Η Σοφία της Κρίσης
Απο την Λιλικα Αρνακη
Η οικονομική κρίση είχε ποικίλες επιπτώσεις στην καθημερινή μας ζωή. Ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες, η αβεβαιότητα για το μέλλον, η ανεργία, η ανικανότητα να ελέγχει κάποιος τη ζωή του και η επαγγελματική ανασφάλεια είναι παράγοντες που έχουν οδηγήσει την πλειοψηφία των Ελλήνων σε μια κατάσταση ψυχολογικού πόνου και δυσφορίας.
Η κρίση αποκάλυψε το τεράστιο υπαρξιακό κενό και την πτώχευση των αξιών. Δεν πενθούμε μόνο για τις υλικές ζημίες αλλά και για την απώλεια του υλικού εαυτού μας. Η κρίση μας αναγκάζει βίαια να βγούμε από τον ατομικισμό και να αναζητήσουμε τον συνάνθρωπο, να κάνουμε αυτοκριτική και να επαναπροσδιορισουμε τις αξίες μας.
Η οικονομική κρίση έχει θεωρηθεί σε πολλές μελέτες όχι μόνο ως απειλή αλλά και ως ευκαιρία να εισαχθούν κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Έχουμε μοναδική ευκαιρία να εγκαταλείψουμε τη νοοτροπία του απάνθρωπου ανταγωνισμού.
Ο κίνδυνος ξαναβάζει σε λειτουργία τη σκέψη και φέρνει στην επιφάνεια την ξεχασμένη αλληλεγγύη — εκείνη της συντροφικότητας και της συνεργασίας.
Έχουμε αντιληφθεί ότι δεν μπορούμε πλέον να παραδίδουμε εν λευκώ τη ζωή μας στους επαγγελματίες πολιτικούς, στους απρόσωπους τεχνοκράτες και στα διεθνή κέντρα εξουσίας. Από θεατές γινόμαστε ενεργοί πολίτες που αγανακτούν, κρίνουν και αμφισβητούν. Είναι σημάδια ενθαρρυντικά, αποτέλεσμα αυτοσυνειδησίας και όχι πολιτικών ή άλλων παρεμβάσεων. Η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τα ίδια τα αίτια και με τα ίδια πρόσωπα που τη γέννησαν.
Το κινέζικο ιδεόγραμμα της κρίσης (危机 – wei-ji) αναλύεται σαν κίνδυνος (wei) και ευκαιρία (ji). Συνεπώς, όπως λέει και ο Στωικός φιλόσοφος Επίκτητος, δεν είναι τα ίδια τα πράγματα (η κρίση εν προκειμένω) που μας ταράζουν, αλλά το πώς εμείς τα ερμηνεύουμε.
«Ουδέν καλόν αμιγές κακού» έλεγαν οι αρχαίοι μας πρόγονοι και, όπως πάντα, βγαίνουν αληθινοί.
Σοφία είναι να αποδεχόμαστε με γαλήνη τα πράγματα που δεν μπορούμε ν’ αλλάξουμε, να έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε αυτά που μπορούμε και να γνωρίζουμε τη διαφορά.
Ο σκοπός οπού απ’ αρχής κόσμου οι άνθρωποι εσυμμαζώχθησαν από τα δάση την πρώτην φοράν, διά να κατοικήσουν όλοι μαζί, κτίζοντες χώρας και πόλεις, είναι δια να συμβοηθώνται και να ζήσουν ευτυχισμένοι· και όχι να συναντιτρώγονται ή να ρουφά το αίμα τους ένας.