vima365

Επιστροφή στο «ουδέτερο καθεστώς» – Τα Ρωσικά προαπαιτούμενα για ειρήνευση στην Ουκρανία Από τον Χρηστο Κατσέα.

Επιστροφή στο «ουδέτερο καθεστώς» – Τα Ρωσικά προαπαιτούμενα για ειρήνευση στην Ουκρανία

     Από τον Χρηστο Κατσέα.

Η Μόσχα, δίχως περιστροφές, επαναφέρει δυναμικά στο προσκήνιο τις σταθερές στρατηγικές της απαιτήσεις για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν θέτει πλέον δημοσίως ως όρο για την ειρήνη σαφείς και έγγραφες δεσμεύσεις εκ μέρους των Δυτικών δυνάμεων.

Η ρωσική πλευρά διαμορφώνει ένα τετραμερές πλαίσιο προαπαιτουμένων:

1. Οριστική παύση της ανατολικής διεύρυνσης του Ν.Α.Τ.Ο., που εδώ και δεκαετίες θεωρείται, από τη ρωσική στρατηγική σκέψη, θανάσιμη απειλή για τη «ζώνη ασφαλείας» της Ρωσίας.

2. Άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί λόγω της ρωσικής εισβολής, κυρίως στον τραπεζικό και ενεργειακό τομέα —μέτρο που η Μόσχα ερμηνεύει ως οικονομικό στραγγαλισμό και πολιτικό εξευτελισμό ενός κυρίαρχου κράτους.

3. Κατοχύρωση του «ουδέτερου καθεστώτος» για την Ουκρανία: έξοδος από κάθε στρατιωτικό συνασπισμό, δέσμευση αφοπλισμού από πυρηνικές ή στρατηγικές συμμαχίες και επαναφορά σε μη ευθυγραμμισμένη διεθνή θέση.

4. Διασφάλιση της προστασίας του ρωσόφωνου πληθυσμού στα ανατολικά και νότια της ουκρανικής επικράτειας, τον οποίο η ρωσική ρητορική θεωρεί εθνική της «επέκταση» και πολιτισμική της υποχρέωση.

Ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια διεθνούς διάσκεψης για την ασφάλεια στη Μόσχα πως η επιστροφή της Ουκρανίας στην πρότερη, μετασοβιετική της ουδετερότητα —όπως ίσχυε πριν από το 2014— συνιστά απαράβατο όρο για ν’ ανοίξει οποιοσδήποτε ουσιαστικός διάλογος ειρήνευσης.

Η αναφορά, εξάλλου, στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στη Δύση —τα οποία κατασχέθηκαν ή δεσμεύτηκαν με αφορμή τη ρωσική εισβολή— αποκαλύπτει τη βαθύτερη σύγκρουση δύο χρηματοπιστωτικών πολιτισμών.

Η Ρωσία, διά στόματος Πούτιν, δεν διεκδικεί απλώς αποδέσμευση κεφαλαίων· απαιτεί αποκατάσταση γεωστρατηγικού κύρους και αναγνώριση του ρόλου της ως «ισότιμου εταίρου» στην ευρασιατική σκακιέρα.

Η στάση αυτή, ασφαλώς, δεν αποτελεί καινοτομία. Αντιθέτως, συνιστά
επαναδιατύπωση του παλαιού σοβιετικού δόγματος ασφαλείας,
μεταγλωττισμένου στις ανάγκες της σημερινής μετασοβιετικής Ρωσίας.

Ωστόσο, η επιμονή σε σαφείς, απόλυτους όρους —τελεσίγραφα επί της ουσίας—, φανερώνει περισσότερο στασιμότητα παρά πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.

Δείχνει ότι η Ρωσία θεωρεί πως έχει τον χρόνο, τον χώρο και την ισχύ να επιβάλει δικούς της όρους.

Η Δύση, προς το παρόν, δεν ανταποκρίνεται. Ούτε διαπραγματεύεται επίσημα με το Κρεμλίνο, ούτε θεωρεί τον Πούτιν ως νόμιμο συνομιλητή υπό τις παρούσες συνθήκες.

Ο πόλεμος, λοιπόν, συνεχίζεται —όχι μόνον στο πεδίο των μαχών, αλλά και στο διπλωματικό, ενεργειακό και ηθικό πεδίο.

Πρόκειται για πόλεμο φθοράς, βαθμιαίας και εκτεταμένης, μεταξύ δύο κόσμων που
πλέον δεν αναγνωρίζουν κοινούς όρους ύπαρξης, ούτε κοινή γλώσσα διαπραγμάτευσης.

Όσο η ειρήνη παραμένει όμηρος γεωπολιτικών αξιώσεων, το μέλλον της Ουκρανίας διαγράφεται αβέβαιο και τραγικά εξαρτημένο από στρατηγικές ισορροπίες που την υπερβαίνουν.

Στον μεταψυχροπολεμικό κόσμο, η ουδετερότητα —όπως την οραματίζονται οι διπλωμάτες και οι διεθνολόγοι— δείχνει να έχει καταστεί ανέφικτη.

Όχι μόνον επειδή δεν συμφέρει, αλλά κυρίως επειδή δεν αναγνωρίζεται πια ως έγκυρη πολιτική ταυτότητα στον ανταγωνισμό των ηγεμονικών πόλων.

Η Ουκρανία ζητά ειρήνη.

Η Ρωσία ζητά επιρροή.

Η Δύση ζητά στρατηγική αποτροπή. Και κάπου ανάμεσα, ένας λαός συνεχίζει να μετράει χαμένες ζωές και γκρεμισμένα σπίτια.

Χρῆστος Κατσέας ἐπὶ τοῦ «Vima365.gr»