιχεία μιας συνταγής.
Είναι κομμάτια μιας καθημερινότητας που συνδέεται με τον τρόπο που ζούμε, που μοιραζόμαστε το τραπέζι, που αντιμετωπίζουμε τη ζωή με μια αίσθηση απλότητας και γενναιοδωρίας.
Όταν μιλάμε για την Ελλάδα ως εμπειρία, δεν εννοούμε μόνο τα τοπία της ή το φως της. Εννοούμε εκείνες τις στιγμές που δύσκολα περιγράφονται αλλά μένουν βαθιά χαραγμένες στη μνήμη.
Ένα τραπέζι δίπλα στη θάλασσα, ένα πιάτο που μαγειρεύτηκε με υλικά της εποχής, μια συζήτηση που κρατά μέχρι αργά το βράδυ. Εκεί η γεύση γίνεται γέφυρα ανάμεσα στους ανθρώπους και στον τόπο.
Στις σελίδες του βιβλίου μου, προσπάθησα να αποτυπώσω ακριβώς αυτό το χρώμα της Κέρκυρας που πάντα ήθελα να προβάλλεται διεθνώς.
Όχι μια εικόνα επιφανειακή αλλά μια εμπειρία βαθιά ανθρώπινη. Γιατί τελικά το φαγητό δεν είναι μόνο ένας τρόπος να γνωρίσεις έναν τόπο. Είναι ένας τρόπος να τον νιώσεις πραγματικά.
Να καταλάβεις τον ρυθμό του, τη ζεστασιά του και την αυθεντικότητα που τον κάνει μοναδικό.

Λ.Α : Η Πρόκληση της Καταγραφής: «Πόσο δύσκολο ήταν να μεταφέρετε στο χαρτί τη «δόση» μιας συνταγής που συνήθως διδάσκεται βιωματικά, με το μάτι και την αφή, από γενιά σε γενιά;
Άντζελα Γκερέκου: Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να μεταφερθεί στο χαρτί κάτι που συνήθως μαθαίνεται βιωματικά.
Οι παραδοσιακές συνταγές δεν βασίζονται πάντα σε αυστηρές μετρήσεις αλλά στο βλέμμα, στην αφή, στο ένστικτο.
Προσπάθησα να διατηρήσω αυτή τη ζωντάνια χωρίς να χαθεί η σαφήνεια που χρειάζεται ένα βιβλίο,να κρατήσω δηλαδή την ακρίβεια αλλά και τη φυσικότητα της οικιακής μαγειρικής.
Λ.Α : Η Αισθητική του Βιβλίου: «Το βιβλίο σας αποπνέει μια ιδιαίτερη αισθητική. Θέλατε να λειτουργήσει ως ένα σύγχρονο αρχείο ή ως ένα προσωπικό ημερολόγιο που μοιράζεστε με τον κόσμο;
Άντζελα Γκερέκου:Από την αρχή ήθελα το βιβλίο να αποπνέει την αίσθηση ενός σπιτιού γεμάτου μνήμες. Να λειτουργεί σαν ένας χώρος όπου συνυπάρχουν εικόνες, γεύσεις και ιστορίες.
Οι φωτογραφίες, τα χρώματα και η απλότητα της παρουσίασης δημιουργούν μια ατμόσφαιρα οικεία που θυμίζει ένα παλιό οικογενειακό τετράδιο συνταγών, μόνο που εδώ ανοίγει και μοιράζεται με περισσότερους ανθρώπους.
Δεν το φαντάστηκα ποτέ ως ένα αυστηρό γαστρονομικό αρχείο αλλά ως μια ζωντανή αφήγηση που συνδέει τους, ανθρώπους και εμπειρίες.

Λ.Α : Η Μαγειρική ως Καταφύγιο: «Σε έναν κόσμο που τρέχει, η μαγειρική απαιτεί υπομονή.
Είναι η κουζίνα το δικό σας «καταφύγιο» από την ένταση της δημόσιας και πολιτικής ζωής;
Άντζελα Γκερέκου: Η κουζίνα έχει για μένα μια ιδιαίτερη ηρεμία. Είναι ένας χώρος δημιουργίας αλλά και εσωτερικής συγκέντρωσης.
Μέσα στη διαδικασία της μαγειρικής υπάρχει χρόνος για σκέψη, για μνήμη, για επανασύνδεση με τα απλά πράγματα.
Σε έναν κόσμο που κινείται γρήγορα, η μαγειρική σε καλεί να επιβραδύνεις και να αφιερώσεις προσοχή σε αυτό που δημιουργείς.
Λ.Α : Η Σκυτάλη: «Γράφοντας αυτές τις «Μνήμες», νιώσατε ότι παραδίδεται μια πολύτιμη κληρονομιά στην κόρη σας; Τι θα θέλατε να κρατήσει ένας αναγνώστης στην καρδιά του αφού κλείσει το βιβλίο;
Άντζελα Γκερέκου: Καθώς έγραφα αυτές τις σελίδες ένιωθα συχνά ότι κρατώ για λίγο μια σκυτάλη που μου παραδόθηκε από τις προηγούμενες γενιές.
Οι συνταγές αυτές δεν είναι μόνο γαστρονομικές οδηγίες.
Είναι μικρές αφηγήσεις ζωής που κουβαλούν αξίες, συναισθήματα και εμπειρίες. Σκέφτηκα πολλές φορές την κόρη μου και την ιδέα ότι κάθε γενιά παίρνει κάτι από την προηγούμενη για να το μεταφέρει παρακάτω.
Θα ήθελα να κρατήσει από αυτές τις σελίδες όχι μόνο τις γεύσεις αλλά και το πνεύμα που τις συνοδεύει. Την αξία της απλότητας, τη χαρά της δημιουργίας, τη δύναμη που έχει ένα τραπέζι να ενώνει ανθρώπους.
Αν ένας αναγνώστης κλείνοντας το βιβλίο νιώσει την ανάγκη να μαγειρέψει για τους ανθρώπους που αγαπά ή να θυμηθεί μια μυρωδιά από τα παιδικά του χρόνια, τότε θα αισθανθώ ότι αυτή η σκυτάλη συνεχίζει πραγματικά το ταξίδι της.

Λ.Α : Η Επίγευση: «Αν η ζωή σας ήταν μια γεύση, θα είχε την οξύτητα μιας νεραντζιάς ή τη γλύκα ενός κυριακάτικου τραπεζιού με φίλους και ανοιχτά παράθυρα στο Ιόνιο;
Άντζελα Γκερέκου: Αν η ζωή ήταν μια γεύση θα είχε και την οξύτητα και τη γλύκα. Υπάρχουν στιγμές που σε δοκιμάζουν και σε δυναμώνουν, αλλά υπάρχουν και εκείνες που σε γεμίζουν ευγνωμοσύνη.
Αν όμως έπρεπε να διαλέξω μια εικόνα θα ήταν ένα κυριακάτικο τραπέζι με φίλους, γέλια και ανοιχτά παράθυρα προς το Ιόνιο.
Εκεί όπου οι άνθρωποι μοιράζονται χρόνο, ιστορίες και απλές χαρές. Εκεί όπου η ζωή βρίσκει την πιο ζεστή και αληθινή της γεύση.
ΛΙΛΙΚΑ ΑΡΝΑΚΗ : Υπάρχουν άνθρωποι που η διαδρομή τους μοιάζει με ένα πολύπτυχο έργο τέχνης.
Η Άντζελα Γκερέκου, αρχιτέκτων, ηθοποιός και γυναίκα της δημόσιας ζωής, έρχεται σήμερα να μας συστηθεί μέσα από μια ιδιότητα που υπερβαίνει τους τίτλους: εκείνη του θεματοφύλακα της μνήμης.
Με το βιβλίο ΓΕΥΣΕΙΣ & ΜΝΗΜΕΣ δεν μας παραδίδει απλώς έναν οδηγό μαγειρικής. Μας προσκαλεί σε ένα ταξίδι επαναπατρισμού στις ρίζες, εκεί όπου οι γεύσεις γίνονται δομικά υλικά του εαυτού μας.
Ως αρχιτέκτων, γνωρίζει καλά πώς να χτίζει στέρεα οικοδομήματα.
Ως Κερκυραία, γνωρίζει πώς να τα πλημμυρίζει με φως, κανέλα και νοσταλγία.
Υπενθύμιση : Στην σημερινη παρουσίαση του βιβλιου της αγαπημενης μας Άντζελα Γκερέκου στην Σαλαμινα Γεύσεις & Μνήμες !!

Συνέντευξη : Λιλικα Αρνακη
Επιμέλεια : Φιλιππος Καρακωστας