vima365

Ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων στο Μικρασιατικό Ζήτημα – Γραφει ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ

 Ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων στο Μικρασιατικό Ζήτημα

– Γραφει ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΣ

Στις σημαίες μας διακηρύττουμε την απελευθέρωση των
καταπιεσμένων του κόσμου .
Μουσουλμάνοι της Ρωσίας, Μουσουλμάνοι της Ανατολής.
Αναμένουμε την συμπάθεια και την στήριξή σας στην προσπάθεια να
χτίσουμε έναν καινούργιο κόσμο.

Dzhugashvili (Stalin)
People’s Commissar of Nationalities
V. Ul’ianov (Lenin)
President of the Soviet of People’s Commissars(. COUNCIL OF PEOPLE’S
COMMISSARS, APPEAL TO THE MOSLEMS OF RUSSIA AND THE EAST.
DECEMBER 7, 1917).

Η Συνθηκη της Μόσχας.
Συνθήκη Αδελφοσύνης της Ρωσίας του Λενιν με την Τουρκία του ΑτατούρκΣτις 16
Μαρτίου 1921, στη Μόσχα, υπογράφτηκε ανάμεσα στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της
Τουρκίας (Grand National Assembly of Turkey) και τη Ρωσική Σοβιετική
Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία (Russian Soviet Federative Socialist
Republic – SFSR) η λεγόμενη Συνθήκη της Μόσχας (Treaty of Moscow) ή Συνθήκη
Αδελφοσύνης (Treaty of Brotherhood).
Επικεφαλής της SFSR ήταν ο Βλαντιμίρ Λένιν και επικεφαλής της Μεγάλης
Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας ήταν ο Κεμάλ Ατατούρκ. Να σημειώσουμε ότι ούτε η
ΕΣΣΔ είχε ιδρυθεί τότε (αυτό έγινε το 1922) ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη τουρκική
κυβέρνηση εκείνη την εποχή ήταν αυτή του σουλτάνου Μεχμέτ VI (6ου), ο οποίος είχε
υπογράψει τη Συνθήκη των Σεβρών, που είχε αποκηρύξει ο Κεμάλ.

.
Τα 14 Σημεία, για την Ειρήνη, του προέδρου των ΗΠΑ.
Τα 14 σημεία του Ουίλσον έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα και τον Ελληνισμό.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά, στα 14 σημεία, ενώ εκφράζεται ιδιαίτερο
ενδιαφέρον και για τις μικρότερες χώρες των Βαλκανίων και για μειονότητες στην
Τουρκία, στη Σερβία και για την χάραξη των συνόρων της Ιταλίας πάνω στη βάση
αναγνωρίσιμων γραμμών εθνικότητας.

Τα 14 σημεία ως βάσεις για την ειρήνη και τις διαπραγματευσεις τέθηκαν από τον
πρόεδρο των ΗΠΑ Woodrow Wilson στις 8 IΙανουαρίου του 1918 σε ομιλία του στο
Αμερικανικό Κογκρέσο, με θεμα τους στόχους του πολέμου και τους όρους για την
Ειρήνη.
1)Ανοιχτές οι συμφωνίες ειρήνης και μετά απ’ αυτές κανενός τύπου διεθνείς
συνεννοήσεις εκτός της ανοιχτής και διαφανούς διπλωματίας.
2) Απόλυτη ελευθερία Ναυσιπλοΐας στις θάλασσες εκτός χωρικών υδάτων και σε περίοδο
ειρήνης και σε περίοδο πολέμου με εξαίρεση την υλοποίηση διεθνών συμφωνιών.
3)Κατάργηση όλων των οικονομικών περιορισμών στο διεθνές εμπόριο και καθιέρωση
ισοτίμων εμπορικών σχέσεων μεταξύ όλων των εθνών που αποδέχονται και
υπερασπίζονται σχέσεις ειρήνης.

4) Καθιέρωση όλων των αναγκαίων εγγυήσεων ώστε οι οι εξοπλισμοί να μειωθούν στο
ελάχιστο αναγκαίο για την εσωτερική ασφάλεια επίπεδο.
5)Ελεύθερη και ανεπηρέαστη προσέγγιση όλων των υποθέσεων που αφορούν σε
αποικίες και θέματα ανεξαρτησίας με ισότιμη αντιμετώπιση όλων των εμπλεκομένων.
6)Η αποχώρηση των δυνάμεων από όλες τις περιοχές της Ρωσίας ώστε να διασφαλίζεται
η ελεύθερη και ανεμπόδιστη συνεργασία όλων των Εθνών μαζί της. Συνεργασία που θα
επηρεάζει και θα διασφαλίζει αυτονομία Εθνική, πολιτική και οικονομική ανάπτυξη αλλά
και αποδοχή στην κοινωνία των ελεύθερων κρατών και τη βοήθεια που πιθανόν
χρειάζεται η επιθυμεί.
Η βοήθεια που θα λάβει η Ρωσία στους αμέσως επόμενους μήνες από τα αδελφά Έθνη
θα είναι το σκληρό ΤΕΣΤ, των καλών προθέσεων απέναντι σε αυτήν και όχι απέθαντη στα
δικά τους συμφέροντα.
7) Το Βέλγιο, με σύμφωνη γνώμη της παγκόσμιας κοινότητας πρέπει να εκκενωθεί από
ξένα στρατεύματα να αποκατασταθεί πλήρως, χωρίς καμία έστω την παραμικρή
προσπάθεια περιορισμού της ανεξαρτησίας του.
8) Όλα τα Γαλλικά εδάφη πρέπει να απελευθερωθούν και οι καταληφθείσες περιοχές να
αποκατασταθούν και οι αδικίες που έγιναν στη Γαλλία από την Πρωσία το 1871,σχετικά
με την Αλσατία και την Λωραίνη, γεγονός που αποσταθεροποίησε την ειρήνη για πάνω
από 50 χρόνια, πρέπει να τακτοποιηθεί ώστε να αποκατασταθεί η ειρήνη προς το
συμφέρον όλων.
9) H επανα-χάραξη των συνόρων της Ιταλίας πρέπει να επιδιωχθεί στη βάση σαφώς
αναγνωρίσιμων γραμμών εθνικότητας.
10) Στους λαούς της Αυστρο- Ουγγαρίας των οποίων τη θέση μεταξύ των εθνών
επιθυμούμε να δούμε διασφαλισμένη πρέπει να αποδοθεί κάθε ευκαιρία για ελεύθερη
και αυτόνομη ανάπτυξη.
11) Η Ρουμανία, η Σερβία και το Μοντενέγκρο πρέπει να εκκενωθούν πάραυτα, οι
εκκενωθείσες περιοχές να αποκατασταθούν. Η Σερβία πρέπει να έχει ασφαλή διέξοδο
στη θάλασσα και οι σχέσεις μεταξύ των Βαλκανικών Χωρών να εδραιωθούν σε φιλικό
διάλογο, πάνω σε παραδοσιακές γραμμές φιλικών σχέσεων, σε εθνοτικές σχέσεις, στη
διασφάλιση πολιτικής, οικονομικής ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας.
12) Ανεξαρτησία πρέπει να διασφαλιστεί στο Τουρκικό μέρος της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας όπως έλπισης η ελευθερία για ανεμπόδιστη αυτονομία πρέπει να
διασφαλισθεί και στις άλλες εθνότητες που ζουν υπό Τουρκική κυριαρχία.
Τα Δαρδανέλια πρέπει να αφεθούν ανοιχτά, ελεύθερα στο διηνεκές για την ναυτιλία και
το εμπόριο όλων των Εθνών, υπό διεθνείς εγγυήσεις.
13)Μια ανεξάρτητη Πολωνία πρέπει να ανορθωθεί, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει όλα
τα εδάφη τα κατοικούμενα από Πολωνικής καταγωγής πολίτες. Επίσης πρέπει να της

αποδοθεί ελεύθερη και ασφαλής πρόσβαση στη θάλασσα .Η ανεξαρτησία της Πολωνίας
πρέπει να διασφαλισθεί με διεθνή συνθήκη.
14).Μια Γενική Ένωση των Εθνών πρέπει να οργανωθεί κάτω από ξεχωριστή Συνθήκη με
σκοπό την παροχή κοινών και αλληλέγγυων εγγυήσεων πολιτικής ανεξαρτησίας,
εδαφικής ακεραιότητας στα μικρά και τα μεγάλα κράτη εξίσου.
Επιβάλλεται να σημειώσουμε ότι ο πρόσεδρος των ΗΠΑ αγνοεί πλήρως την Ελλάδα στα
14 σημεία του για την Ειρήνη.
Ο ρόλος της Γαλλίας.
Η ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης μεταξύ της Γαλλίας και των Νεότουρκων.
Για την ξεχωριστή ειρήνη μεταξύ της Γαλλίας και της κυβέρνησης της Άγκυρας (Triety of
Ankara) γνωστής ως Συμφωνία της Άγκυρας) η συνθήκη Franklin Bouillon θα
παραθέσουμε θα παρουσιάσουμε τρεις πηγές:
Μια αμερικανική( George Montgomery) μια Αγγλική ( Encyclopedia Βritanica) και μια
Τουρκική,(Υucel Guclu).
H άποψη του Αμερικανού ιστορικού George Montgomery,(Secret Pacts of France and
Italy with Turkye. Current History 1918-1940.Vol.14 No 2 pp 203-205. Published by
University of California Press).
«Στην χρονική στιγμή κατά την οποία η Γαλλία διαμαρτύρεται εναντίον των ΗΠΑ, για την
ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης μεταξύ των ΗΠΑ και της Γερμανίας, δεν δίστασε να
εγκαταλείψει τους εταίρους της ,τους συνυπογράφοντες την Συνθήκη των Σεβρών και να
προχωρήσει σε ξεχωριστή ειρήνη με τους Τούρκους Εθνικιστές. Το πλέον απίστευτο
μέρος αυτής της μυστικής συμφωνίας είναι ότι συμφωνήθηκε ακριβώς την ίδια στιγμή
που η Γαλλία σε ενότητα με τους πρωθυπουργούς των συμμάχων της για την από
κοινού κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων προς την Τουρκική πλευρά για την
τροποποίηση της Συνθήκης των Σεβρών. Οι Τούρκοι απάντησαν ότι θα ζητούσαν την
γνώμη της Κυβέρνησης τους, της Κυβέρνησης της Άγκυρας. Αντι η Γαλλία να σταθεί στο
πλευρό των συνηπογραψάντων την Συνθήκη των Σεβρών συμμάχων της ,η Γαλλία
προχωρησε σε άλλες τροποποιησεις της συνθήκης και προχωρησε στην υλοποίηση τους
χωρίς να περιμενει την απάντηση της Τουρκίας στις συμμαχικές προττάσεις. Αυτή η
αναξάρτητη Γαλλική δράση εκτός από προδοσία απέναντι στους συμμάχους υπήρξε
σημαντική από πλευράς διεθνων επιπτώσεων γιατί σημαινε επαναφορά της Τουρκικης
κυριαρχίας στους Χριστιανικούς πληθυσμούς που είχαν ενθαρρυνθεί να εγκατασταθούν
στην Κιλικία, αμέσων μετα την συμφωνία εκεχειρίας .,με την προσδοκία μετατροπής
της Κιλικίας σε πατρίδα των Αρμενίων.. Σε αυτό το πνεύμα ο George Picot είχε οριστεί
High Commissioner of Syria and Armenia….Οι ξεχωριστές συνθήκες ειρήνης που
υπέγραψαν με την Τουρκία η Γαλλία και η Ιταλία εχουν επίσης διεθνείς επιπτώσεις γιατί
αποκαταστησαν- επανέφεραν την Τουρκία στην παάιά της θεση ,την θεση του

συντελεστού διαιρεσης και ανταγωνισμού μεταξύ των δυνάμεων, στο πνεύμα του 19 ου
αιωνα προετοιμάζοντας ετσι έναν ακόμα πόλεμο»…
Η Encyclopedia Britannica,στο λήμμα THE ANKARA AGREEMENT , παραθέτει.
Συμφωνία της Αγκυρας. Γαλλία Τουρκία 1921.
Η Συμφωνία της Άγκυρας γνωστή και ως Franklin-Bouillon agreement της 20 Οκτωβρίου
1921 αποτελεί την Συνθήκη μεταξύ της Γαλλικής Κυβέρνησης και της Μεγάλης Τούρκικης
Εθνοσυνέλευσης, αντι της κυβέρνησης του Οθωμανού Σουλτάνου Mehmet του VI, που
αποτελούσε την νόμιμη εξουσία στην Τουρκία. Αυτή η συνθήκη επισημοποίησε την
αναγνώριση της Κυβερνησης της Ανγυρας Η κυβέρνηση της Ανγκυρας είχε αρνηθεί να
αναγνωρίσει την Συνθήκη των Σεβρών της 10 ης Αυγούστου του 1920, η οποία ειχε
υπογραφεί από τον Σουλτάνο και παραχωρούσε μερη της δυτικής Τουρκίας στην Ελλάδα.
Η αντιδραση στην συνθήκη κατέληξε στην αναζωογόνηση του Τούρκικου
εθνικισμού..Μετά τις ήτες των Γάλλων στην Κιλικία οι Γάλλοι υποχώρησαν νοτιότερα και
ενίσχυσαν τις δυνάμεις τους στην Συρία… Συμφώνως με την συνθήκη οι Γάλλοι θα
αποχωρούσαν από την Κιλικία..
Κατά τον διακεκριμένο Τούρκο ιστορικό και διπλωμάτη. Yucel Guclu.

HΓαλλία εβλεπε την Αγγλική πολιτική στην Εγγύς και Μεση Ανατολή με καχυποψία.Οι εμπειρίες της
κατά την διαρκεια του πολέμου οδήγησαν την Γαλλία και τους διαμορφωτές της εξωτερικής της
πολιτικής να αρνούνται τα Αγγλικά -Χασεμετικά σχήματα της μετα το 1918 περιοδο και να τα θεωρούν
ως τίποτα λιγότερο από Αγγλικά συνωμοτικά δημιουργήματα.
Το γεγονός ότι οι περιοχές της γαλλικής επικυριαρχίας βρίσκονταν περικυκλωμένες από
Αγγλοκρατούμεες περιοχές τόνιζε στους Γάλλους την αδύναμη θέση τους στο Levant και επιβεβαίωνε
Γαλλικούς φόβους για την Αγγλική πολιτική. Οι δύο πρώην σύμμαχοι οδηγούνταν προοδευτικά σε ρήξη
,ειδικότερα στην Μεσανατολική τους πολιτική και η Γαλλία ήταν βαθύτατα εκνευρισμένη με την
περιπετειώδη Αγγλική στήριξη των Ελλήνων..Ελληνική νίκη στην Ανατολία θα σήμαινε Αγγλική
υπεροχή στο Αιγαίο και συνεπώς Αγγλική κυριαρχία στα Στενά ( Δαρδανέλια).. Αυτή η προοπτική ηταν
αντίθετη στις Γαλλικές βλέψεις. Υπό αυτές τις συνθήκες η Γαλλία θα ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένη να
μειώσει τις πολύ επίπεδου οικονομικού και πολιτικού κόστους στρατιωτικές δεσμεύσεις στην Κιλικία .
και να καταστήσει ευκολότερο τον πόλεμο των Τούρκων εναντίον των Ελλήνων εισβολέων.. Αυτή η
Γαλλική μεταστροφή αναζωογόνησε τον Αγγλογαλλικό αποικιακό ανταγωνισμό του 19 ου αιώνα.
Η Αγγλία είδε αυτήν την Γαλλική κίνηση ως βαριά προδοσία και μια επι πλέον αιτία για τον εντεινόμενο
ανταγωνισμό. Όμως πέραν των άμεσων αιτίων σύγκρουσης βαθιά ριζωμένες και μακρόχρονες
συγκρούσεις Αγγλογαλλικών συμφερόντων στην περιοχή του Levante οδήγησαν τους Γάλλους στην
επιλογή της προσέγγισης της Άγκυρας..Στο πλαίσιο της προστασίας των Γαλλικών συμφερόντων και
επενδύσεων στην Τουρκία η Γαλλία αντιμετώπιζε σκληρά προβλήματα. Στην Ανατολία.. Αν η
Ανατολία διαμελιζότανε μεταξύ των νικητών συμμάχων σε διάφορες σφαίρες επιρροής ή κυριαρχίας
τεράστια Γαλλικά συμφέροντα και επενδύσεις θα βρισκόντουσαν σε κίνδυνο. Επενδύσεις σε ολόκληρο
το φασμα από την Σμύρνη στην Κωνσταντινούπολη από την Τραπεζούντα στα Άδανα. Η Τουρκία
αποτελούσε κιβωτό σημαντικών Γαλλικών συμφερόντων και επενδεδυμένων κεφαλαίων .Ιδιαίτερα ,η
πλειψηφία των κατόχων του Οθωμανικού Δημοσίου χρέους είναι Γάλλοι επενδυτές και έχουν δείξει
τόσο σταθερό ενδιαφέρον στα Τούρκικα χρεόγραφα ώστε από το 1914 κρατουν ανω του 50% του
Οθωμανικού. Ως αποτέλεσμα αυτής της κίνησης κεφαλαίων οι Γάλλοι τραπεζίτες έχουν κατακτήσει μια
προνομιακή θέση στις χρηματοπιστωτικές του Οθωμανικού κράτους και στην διοίκηση της imperial
Οθωμανικής Τράπεζας, ενός θεσμού καθοριστικής σημασίας στην οικονομική ζωή της Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας. Αν το Τουρκικό κράτος διαμελιζόταν η Γαλλία θα έπρεπε να υποστεί ζημίες τόσο σε

επίπεδο χρεογράφων όσο και σε επίπεδο ασφαλίστρων. χρέους. Αυτά τα προβλήματα κατέτρεχαν
το Παρίσι καθόλη την διάρκεια του επισοδίου της Κιλικίας και τελικά οδήγησαν την Γαλλία να επιδιώξει
την ειρήνη….. These problems haunted Paris constantly throughout the entire Cilician episode and
ultimately led the French to sue for peace..
Για την Αγγλική κυβέρνηση και προσωπικά για τον Λόρδο Curzon η συμφωνία της Αγκυρας υπήρξεε
καταδικαστέα και περαν κάθε ορίου προδοσία η οποία αλλοίωνε τα τουρκικα προς την Συρία θέμα
που δεν αφορούσε μόνον την Γαλλία. Ασφαλώς η Κιλικία ειχε παραχωρηθεί στην Γαλλία , από τους
συμμάχους, όμως η οποιαδήποτε εκχώρηση της ήταν θέμα που δεν μπορούσε να λυθει μεταξύ της
Γαλλίας και της Τουρκίας χωρίς προηγούμενη συννενόηση με την Αγγλία και την Ιταλία. Ηταν θέμα
αντίθετο προς την Συνθήκη των Σεβρών……
Η Επίσημη χρησιμοποίηση του Τούρκικου εθνικισμού από την Γαλλία θα όξυνε τις απαιτήσεις από τις
άλλες Ευρωπαϊκές δυνάμεις. Ο Αραβικός εθνικισμός από την άλλη πλευρά υποστηριζόμενος από την
Αγγλία οδήγησε στα ύψη τις Γαλλικές απαιτήσεις στο Levante και όξυνε τον Αγγλογαλλικό
Ανταγωνισμό ηδη σε έξαρση στην Μεση Ανατολή. Ειχαν ήδη καταγραφεί πολλές εκδηλώσεις αυτού
του ανταγωνισμού.

Σχετικά με την ερμηνεία και την υλοποίηση των προπολεμικών συμφωνιών .την συμφωνία Sykes-Picot, Ασυμφωνία υπήρξε στο θέμα των πετρελαιων της Μοσούλης και στο θεμα της Ανατολίας και των στενών Στην Ανατολία και στα στενά οι Άγγλοι στήριζαν ενεργά τους Έλληνες ενώ οι Γάλλοι έβλεπαν τους Τούρκους ως ανάχωμα στην Αγγλοελληνική κυριαρχία στην Μεσόγειο,τα Δαρδνέλια και την Μικρά Ασία. Η Τουρκικη κυβέρνηση της Αγκυρας με επιδέξια διπλωματία εστρεφε τον έναν συμμαχο εναντίον του άλλου..»(Υucel Guclu. Beleten Turk Tarih Kukumu. Turko Frence Struggle for Mastery in Kilikia and the Ankara Agreement)