vima365

Συνέντευξη στην Λιλικα Αρνακη της διεθνούς Εικαστικού Ντίνας Αναστασιάδου

vima365.gr

     Συνέντευξη : Λιλικα Αρνακη

      Προσκεκλημενη :  Ντίνα Αναστασιάδου

    Λιλικα Αρνακη :  Ντίνα Αναστασιάδου ως φοιτήτρια της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών και ως απόφοιτος έχετε την ίδια πορεία στο έργο σας ή αλλαξε πηγαίνοντας στην Ιαπωνία ;

Ντίνα Αναστασιάδου :    Πριν περάσω στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών το 1980, πέρασα κάποια χρόνια ανάμεσα σε φροντιστήριο για τις εισαγωγικές στην ΑΣΚΤ και στο Εθνικό Αρχαιολογικο Μουσείο της Αθήνας σχεδιάζοντας και μελετώντας τα ελληνικά γλυπτά και κυρίως τα επιτύμβια ανάγλυφα.

Τότε άρχισα να καταλαβαίνω τι σημαίνει σχέδιο και σύνθεση πολλών μορφών. Αργότερα στα εργαστήρια γλυπτικής της ΑΣΚΤ η παιδεία που έλαβα ήταν η τέχνη σε αρχαία, νεώτερη Ελλάδα και Δυτικό κόσμο.

Η Σινο-Ιαπωνική τέχνη φέρει πίσω της μια άλλη φιλοσοφία, λογική και κανόνες αισθητικής συνυφασμένες με τον Ταοϊσμό, τον Βουδισμό και το Σίντο (την εθνική θρησκεία της Ιαπωνίας).

Η τέχνη μου αποτελεί το πάντρεμα αυτών των δύο κόσμων, της Άπω Ανατολής και της Δύσης.

  Λιλικα Αρνακη :      Τα έργα σας με τι εχουν έχουν σχέση;

   Ντίνα Αναστασιάδου :   Επειδή έχω μείνει περίπου εννέα χρόνια στην Ιαπωνία και τρία στην Ινδία, με ανάλογες σπουδές, καταλαβαίνετε ότι επηρεάστηκα πολύ από αυτούς τους πολιτισμούς.

Διδάχτηκα την ιστορία της τέχνης τους, μελέτησα τις τεχνοτροπίες, τα στυλ, τα υλικά που χρησιμοποιούν και στο διάστημα παραμονής μου εκεί προσπάθησα να καταγράψω ό,τι με συγκινούσε ή μου τραβούσε το ενδιαφέρον. Έτσι τα γλυπτά μου περιλαμβάνουν ρεαλιστικά πορτρέτα, ζώα και πουλιά – σύμβολα πολιτισμών αλλά και έργα με μεγάλη αφαίρεση και απλοποίηση των επιφανειών επηρεασμένα από το origami. 

Η ζωγραφική μου επίσης είναι βαθιά επηρεασμένη από το sumi-e, την Σινο-Ιαπωνική ζωγραφική με μελάνι και τους νόμους της (που αποτελούν συνέχεια της Κινέζικης και Ιαπωνικής καλλιγραφίας).

Φίλοι Ιάπωνες λένε ότι έχω δημιουργήσει ένα προσωπικό στυλ γραφής που στηρίζεται στην τεχνοτροπία του sumi-e. Τα ζωγραφικά μου έργα είναι πορτρέτα, τοπία, φύση, σύμβολα πολιτισμών.

      Λιλικα Αρνακη : Διάβασα ότι έχετε μελετήσει την Βουδιστική τέχνη, τι είναι αυτό που θαυμάζετε;

      Ντίνα Αναστασιάδου : Αντικείμενο μελέτης μου στην Ιαπωνία ήταν η Βουδιστική τέχνη, κυρίως η γλυπτική τους. Στο πρώτο μου ταξίδι στην Ιαπωνία το 1980, έμαθα για τον ρόλο που έπαιξε η τέχνη της Ελληνιστικής περιόδου στην εξέλιξη της Βουδιστικής τέχνης από τότε που ο Μέγας Αλέξανδρος έφτασε στον Ινδό ποταμό το 327 π.Χ.

Στην περιοχή της Gandhara και τις γύρω περιοχές, στο σημερινό Αφγανιστάν που τότε ανήκε στην Ινδία, από τους επιγόνους του Μ.Αλεξάνδρου αναπτύχθηκε η Ελληνο-Βουδιστική τέχνη. Δημιουργήθηκαν ολόκληρες πόλεις με αρχιτεκτονική, πολεοδομικό σχεδιασμό, γλυπτά και νομίσματα με έντονες τις Ελληνικές επιρροές.

Αρκεί να πούμε ότι οι πρώτες μορφές του Βούδα είχαν την μορφή του Απόλλωνα, του θεού του Ήλιου, της μουσικής και της γνώσης.

Έκτοτε έχω δει άπειρα Βουδιστικά έργα τέχνης σε Ιαπωνία, Ινδία, Θιβέτ και Νεπάλ.

Με σαγηνεύει αυτό το ταξίδι φιλοσοφίας, ιδεών, επιδράσεων στις εικαστικές τέχνες που διαμορφώθηκε από χώρα σε χώρα με τον Δρόμο του Μεταξιού από την Κωνσταντινούπολη και Ρώμη μέχρι την Νάρα, την πρώτη πρωτεύουσα της Ιαπωνίας.

      Λιλικα Αρνακη :   Η αντίληψη του ωραίου από πολιτισμό σε πολιτισμό και από εποχή σε εποχή αλλάζει;

      Ντίνα Αναστασιάδου :    Πράγματι, η αντίληψη του ωραίου από πολιτισμό σε πολιτισμό αλλάζει. Για παράδειγμα, οι αρχαίοι Έλληνες αποθανάτισαν πάντα τους θεούς τους ως όμορφους νέους. Άρα η ομορφιά ήταν συνυφασμένη με την νεότητα. Για τους Ιάπωνες όμως αυτό δεν ισχύει.

Μέσα στις αισθητικές τους αξίες συμπεριλαμβάνονται και οι έννοιες: ελλιπής, μη μόνιμος, ατελής (wabi – sabi) γιατί στην φύση, στο πέρασμα του χρόνου όλα έρχονται και παρέρχονται. Γι αυτό και στα έργα τέχνης τους καταγράφεται ή υπονοείται το πέρασμα του χρόνου και η φθορά.

Επίσης, η προσπάθεια των Ιαπώνων να διατηρήσουν το παλαιό έχει γίνει γνωστή τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, καθώς κάποια άρθρα αναφέρονται στην τεχνική αποκατάστασης παλαιών κεραμικών με κόλλα και ψήγματα χρυσού (kintsugi).

Η τέχνη επίσης αλλάζει ανάλογα με την ιστορική περίοδο καταγράφοντας την εποχή της. Είναι γνωστός ο όρος “Ιαπωνισμός” (Japonisme) καθώς από το 1853 και μετά φτάνουν στην Ευρώπη τα έργα των Ιαπώνων καλλιτεχνών.

Η συνάντηση καλλιτεχνών όπως π.χ. Βαν Γκοχ, Τουλούζ Λοτρέκ, Μανέ, Ντεγκά, Γκωγκέν, με την ιαπωνική χαρακτική και τις ξυλογραφίες (Ukiyo E) θα δημιουργήσουν μια κατακλυσμιαία στροφή στην τέχνη του Δυτικού κόσμου.

Αλλά και οι Ιάπωνες καλλιτέχνες επηρεάστηκαν από την Δύση.

      Λιλικα Αρνακη :  . Ποιες τεχνικές χρησιμοποιειται στη ζωγραφική;

      Ντίνα Αναστασιάδου :   Όπως ανέφερα και προηγουμένως, η ζωγραφική μου είναι το πάντρεμα τεχνοτροπιών Ανατολής και Δύσης. Στα έργα μου κρατώ περισσότερο ή λιγότερο συγκεκριμένους τρόπους γραφής ή πινελιάς, σύνθεσης και αντίληψης ή διαχείρισης του χώρου.

Στα έργα μου “οι μυημένοι”, δηλαδή καλλιτέχνες συνάδελφοι, ιστορικοί τέχνης, καμιά φορά και συλλέκτες έργων τέχνης αναγνωρίζουν άλλωτε να επικρατεί η Δυτική αντίληψη και άλλοτε οι κανόνες αισθητικής της Σινο-Ιαπωνικής ζωγραφικής με μελάνι (suibokuga) ή με μελάνι και χρώματα (sumi-e).

      Λιλικα Αρνακη : . Ζωγραφική ή γλυπτική;

      Ντίνα Αναστασιάδου :   Αγαπώ την γλυπτική. Στα δωδεκα μου χρονια, σε εκπαιδευτική εκδρομή με το σχολείο στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, είδα για πρώτη φορά τα υπέροχα γλυπτά των προγόνων μας.

Ήταν σαν να ζωντάνευαν μπροστά στα μάτια οι Θεοί, οι ήρωες, ο κόσμος των αρχαίων Ελλήνων και τότε είπα μέσα μου: θέλω να γίνω γλύπτης.

      Λιλικα Αρνακη : . Ασπρόμαυρη ζωγραφική .

      Ντίνα Αναστασιάδου :  Θεωρώ ότι γενικά οι γλύπτες αγαπάμε το σχέδιο και την ασπρόμαυρη ζωγραφική. Η πρώτη επίσκεψη μου στην Ιαπωνία το 1980 ήταν ένα σοκ για μένα.

Είδα για πρώτη φορά παραβάν, συρόμενες πόρτες που διαχωρίζουν δωμάτια και χώρους σε κάστρα, παλάτια, συλλογές να είναι διακοσμημένα με ζωγραφικές συνθέσεις σε μεγάλη κλίμακα. Ένιωθα να βρίσκομαι μέσα σε ένα τοπίο, που παρότι ήταν ασπρόμαυρο, δεν του έλειπε το χρώμα.

Αναφέρομαι σε ασπρόμαυρα έργα ή έργα με μελάνι και ίχνη χρωμάτων (sumi-e). Έχω φιλοτεχνήσει κι εγώ πολλά ασπρόμαυρα έργα. Θεωρώ ότι είναι πιο εκφραστικά, πιο συναρπαστικά.

      Λιλικα Αρνακη :  Γλυπτική, ποιές είναι οι φόρμες των έργων σας και ποιους ‘Ελληνες γλύπτες θαυμάζετε;

     Ντίνα Αναστασιάδου :  Έχω φτιάξει πολλά ρεαλιστικά γλυπτά αλλά και πολλά έργα με μεγάλη αφαίρεση και απλοποίηση των όγκων. Κάποια άλλα παραπέμπουν σε γεωμετρικά και θυμίζουν τις λιτές φόρμες του origami.

Θαυμάζω και λατρεύω τα γλυπτά των αρχαίων Ελλήνων, τα έργα του Φειδία, τις παραστάσεις στις μετώπες των αρχαίων Ελληνικών Ναών. Από την νεότερη ιστορία της γλυπτικής θαυμάζω τον Γιαννούλη Χαλεπά, εκτιμώ τα έργα του Απάρτη, του Παππά αλλά και τα έργα του Ζογγολόπουλου και του Γ. Νικολαίδη (που ήταν καθηγητής μου στην ΑΣΚΤ).

     Λιλικα Αρνακη :  Μετά από 45 χρόνια σπουδής (μελέτης) αλλά και επιρροής από τον Ιαπωνικό πολιτισμό  τι έχετε να επισημάνετε;

      Ντίνα Αναστασιάδου :  Ξεκίνησα την μελέτη του Ιαπωνικού πολιτισμού το 1980. Από τότε μέχρι σήμερα και όσο ζω, θα μελετώ αυτόν τον πολιτισμό που με σαγηνεύει. Με πολυάριθμες ομιλίες που έχω κάνει μέχρι τώρα και θα συνεχίσω να κάνω, προσπαθώ να εξηγήσω διάφορα θέματα σε σχέση με τον Ιαπωνικό πολιτισμό.

Θεωρώ ότι οι Έλληνες περίπου τα τελευταία είκοσι χρόνια άρχισαν να δείχνουν ενδιαφέρον για τον Ιαπωνικό πολιτισμό κυρίως λόγω των manga και των anime. Φυσικά τα manga και τα anime μας αποκαλύπτουν πτυχές του ιαπωνικού πολιτισμού όπως η πνευματικότητα, ο σεβασμός και η αγάπη για την φύση. (Αγάπη για την φύση και σεβασμός στο πνεύμα των προγόνων είναι οι δύο βασικές αρχές του Σίντο, της εθνικής θρησκείας της Ιαπωνίας).

Η τέχνη γι αυτούς από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα κατέχει μια ξεχωριστή θέση στην Ιαπωνική κοινωνία.

Γι αυτό δεν είναι τυχαίο ότι όλο και ένας μεγαλύτερος αριθμός συλλεκτών, σε παγκόσμιο επίπεδο, αγοράζει έργα Ιαπώνων καλλιτεχνών.

Καλλιτέχνες που συνεχίζουν παλιές τέχνες και τεχνικές χρηματοδοτούνται από το ίδιο το κράτος ώστε να μην χαθεί η παράδοση. Το Ιαπωνικό Υπουργείο Πολιτισμού βοηθά στο να προβληθεί και να διαδοθεί παλιά και σύγχρονη τέχνη, κάτι που δυστυχώς δεν γίνεται στην Ελλάδα.

Επίσης θαυμάζω το πνεύμα συνεργασίας που δείχνουν οι Ιάπωνες.

     Λιλικα Αρνακη :  Η πρόταση σας για την Ελληνική Κοινωνία.

       Ντίνα Αναστασιάδου :   Η τέχνη κατείχε πάντα μια σημαντική θέση στην Ελληνική κοινωνία.

Αρχαία, Βυζαντινή, Νεότερη και Σύγχρονη τέχνη επηρέασαν, επηρεάζουν και αντικατοπτρίζουν τον πολιτισμό μας. Από την Μινωική Κρήτη έως τη σύγχρονη ψηφιακή τέχνη, ο αντίκτυπος της τέχνης είναι βαθύς και εκτεταμένος.

Αποτελεί καθρέφτη της κοινωνίας μας. Η τέχνη δεν απευθύνεται μόνο σε πλούσιους, μορφωμένους ή και τα δύο. Σκοπός της τέχνης δεν είναι μόνο να ευφραίνει, αλλά να αμφισβητεί τους κανόνες και να εμπνέει την αλλαγή.

Η τέχνη γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και χρονικών περιόδων, προσφέροντας μια παγκόσμια γλώσσα που υπερβαίνει τις λέξεις.

Οι γονείς πρέπει να μάθουν στα παιδιά τους να επισκέπτονται Μουσεία και εκθέσεις, να καλλιεργούν το πνεύμα τους και να εξευγενίζουν τα αισθήματα τους.

     Λιλικα Αρνακη : Σε ευχαριστώ θερμα για την συνενετυξη 

Για το vima365

 Βιογραφικο 

Ντίνα Αναστασιάδου Γλύπτρια – Ζωγράφος (ιαπωνικού sumi-e)

Το 1986 Αποφοίτησε με άριστα από το τμήμα γλυπτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στο διάστημα 1989-1991 έλαβε υποτροφία από την Κυβέρνηση της Ιαπωνίας (Monbusho) και παρακολούθησε μαθήματα Ιαπωνικής ιστορίας της τέχνης (Ιαπωνική Βουδιστική γλυπτική) στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Κιότο.

Από το 1986 έως το 1991 ήταν στο Κιότο της Ιαπωνίας και διδάχθηκε ιαπωνική καλλιγραφία και ζωγραφική Ζεν (sumi-e) δίπλα στον ιστορικό και καλλιγράφο Mitsuo Takaoka και την σύζυγο του Miki Takaoki. Η σχέση της με την οικογένεια Takaoka – η οποία ξεκίνησε το 1980 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα – ήταν ιδιαίτερα σημαντική για την πορεία της ως καλλιτέχνη.

Στο διάστημα 2012 – 2014 έλαβε υποτροφία από την Κυβέρνηση της Ινδίας (I.C.C.R.) και έλαβε το μεταπτυχιακό της (Μάστερ Καλών Τεχνών) από το Πανεπιστήμιο της Καλκούτας (R.B.U.)

Το 2021 βραβεύτηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ιαπωνίας γιατί με το έργο της, εικαστικό και θεωρητικό, συμβάλλει στην αμοιβαία κατανόηση των πολιτισμών Ιαπωνίας και Ελλάδας.

Υπό την αιγίδα της Ιαπωνικής Πρεσβείας διδάσκει τεχνικές ζωγραφικής Ζεν (sumi-e) σε ενήλικες, στο Μουσείο Ελληνικής Παιδικής Τέχνης στο Σύνταγμα. Κάνει ομιλίες για τους πολιτισμούς Ιαπωνίας και Ινδίας στο New York College στο Σύνταγμα.

Είναι Αντιπρόεδρος του Ελληνο-Ιαπωνικού Συνδέσμου Φιλίας.

Έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από είκοσι ατομικές εικαστικές εκθέσεις σε Ελλάδα, Ιαπωνία και Ινδία και έχει συμμετάσχει σε περισσότερες από τριάντα ομαδικές στις προαναφερθείσες χώρες. Έργα της βρίσκονται σε διάφορα Μουσεία και συλλογές στις προαναφερθείσες χώρες.