vima365

Οι εργολάβοι του Διαφωτισμού και η δεύτερη δολοφονία του Καποδίστρια του Χρήστου Κατσέα

Οι εργολάβοι του Διαφωτισμού και η δεύτερη δολοφονία του Καποδίστρια

 του Χρήστου Κατσέα

Οι εργολάβοι του λεγόμενου Διαφωτισμού —μισθοφόροι ιδεών που δεν εγκατοίκησαν ποτέ στο πνεύμα τους— δεν έχουν παρελθόν. Έχουν ένα μόνον επιθυμητό μέλλον, όπως το επινοούν: ευθύγραμμο, αναγκαστικό, δήθεν αναπόδραστο. Γι’ αυτούς δεν υπήρξε Τότε· υπήρξε ένα αμήχανο και ενοχλητικό χθες, που οφείλει να συντριβεί, όπως η πέτρα κάτω απ’ το άρμα της «προόδου». Η ιστορία, όταν δεν επιβεβαιώνει το δόγμα τους, καθίσταται περιττή.

Αν ο δρόμος προς την πολυδιαφημισμένη πρόοδο περνά από συμπλεύσεις με κοτζαμπάσηδες, μ’ ολιγαρχικά συμφέροντα, με τ’ απολιθώματα της εξουσίας, ουδείς ενδοιασμός. Η συμμαχία με το παλαιό είν’ επιτρεπτή, αρκεί να βαφτίζεται «αναγκαία». Και όταν ένας άνθρωπος ορθώνεται εμπόδιο —όχι στην πρόοδο, αλλά στην άνευ όρων υποταγή— τότε βαπτίζεται τύραννος. Έτσι ο Καποδίστριας έπρεπε να πέσει. Κ’ έπεσε! Όχι για ν’ ανασάνει η ελευθερία, αλλά για να επανέλθει η φατριαστική αναρχία. Όχι για να κυβερνηθεί ο τόπος, αλλά για να παραδοθεί ξανά στη διαχείριση των ισχυρών του παρασκηνίου.

Γι’ αυτό και διακινούνται ακόμη —με την άνεση της ιστορικής αμνησίας— χονδροειδή ψεύδη περί «τυραννίας». Λες και δεν υπήρξε η Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας που τον κάλεσε. Λες και δεν υπήρξε ο εκλογικός θρίαμβος του 1829. Λες και δεν επικύρωσε τη λαϊκή βούληση η Δ΄ εν Ἄργει Εθνοσυνέλευσις. Η αλήθεια όμως δεν εξυπηρετεί πάντοτε την ιδεολογική χρησιμότητα. Και όταν περισσεύει, διαγράφεται.

Απέναντι σ’ αυτούς, το θέαμα γίνεται ακόμη φαιδρότερο. Οι παλαιοί σμπίροι του κοτζαμπασισμού, οι σταβλίτες της Βαυαροκρατίας, οι πιστοί υπηρέτες των Γλυξβούργων, τα πολιτικά δισέγγονα των «αυτοχθόνων» που έβλεπαν απειλή ακόμη και στο δικαίωμα ψήφου των Ελλήνων της διασποράς, εμφανίζονται ξαφνικά ως όψιμοι Καποδιστριακοί. Οι απόγονοι των Επιστράτων του Διχασμού, που τότε αντιλαμβάνονταν ως εχθρούς τους συμμάχους, σπεύδουν να υψώσουν την προσωπίδα του πατριωτισμού, όταν στη Μακεδονία και στη Μικρασία η σφαγή των Ελλήνων ήταν καθημερινότητα. Η ιστορία, και γι’ αυτούς, υπάρχει μόνον ως προσωπείο.

Αν όντως ήταν τόσοι πολλοί οι Καποδιστριακοί, άλλη θα ’ταν η μοίρα του τόπου. Αλλά δεν ήταν. Και δεν είναι!  Γιατί ο Καποδίστριας δεν χωρά ούτε στην ιδεολογική αφαίρεση ούτε στη φατριαστική υποκρισία.

Προς τι, λοιπόν, αυτή η έριδα; Προς τι ο θόρυβος, τα στρατόπεδα, οι επικλήσεις ενός νεκρού που κανείς δεν θέλει πραγματικά να δικαιώσει; Διότι και οι μεν και οι δε βρίσκονται έξω απ’ το καποδιστριακό όραμα: μιας Ελλάδας ισχυρής και ανεξάρτητης, σύγχρονης χωρίς να είναι μεταπρατική, εθνικής χωρίς να φοβάται τη φυλή, πολιτικά συγκροτημένης χωρίς να γίνεται δεσποτική.

Η αλήθεια είναι πικρή. Πρόκειται για σύμπτωμα κοινωνικής απελπισίας. Όταν ένας τόπος παύει να γεννά ηγεσίες με Αρετή, καταφεύγει στην κατανάλωση των συμβόλων. Όταν δεν μπορεί ν’ αναδείξει Καποδίστριες, αναπαράγει πονηρούς πολιτευτές που εκμεταλλεύονται τη λαϊκή συγκίνηση – την εμπορεύονται, την αδειάζουν, την επιστρέφουν έρημη.

Έτσι ο Καποδίστριας δολοφονείται ακατάπαυστα. Όχι πια με πιστόλια, αλλά με λέξεις. Όχι στο Ναύπλιο, αλλά στη συνείδηση ενός λαού που δυσκολεύεται να απαιτήσει ηγέτες αντάξιους της ιστορίας του.

Καλή Χρονιά!

Χρῆστος Κατσέας ἐπὶ τοῦ «Vima365.gr»