Η Πράξη της Ελευθερίας ………
Της Λιλίκας Άρνακη
Οι ψίθυροι της ψυχής μου — αυτοί που μιλούν για ανθρωπιά, ισότητα και αλληλεγγύη — δεν είναι θεωρίες γραμμένες σε κάποιο βιβλίο. Είναι ο τρόπος που επιλέγω να ζω· η καθημερινή μου πράξη εδώ, στη Θεσσαλονίκη, στην πόλη που με φιλοξενεί και με διαμορφώνει.
Η ανθρωπιά, για μένα, εκδηλώνεται στις μικρές, ασήμαντες φαινομενικά στιγμές.
Τη βρίσκω στα μάτια της γυναίκας που πουλάει λουλούδια στη λαϊκή της Τούμπας, όταν της χαμογελώ κι εκείνη ανταποδίδει· μια στιγμή αληθινής επικοινωνίας, πέρα από τη συναλλαγή.
Την νιώθω όταν κρατώ την πόρτα σ’ έναν άγνωστο ή όταν ένας ηλικιωμένος με ρωτά τον δρόμο κι αφιερώνω λίγο χρόνο για να του εξηγήσω υπομονετικά, χωρίς βιασύνη, χωρίς την πίεση του “χρόνου-χρήματος”.
Η ισότητα, από την πλευρά της, δεν είναι σύνθημα· είναι εσωτερική επιλογή. Είναι το να βλέπεις κάθε άνθρωπο με το ίδιο βλέμμα, ανεξάρτητα από πού κατοικεί, τι δουλειά κάνει, πόσα χρήματα έχει ή τι χρώμα έχει το δέρμα του.
Την βιώνω στις συνελεύσεις της γειτονιάς, όπου η φωνή του καθενός έχει την ίδια βαρύτητα — είτε είναι φοιτητής είτε συνταξιούχος. Είναι η άρνηση να κρίνω με βάση τα εξωτερικά, και η αναζήτηση της κοινής μας ανθρώπινης ουσίας.
Αυτή η αναγνώριση της ισότητας με κάνει να νιώθω αληθινά ελεύθερη· γιατί με απαλλάσσει από τα δεσμά των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων που τόσο ύπουλα μας επιβάλλει η κοινωνία.
Και η αλληλεγγύη; Είναι η πιο δυναμική μορφή ελευθερίας.
Τη βλέπω να ξεπηδά στις αυθόρμητες πρωτοβουλίες των πολιτών όταν υπάρχει ανάγκη: σε μια συλλογή τροφίμων, σε μια στήριξη ενός αγώνα για δικαιώματα.
Είναι το χέρι που απλώνεις σε κάποιον που πέφτει, όχι επειδή “πρέπει”, αλλά επειδή το νιώθεις βαθιά μέσα σου.
Έχω ζήσει στιγμές αληθινής αλληλεγγύης σε μικρές κοινότητες, σε ομάδες ανθρώπων που μοιράζονται ιδανικά, όπου το “εγώ” δίνει τη θέση του στο “εμείς”, και η συλλογική πράξη γίνεται πηγή δύναμης και έμπνευσης.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι τρόποι αντίστασης στη “σκλαβιά της ευτυχίας” γίνονται ξεκάθαροι.
Ο πρώτος είναι η συνειδητή επιλογή: επιλέγω να μη δεχθώ ό,τι μου πλασάρουν ως “ευτυχία”.
Δεν κυνηγώ την αδιάκοπη κατανάλωση· γνωρίζω πως η αληθινή ικανοποίηση δεν βρίσκεται σε ένα καινούργιο κινητό, ούτε σε ένα ακόμα ακριβό ρούχο.
Την βρίσκω στην απλότητα: σε μια βόλτα στην παραλία με φίλους, σε ένα καλό βιβλίο, σε μια συζήτηση που με εμπνέει.
Έπειτα, η αμφισβήτηση.
Δεν δέχομαι άκριτα αυτό που μου δείχνουν ή μου λένε. Ρωτώ, ψάχνω, αναζητώ την κριτική σκέψη.
Γιατί η “ευτυχία” που μας προβάλλεται είναι συχνά μια ευτυχία παθητική — που μας θέλει θεατές, όχι δημιουργούς της ζωής μας. Αντιστέκομαι, αρνούμενη να είμαι ένας αριθμός σε μια στατιστική, ένας ακόμα καταναλωτής καθοδηγούμενος από εμπορικά συμφέροντα.
Και τέλος, η δημιουργία και η έκφραση.
Όταν γράφω, όταν μοιράζομαι τις ιδέες μου, νιώθω πως σπάω τα δεσμά του καβουκιού της ασφάλειας.
Η δημιουργία απαιτεί ρίσκο, αλήθεια, έκθεση.
Και μέσα σε αυτή την έκθεση κρύβεται η πιο γνήσια ελευθερία.
Δεν είναι η “ευτυχία” που υπόσχεται η τηλεόραση, αλλά μια βαθιά, συχνά επίπονη, μα πάντοτε αληθινή πληρότητα· το φως που διαλύει τη σκιά της ψεύτικης ασφάλειας και αποκαλύπτει τη ζωντανή, ουσιαστική φύση της ελευθερίας.
Ευγενέστατες και ανθρωπιστικότατες οι παραινέσεις σου, εύχομαι να βρουν ευήκοον ους από πολλούς συνανθρώπους μας. Και στο προφίλ μου μπορεί να διαβάσει παρόμοιες προτροές. Συνεχίζομε λοιπόν κυρία Λιλίκα ανθρωπιστικά. Καλές γιορτές και καλά μυαλά σε όλους μας!