Ο πήλινος σ κ α ν θ ό χ ο ι ρ ο ς
Απο την Μιραντα Σκηνιτη
Ο πανέμορφος πήλινος σ κ α ν θ ό χ ο ι ρ ο ς του (5-4 ου π.Χ. αιώνα) βρέθηκε σε ταφή (κτέρισμα 797) κατά τις ανασκαφές του 1976 στο νεκροταφείο της αρχαίας πόλης Ακάνθου, σημερινή Ιερισσό της Χαλκιδικής.
Εντοπίστηκαν και άλλοι σκαντζόχοιροι σε διαφορετικές ταφές (ταφή 1214) στην ίδια περιοχή, όμως ο συγκεκριμένος είναι άθικτος. Η Άκανθος υπήρξε αποικία των κατοίκων της νήσου Ανδρου , όπου η λατρεία του Διονύσου ήταν πανηγυρική, με το μικρό αγκαθωτό θηλαστικό να αποτελεί το κυρίαρχο σύμβολο του θεού της αμπέλου και του κρασιού στο νησί.
Ο ακανθόχοιρος έχει φιλοτεχνηθεί σε Κορινθιακό εργαστήριο που μαρτυρά την εμπορική διάδοση των Κορινθιακών έργων σε όλη την Ελλάδα κατά την κλασική αρχαιότητα, έχει διαστάσεις (6Χ6,2Χ8,4 εκατοστά), και βρίσκεται στη Συλλογή κοροπλαστικών ευρημάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
Το χαριτωμένο εντομοφάγο ζωάκι (hedgehog) ζει σε καταφύγια (λαγούμια) που σκάβει στο χώμα μέσα στους αμπελώνες, και τυλίγεται σε σφιχτή μπάλα ώστε να κάνει τα μυτερά αγκάθια του να πετάγονται προς τα έξω.
Με τον τρόπο αυτό κυλίεται και γαντζώνει στα αγκάθια του τα πεσμένα φρούτα, και ιδίως κεντρώνει τις ρώγες του σταφυλιού που είναι η αγαπημένη του τροφή για να ταΐσει τα μικρά του, αν και είναι παμφάγο (έντομα, σαλιγκάρια, σκουλίκια, βατράχια, αυγά, καρπούς, μούρα κ.ά.).
Ο παρατηρητικός καλλιτέχνης έχει αποτυπώσει τον σκαντζόχοιρο την στιγμή που μεταφέρει προς τη φωλιά του τις κίτρινες ρώγες σταφυλιού με τις κόκκινες τομές καρφωμένες στα αγκάθια του. Απεικονίζεται με τέσσερα (4) ποδαράκια σε ρόζ χρώμα με ζωγραφισμένα δάχτυλα που φέρουν γαμψά λεπτά νυχάκια, με μακρύ ρύγχος, και μαύρα ματάκια καθώς είναι νυκτόβιο θηλαστικό.
Γνωρίζουμε ότι ήταν εκλεκτό έδεσμα των αρχαίων Ελλήνων, τα αγκάθια του χρησιμοποιούντο για βούρτσες, οι δε κυνηγοί και τεχνίτες τα προσάρτιζαν σε μικροεργαλεία επεξεργασίας του πηλού. Τα αντικείμενα αυτά άλλοτε ήταν κουδουνίστρες, και άλλοτε αρωματοδοχεία, αναλόγως που έφεραν την μικρή οπή στο σώμα του σκαντζόχοιρου.
Για την τοποθέτηση χαλικιών από την κοιλιά τους, που εκρούοντο μεταξύ τους κατά την κίνηση έφεραν την οπή από κάτω, ενώ για την έγχυση αρωματικών υγρών έφεραν την οπή στη ράχη τους.
Η εξοικείωση με το τρισχαριτωμένο ζωάκι ξεκινούσε από τα μικρά χρόνια των παιδιών, καθώς ήταν ακίνδυνο και το συναντούσαν συχνά στα παιχνίδια τους στους αγρούς!
Πηγή:
1. Από το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης,
Αρχαιολόγος Δρ Κατερίνα Ρωμιοπούλου
2. Πλίνιος, Πλούταρχος
3. Αίσωπος
4. Παλατινή Ανθολογία
Το σχόλιο σας θα δημοσιευθεί αφου εγκριθεί πρώτα απο τον διαχειριστή για την αποφυγή υβριστικού η προσβλητικού περιεχομένου.
Greek
Arabic
Chinese (Simplified)
Dutch
English
French
German
Italian
Japanese
Portuguese
Russian
Spanish