vima365

Η Θρησκεία και η Φιλοσοφική Αναζήτηση του Θείου – Απο την Λιλικα Αρνακη

Η Θρησκεία και η Φιλοσοφική Αναζήτηση του Θείου

     Απο την Λιλικα Αρνακη

Η θρησκεία υπήρξε από την αυγή της ανθρωπότητας το μέσον επικοινωνίας του ανθρώπου με τη Θεότητα.

Μέσα από την προσωπική του συγκίνηση, ανεξάρτητα από τη θρησκεία που ακολουθεί, ο άνθρωπος αφήνει την ψυχή του να οδηγηθεί σε δοξαστική ή παρακλητική προσευχή προς έναν Θεό, όπως ο ίδιος τον έχει φανταστεί ή όπως του έχει παραδοθεί από την κοινότητα και την παράδοσή του.

Αυτό το βίωμα ονομάζεται θρησκευτική πίστη: δεν ζητά αποδείξεις, δεν υπακούει στην ψυχρή λογική, αλλά στη ζωντανή εμπειρία και το μυστήριο.

Ωστόσο, η αναζήτηση της Θεότητας μέσω του Νου υπερβαίνει την πίστη.

Όταν ο άνθρωπος επιθυμεί να κατανοήσει και όχι απλώς να πιστέψει, να προσδιορίσει και όχι απλώς να δεχθεί, εισέρχεται στον χώρο της φιλοσοφίας. Εκεί, το κορυφαίο ερώτημα που αναδύεται είναι: «Τι είναι ο Θεός;»

Για να αποδείξουμε την ύπαρξη και την οντολογική ταυτότητα του Θεού, οφείλουμε πρώτα να προσδιορίσουμε αυτό το Ον που επικαλούμαστε.

Ο Παρμενίδης μας υπενθυμίζει ότι το Ον είναι η «Ουσία του Κόσμου», η θεμελιακή πραγματικότητα που συνιστά και εξηγεί την ύπαρξη του παντός.

Εάν ο Θεός είναι αυτό το Ον, τότε είναι αμετάβλητος, άχρονος, τέλειος και αναγκαίος.

Η φιλοσοφική θεολογία επιχείρησε να προσεγγίσει αυτή την αλήθεια με διάφορους τρόπους.

Ο Πλάτων είδε το Θείο ως την Ιδέα του Αγαθού — το απόλυτο μέτρο και φως κάθε γνώσης και ύπαρξης.

Ο Αριστοτέλης μίλησε για τον «Πρώτο Κινούν Ακίνητο», αιτία κάθε κίνησης χωρίς να κινείται ο ίδιος.

Στον Μεσαίωνα, ο Άνσελμος του Καντέρμπουρυ διατύπωσε την οντολογική απόδειξη: ότι ο Θεός είναι «εκείνο πέραν του οποίου τίποτα μεγαλύτερο δεν μπορεί να νοηθεί» και πως η ύπαρξή Του είναι αναγκαία, διότι αλλιώς θα ήταν λιγότερο τέλειος.

Η σύγχρονη σκέψη, ακόμη και μέσα σε ένα επιστημονικό σύμπαν, δεν εγκατέλειψε το ερώτημα.

Ο Θεός μπορεί να νοηθεί όχι μόνο ως προσωπικό Ον, αλλά και ως το θεμέλιο του Είναι, η πηγή των νόμων της φύσης και της ηθικής τάξης.

Η θρησκεία και η φιλοσοφία, λοιπόν, δεν είναι αντίπαλες. Η πρώτη είναι ο δρόμος της καρδιάς, η δεύτερη ο δρόμος του νου.

Η θρησκεία βιώνει το Θείο· η φιλοσοφία το ερευνά. Και ο άνθρωπος, όντας και καρδιά και νους, δεν παύει να αναζητά την Αλήθεια και στις δύο διαστάσεις — άλλοτε γονατίζοντας μπροστά στο Μυστήριο, κι άλλοτε συλλογιζόμενος με νηφαλιότητα μπροστά στο Αίνιγμα.