vima365

Έλενα Αγγελοπούλου: Η «πολίτης του κόσμου» που μετουσιώνει την αλήθεια σε λόγο – Συνέντευξη στη Λιλίκα Αρνάκη

 

Η «Ηχώ του Μέσα» και η Τέχνη ως Πράξη Επιβίωσης

      Συνέντευξη στη Λιλίκα Αρνάκη

Λιλίκα Αρνάκη :   Η Διαδρομή: Κυρία Αγγελοπούλου, το βιογραφικό σας μοιάζει με έναν γεωγραφικό χάρτη: Φρανκφούρτη, Εύβοια, Ρόδος, Κέρκυρα, Αθήνα.

Πώς έχουν διαμορφώσει αυτές οι μετακινήσεις την ταυτότητά σας ως «πολίτη του κόσμου» και πώς η εναλλαγή τοπίων επηρεάζει την έμπνευσή σας;

 Έλενα Αγγελοπούλου:  «Κατ’ αρχάς, κυρία Αρνάκη, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω, τόσο για τη συνέντευξη αυτή στην εφημερίδα Vima365.gr, όσο και για την ευκαιρία που δίνεται σε νέους συγγραφείς -όπως είμαι κι εγώ- να μιλήσουν για το έργο τους σε ένα ευρύ κοινό.

Στην ερώτηση τώρα, θα έλεγα πως οι μετακινήσεις αυτές δεν υπήρξαν ποτέ απλώς αλλαγές τόπων, αλλά βαθιές μετατοπίσεις οπτικής.

Κάθε τόπος μού δίδαξε έναν διαφορετικό τρόπο να φιλτράρω τον κόσμο: η Φρανκφούρτη με γέμισε με το αίσθημα του νόστου, η Εύβοια με τη συνομιλία με τη φύση, η Ρόδος και η Κέρκυρα με το βάρος της ιστορίας, και η Αθήνα με την αποστασιοποίηση της μεγαλούπολης.

Δεν αισθάνομαι “πολίτης του κόσμου” με τη μεγαλοστομία του όρου, αλλά με την ταπεινή του έννοια: κουβαλώ μέσα μου κομμάτια από τόπους, μυρωδιές και διαλέκτους.

Κάθε νέο περιβάλλον ανοίγει μια καινούργια ρωγμή απ’ όπου μπορεί να περάσει η έμπνευση».

 Λιλίκα Αρνάκη :   Η Εσωτερική Ανάγκη: Έχετε δηλώσει ότι η τέχνη σας πηγάζει από μια εσωτερική ανάγκη και όχι από μια προσπάθεια εντυπωσιασμού.

Ποια ήταν η στιγμή που νιώσατε ότι η «Ηχώ του Μέσα» σας έπρεπε να πάρει τη μορφή λέξεων στο χαρτί;

Έλενα Αγγελοπούλου:  «Ήταν μια αργή συσσώρευση σιωπών που δεν έβρισκαν διέξοδο.

Κάποια στιγμή κατάλαβα ότι αυτή η “Ηχώ του Μέσα”, ό,τι έμενε όταν καταλάγιαζε ο θόρυβος της καθημερινότητας, ζητούσε επίμονα να καταγραφεί.

Η γραφή δεν προέκυψε ως επιλογή προβολής, αλλά ως ανάγκη επιβίωσης. Ήταν μια προσπάθεια να δώσω μορφή σε κάτι άμορφο και λόγο σε κάτι άρρητο.

Όσο πιο ειλικρινής ήταν η καταβύθιση μέσα μου, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα υπήρχε να συναντηθώ και με τους άλλους».

 Λιλίκα Αρνάκη :    Εκπαίδευση και Λογοτεχνία: Ως μάχιμη εκπαιδευτικός και Διευθύντρια Δημόσιου Σχολείου, πώς καταφέρνετε να ισορροπείτε ανάμεσα στις απαιτήσεις της διοίκησης και την απόλυτη ελευθερία της συγγραφής;

 Έλενα Αγγελοπούλου:  «Η ισορροπία είναι μια καθημερινή διαπραγμάτευση. Η διοίκηση απαιτεί δομή και ευθύνη, ενώ η συγγραφή ζητά εσωτερική σιωπή και ρίσκο. Για μένα, όμως, αυτοί οι κόσμοι συνομιλούν.

Το σχολείο με κρατά γειωμένη στην πραγματικότητα, ενώ η γραφή είναι ο χώρος όπου επεξεργάζομαι όσα οι γρήγοροι ρυθμοί δεν μου επιτρέπουν.

Ίσως η πειθαρχία της διοίκησης να με έμαθε να προστατεύω την εσωτερική μου ελευθερία με μεγαλύτερη ικανότητα».

  Λιλίκα Αρνάκη :    Κοινωνικός Προβληματισμός: Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία, και ειδικά η παιδική, οφείλει να είναι ένα «παράθυρο» στα δύσκολα ερωτήματα της κοινωνίας μας;

 Έλενα Αγγελοπούλου:  «Η λογοτεχνία δεν έχει υποχρεώσεις, έχει όμως ευθύνη. Όχι να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να ανοίξει χώρους σκέψης.

Τα παιδιά αντιλαμβάνονται πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε. Ζουν σε μια κοινωνία γεμάτη αντιφάσεις.

Η λογοτεχνία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο για να προσεγγίσουν αυτά τα ζητήματα μέσω της φαντασίας και της ενσυναίσθησης.

Αν ένα βιβλίο γεννήσει μια ερώτηση, έχει ήδη επιτελέσει τον ρόλο του».

 Λιλίκα Αρνάκη :    Η Εξειδίκευση ως Πηγή: Οι σπουδές σας στις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και τις Τεχνολογίες πόσο «δανείζουν» υλικό στα βιβλία σας, όπως στον «Ασημένιο» ή τον «Βερνάρδο»;

 Έλενα Αγγελοπούλου: «Οι σπουδές αυτές λειτουργούν ως υπόγειο ρεύμα. Με βοηθούν να βλέπω τον άνθρωπο πίσω από τη δυσκολία και τη μοναδικότητα πίσω από το έλλειμμα.

Με ενδιαφέρει η βιωματική διάσταση: πώς είναι να νιώθεις “διαφορετικός” και να παλεύεις να βρεις τη φωνή σου.

Οι γνώσεις μου προσφέρουν ευαισθησία και ακρίβεια, χωρίς όμως να προδίδουν τη λογοτεχνικότητα της αφήγησης».

6. Η Δημιουργική Γραφή: Τι καινούργιο ανακαλύπτει ένας ήδη καταξιωμένος συγγραφέας όταν κάθεται ξανά στα «θρανία» της θεωρίας;

 Έλενα Αγγελοπούλου:  «Η επιστροφή στα θρανία είναι πράξη φιλομάθειας. Η γραφή είναι ζωντανός οργανισμός και αν αφεθεί, κινδυνεύει να επαναληφθεί.

Ανακαλύπτω νέους τρόπους να διαβάζω και να πειραματίζομαι χωρίς τον φόβο της αποτυχίας.

Το σημαντικότερο είναι να μην επαναπαύεται κανείς, αλλά να παραμένει μαθητής της ίδιας του της τέχνης».

  Λιλίκα Αρνάκη :     Η Ποίηση: Με τις συλλογές «Ψυχής Σταλάγματα» και «Αντίστιξη» υπό έκδοση, είναι η ποίηση το πιο «γυμνό» κομμάτι ενός δημιουργού;

 Έλενα Αγγελοπούλου:  «Απολύτως. Η ποίηση είναι ο χώρος όπου δεν θέλω να κρυφτώ πίσω από τεχνάσματα.

Είναι η στιγμή που ο λόγος γίνεται εξομολόγηση και το συναίσθημα προηγείται της φόρμας.

Είναι το πιο αληθινό κομμάτι γιατί φέρει μέσα του το θάρρος να θέτει ερωτήματα χωρίς να διεκδικεί απαντήσεις».

 Λιλίκα Αρνάκη :    Η Επιβράβευση: Τι ρόλο παίζει η αναγνώριση των ομοτέχνων στην εξέλιξη της ταπεινότητας που προτάσσεται ως στάση ζωής;

 Έλενα Αγγελοπούλου: «Η αναγνώριση δεν είναι επιβεβαίωση του εγώ, αλλά υπενθύμιση ευθύνης.

Όταν σε τιμούν οι ομότεχνοι, οφείλεις να παραμείνεις ταπεινός εργάτης του λόγου. Όσο περισσότερο φωτίζεται το έργο σου, τόσο περισσότερο συνειδητοποιείς τη διαδρομή που έχεις ακόμη να διανύσεις.

Αυτό σε κρατά γειωμένο και αφοσιωμένο στην ουσία».

 Λιλίκα Αρνάκη :    Το Παρόν και το Μέλλον: Τι να περιμένουμε από εσάς το 2026, πέρα από την «Τραμπάλα»;

 Έλενα Αγγελοπούλου: «Το 2026 αναζητώ περισσότερη εσωτερικότητα. Πέρα από την “Τραμπάλα”, προετοιμάζω νέες ποιητικές διαδρομές, ενώ τον χειμώνα θα ανέβει ένα θεατρικό έργο σε δική μου διασκευή και σκηνοθεσία ενός καταξιωμένου Έλληνα σκηνοθέτη.

Δεν βιάζομαι· θέλω να δίνω στα έργα τον χρόνο να ωριμάσουν».

  Λιλίκα Αρνάκη :    Το Προσωπικό Μήνυμα: Αν διαλέγατε μια φράση για τη «σοφία της ζωής μέσω της τέχνης», ποια θα ήταν;

Έλενα Αγγελοπούλου:  «Η δυνατότητα να μετατρέπεις το βίωμα σε νόημα και τη σιωπή σε λόγο.

Είναι ο τρόπος να αντέχεις τον κόσμο χωρίς να σκληραίνεις, να κοιτάζεις τις πληγές σου με τρυφερότητα και να τις αφήνεις να γίνουν φως για τους άλλους.

Η αλήθεια δεν χρειάζεται να υψώνει τη φωνή της· αρκεί να ειπωθεί με ειλικρίνεια».

Ευχαριστήριο Σημείωμα:

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την κυρία Έλενα Αγγελοπούλου για την εμπιστοσύνη της και για αυτή την τόσο ουσιαστική, «ζεστή» κουβέντα.

Σε έναν κόσμο που συχνά κυνηγά τον εντυπωσιασμό, η δική της φωνή μας θυμίζει πως η αληθινή δημιουργία ξεκινά από την ταπεινότητα και την ειλικρινή κατάθεση ψυχής.

Την ευχαριστώ που μοιράστηκε μαζί μας το φως των δικών της «σταλαγμάτων».

                                 Λιλίκα Αρνάκη Συγγραφέας – Ποιήτρια Ζωγράφος

Επιμέλεια : Φιλιππος Καρακωστας