vima365

Η Στρατηγική Τράμπ και η Γεωπολιτική Απορρύθμιση της Ευρώπης Από τον Χρήστο Κατσέα

Η Στρατηγική Τράμπ και η Γεωπολιτική Απορρύθμιση της Ευρώπης

Από τον Χρήστο Κατσέα

Η πρόσφατη στάση του Ντόναλντ Τράμπ έναντι του ουκρανικού ζητήματος και
της αμερικανικής στρατηγικής στην Ευρώπη αποκαλύπτει μία θεμελιώδη
αναπροσαρμογή στην αντίληψη της Ουάσιγκτον περί παγκόσμιας ηγεμονίας.

Η επιλογή του Πιτ Χέγκσεθ, πρώην παρουσιαστή του «Fox News», για τη
θέση του Υπουργού Άμυνας υποδηλώνει μία σαφή μετατόπιση της
αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής προς έναν απομονωτισμό με
αυτοκρατορικά χαρακτηριστικά, όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται
από τη διαχείριση των περιφερειακών κρίσεων, αφήνοντας όμως πίσω τους
μία δομική εξάρτηση των συμμάχων τους από την Ουάσιγκτον.

Η Προτεινόμενη Συμφωνία και η Παράκαμψη της Ουκρανίας:
Σύμφωνα με τον Τράμπ, οι συνομιλίες του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στις 12
Φεβρουαρίου επικεντρώθηκαν σε μία ενδεχόμενη συμφωνία που θα
διασφάλιζε τη διατήρηση των κατεχομένων ουκρανικών εδαφών από τη
Ρωσία, αποκλείοντας ταυτόχρονα την ένταξη της Ουκρανίας στο Ν.Α.Τ.Ο. και
αναστέλλοντας την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα. Το σχέδιο
αυτό παρουσιάζεται ως ρεαλιστική λύση για τον τερματισμό της σύγκρουσης,
εντούτοις, αναπαράγει επικίνδυνα ιστορικά προηγούμενα, όπως η Συμφωνία
του Μονάχου του 1938, όπου οι μεγάλες δυνάμεις καθόρισαν μονομερώς την
τύχη ενός έθνους, χωρίς τη συγκατάθεσή του.

Η προσέγγιση αυτή του Τράμπ εντείνει την ανησυχία ότι η Ουκρανία ενδέχεται
να αντιμετωπιστεί ως διαπραγματευτικό χαρτί στη γεωπολιτική σκακιέρα,
χωρίς εγγυήσεις για την κυριαρχία της. Παράλληλα, η πρόταση υπονοεί έναν
βαθύτερο στόχο: την απαγκίστρωση των Ηνωμένων Πολιτειών από την άμεση
ανάμειξη στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, διατηρώντας όμως τον ρόλο τους ως
τελικού ρυθμιστή της ισορροπίας δυνάμεων.

Η Ευρώπη σε Θέση Στρατηγικού Εγκλωβισμού:

Η ρητορική του Χέγκσεθ στις Βρυξέλλες επαναβεβαίωσε ότι οι Ηνωμένες
Πολιτείες δεν προτίθενται πλέον να λειτουργούν ως «κύριος εγγυητής
ασφαλείας» της Ευρώπης. Ωστόσο, η αποστασιοποίηση αυτή δεν
μεταφράζεται σε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία, αλλά μάλλον σε βαθύτερη
υποταγή. Η ενδεχόμενη συμφωνία Τράμπ-Πούτιν θα είχε ως συνέπεια τη
δημιουργία μιας Ευρώπης που θα επωμίζεται το βάρος της περιφερειακής
σταθερότητας, ενώ η Ουάσιγκτον θα διατηρεί τον έλεγχο μέσω της πώλησης
όπλων και της οικονομικής διείσδυσης στις ανοικοδομητικές διαδικασίες της
Ουκρανίας.

Έτσι, το ενδεχόμενο στρατηγικής αποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από
το ουκρανικό ζήτημα δεν αποτελεί άρνηση εμπλοκής, αλλά
επαναπροσδιορισμό της σχέσης τους με την Ευρώπη. Η ανάληψη
μεγαλύτερου κόστους από τις ευρωπαϊκές δυνάμεις δεν σημαίνει αύξηση της
αυτονομίας τους, αλλά μεγαλύτερη υποτέλεια στις αμερικανικές πολιτικές και
οικονομικές επιταγές.

Αμερικανικός Αυτοκρατορικός Ρεαλισμός και Ευρωπαϊκή Υποτέλεια:
Ο Τράμπ επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της διαχείρισης της ουκρανικής
κρίσης στις ευρωπαϊκές χώρες, ενώ ταυτόχρονα αναζητεί τρόπους να
μετατρέψει τη στρατηγική του υποχώρηση σε αμερικανική νίκη. Αυτό
προϋποθέτει τη διαιώνιση μιας Ευρώπης που παραμένει αδύναμη να
διαμορφώσει μία ενιαία αμυντική στρατηγική, εξαναγκαζόμενη να ενισχύσει τις
αμυντικές της δαπάνες προς όφελος της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας.

Η επιστροφή της Ουάσιγκτον σε μία αντίληψη τριμερούς πολιτικής
—εσωτερικής, αυτοκρατορικής και εξωτερικής— σηματοδοτεί μια μετατόπιση
από την παραδοσιακή συμμαχική δομή του Ν.Α.Τ.Ο. προς ένα νέο καθεστώς
στρατηγικής επικυριαρχίας. Στην πρακτική του εφαρμογή, αυτό συνεπάγεται
την υποχρέωση των ευρωπαϊκών κρατών να χρηματοδοτούν τις αμερικανικές
στρατηγικές επιλογές, χωρίς να συμμετέχουν ουσιαστικά στη διαμόρφωση της
διεθνούς ισορροπίας ισχύος.

Το Ευρωπαϊκό Δίλημμα: Υποταγή ή Αυτονομία;
Η στρατηγική του Τράμπ καθιστά σαφές ότι η ευρωπαϊκή ενότητα δοκιμάζεται.
Οι ηγεσίες της Ε.Ε. (κοντόφθαλμες) καλούνται να αποφασίσουν εάν θα
συνεχίσουν να ενισχύουν την αμερικανική στρατηγική μέσα από αυξημένες
στρατιωτικές δαπάνες, ή εάν θα επιδιώξουν μία πιο αυτόνομη γεωπολιτική
κατεύθυνση. Ωστόσο, η πραγματική αυτονομία δεν μπορεί να επιτευχθεί
χωρίς μία ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική, ανεξάρτητη από τις αμερικανικές
προτεραιότητες.

Η πρόκληση για την Ευρώπη δεν είναι απλώς η επιβίωση της Ουκρανίας,
αλλά η διαμόρφωση μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που δεν θα
εξαρτάται αποκλειστικά από τις βραχυπρόθεσμες μεταβολές της αμερικανικής
πολιτικής. Μία τέτοια επιλογή απαιτεί ριζικές αποφάσεις, οι οποίες, αν δεν
ληφθούν εγκαίρως, ενδέχεται να οδηγήσουν την Ευρώπη σε μία ιστορική
αποδυνάμωση-διάλυση!

Η πραγματική νίκη για την Ευρώπη δεν έγκειται απλώς στην ανάσχεση της
ρωσικής επιθετικότητας, αλλά στην απεξάρτησή της από τη γεωπολιτική
κηδεμονία των Ηνωμένων Πολιτειών. Διότι όσο η ήπειρος συνεχίζει να
λειτουργεί ως υποτελής προέκταση της αμερικανικής στρατηγικής, θα
παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα σύστημα που εξυπηρετεί πρωτίστως τα

συμφέροντα της Ουάσιγκτον, —είτε αυτά επιτάσσουν εμπλοκή, είτε
επιτάσσουν αποχώρηση. Η εξάρτηση από τις αμερικανικές εγγυήσεις
ασφαλείας δεν αποτελεί ασπίδα προστασίας, αλλά μηχανισμό πολιτικού και
οικονομικού ελέγχου.

Χρῆστος Κατσέας ἐπὶ τοῦ «Vima365.gr»