vima365

«Κένταυρος» και Ανατολική Μεσόγειος … Απο τον Χρηστο Κατσεα

«Κένταυρος» και Ανατολική Μεσόγειος

[Πώς ένα ελληνικό αντι-drone σύστημα επανακαθορίζει την ισορροπία ισχύος]

  του Χρήστου Κατσέα

Υπάρχουν στιγμές που η Ιστορία δεν ζητεί ηρωισμούς, αλλά στοιχειώδη σοβαρότητα.

Δεν ζητεί μεγάλα λόγια, ούτε παρελάσεις εξοπλισμών. Ζητεί απλώς να μην πετάξεις στα σκουπίδια αυτό που —επιτέλους!— λειτούργησε.

Ο «Κένταυρος», το ελληνικό αντι-drone σύστημα της ΕΑΒ, είναι μία τέτοια στιγμή.

Η Ελλάδα, διαχρονικά, αντιμετωπίζει την άμυνα μ’ έναν ιδιότυπο διχασμό: από τη μία, φοβικότητα· απ’ την άλλη, σπατάλη. Φοβικότητα απέναντι στη στρατηγική σκέψη.

Σπατάλη απέναντι στο χρήμα του φορολογουμένου.

Αγοράζουμε πανάκριβα συστήματα για να «είμαστε καλυμμένοι» και συγχρόνως υποτιμούμε —όταν δεν σαμποτάρουμε σιωπηρά!— οτιδήποτε ελληνικό αποδεικνύεται λειτουργικό.

Ο «Κένταυρος» έρχεται να διαταράξει αυτή την παθολογία, διότι δεν είναι υπόσχεση· είναι αποτέλεσμα.

Και τα αποτελέσματα, στην Ελλάδα, προκαλούν αμηχανία.

Η υπόθεση των μη επανδρωμένων συστημάτων δεν είναι πια τεχνικό παράρτημα της άμυνας· είναι πυρήνας στρατηγικής. Όποιος ελέγχει τον αέρα χαμηλού ύψους, ελέγχει την πληροφορία, την πρωτοβουλία και —τελικώς— τον ρυθμό της σύγκρουσης.

Στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η ένταση δεν εκδηλώνεται πάντοτε με πυραύλους αλλά με «παρουσία», παρενοχλήσεις και γκρίζες επιχειρήσεις, το αντι-drone ζήτημα μετατρέπεται σε ζήτημα κυριαρχίας.

Το ελληνικό σύστημα «Κένταυρος» της ΕΑΒ εντάσσεται ακριβώς σ’ αυτό το πεδίο: όχι ως εντυπωσιακό όπλο, αλλά ως σιωπηλό εργαλείο αποτροπής.

Η νέα φύση της απειλής

Η Τουρκία, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, επένδυσε συστηματικά σε UAV και UCAV (Bayraktar TB2, Akinci, Kizilelma), όχι απλώς για στρατιωτική χρήση αλλά ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.

Η εμπειρία από Συρία, Λιβύη, Αρτσάχ (Ναγκόρνο-Καραμπάχ) και Ουκρανία έδειξε ότι τα drones λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος χαμηλού κόστους, ικανοί να κορέσουν ακριβές αντιαεροπορικές άμυνες.

Ακριβώς εδώ βρίσκεται η κρίσιμη διαφορά: ένα drone αξίας μερικών δεκάδων χιλιάδων ευρώ δεν αντιμετωπίζεται βιώσιμα με πύραυλο αξίας εκατομμυρίων.

Ο «Κένταυρος» δεν «καταρρίπτει» απαραίτητα. Αχρηστεύει!

Ηλεκτρονικός πόλεμος αντί πυρομαχικών

Σε αντίθεση με συστήματα όπως το ισραηλινό Drone Dome ή το αμερικανικό Coyote, που βασίζονται σε φυσική καταστροφή του στόχου, ο «Κένταυρος» ανήκει στη σχολή του ηλεκτρονικού στραγγαλισμού της απειλής: παρεμβολή, αποπροσανατολισμός, απώλεια ζεύξης, εξαναγκασμένη προσγείωση ή πτώση.

Αυτό έχει τρία στρατηγικά πλεονεκτήματα:

1.             Χαμηλό κόστος ανά εμπλοκή
2.             Μη κλιμακούμενη χρήση ισχύος

     3 .            Δυσκολία απόδειξης εχθρικής ενέργειας

Σε ένα περιβάλλον «γκρίζων ζωνών», αυτό είναι ανεκτίμητο!

Ναυτική διάσταση: το πραγματικό στοίχημα

Η ενσωμάτωση του «Κενταύρου» σε φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού —ιδίως σε αποστολές συνοδείας και επιτήρησης θαλασσίων γραμμών— έχει βαρύνουσα σημασία.

Η ναυτική ισχύς σήμερα δεν απειλείται πρωτίστως από εχθρικά πλοία, αλλά από ασύμμετρες εναέριες πλατφόρμες: UAV, loitering munitions (αδέσποτα πυρομαχικά), ακόμη και αυτοσχέδια drones επιφανείας.

Η εμπειρία της Ερυθράς Θάλασσας, με επιθέσεις σε εμπορικά πλοία από μη κρατικούς δρώντες, κατέστησε σαφές ότι όποιος δεν έχει C-UAS, απλώς πλέει τυφλός.

Σε σύγκριση με αντίστοιχα ευρωπαϊκά συστήματα:

1.             Το γερμανικό HPEM Sky Wolf είναι ισχυρό αλλά δύσκολα ενσωματώνεται,
2.             το γαλλικό ARLAD παραμένει κυρίως χερσαίο,

      3.            τα ισραηλινά συστήματα είναι εξαιρετικά, αλλά πολιτικά και οικονομικά δεσμευτικά!

Ο «Κένταυρος» έχει το πλεονέκτημα της εθνικής κυριότητας, της ευελιξίας και της προσαρμογής στις ανάγκες του ελληνικού θεάτρου επιχειρήσεων.

Πολιτικό συμπέρασμα (χωρίς ωραιοποιήσεις)

Η Ελλάδα, ιστορικά, αγόραζε ασφάλεια. Στην περίπτωση του «Κενταύρου», «παράγει ασφάλεια». Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια· είναι (έστω μία) αλλαγή νοοτροπίας.

Αν το σύστημα υποστηριχθεί σοβαρά —με χρηματοδότηση, εξέλιξη, εξαγωγική πολιτική— μπορεί να λειτουργήσει:

1.             Ως εργαλείο αποτροπής,
2.             ως μοχλός βιομηχανικής ανασυγκρότησης,

      3.            ως διαπραγματευτικό χαρτί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αν αφεθεί στην τύχη του, θα προστεθεί στον μακρύ κατάλογο των «καλών ελληνικών ιδεών που δεν άντεξαν το ίδιο τους το κράτος». Και εδώ δεν φταίνε τα drones.

Φταίνε πάντα οι άνθρωποι που δεν καταλαβαίνουν έγκαιρα τι κρατούν στα χέρια τους.

Θέλουμε κράτος που σκέφτεται ή κράτος που απλώς αγοράζει χρόνο; Αν επιλέξουμε το πρώτο, ο «Κένταυρος» πρέπει να γίνει πυρήνας πολιτικής.

Αν επιλέξουμε το δεύτερο, ας είμαστε ειλικρινείς: δεν μας φταίνε οι απειλές· μας φταίνε οι ίδιες μας οι ανασφάλειες. Και αυτές, κανένα σύστημα δεν τις εξουδετερώνει!

Χρῆστος Κατσέας ἐπὶ τοῦ «Vima365.gr»